Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza D. przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia [...] maja 2005 r., znak: [...], w sprawie odmowy przyznania N. J. świadczenia rodzinnego na dziecko –A. J. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że kwestię przyznawania dodatków z tytułu samotnego wychowywania dzieci w okresie od dnia 1 maja 2004 r. - do dnia 31 grudnia 2004 r. osobom, które do dnia 30 kwietnia 2004 r. otrzymywały świadczenia z funduszu alimentacyjnego (nazywane przez odwołującą się zastępczymi alimentami), regulują przepisy art. 70 a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy wynika, że N. J. otrzymała w kwietniu 2004 r. na A. J. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 130 zł. Jednak nie nabyła prawa do zasiłku rodzinnego na córkę i nie otrzymywała dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, o jakim mowa w art. 12 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Regulacja zawarta w art. 70a ust. 1 ustawy ma zastosowanie do osób otrzymujących dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka w oparciu o art. 12 ustawy. Kwestia przyznania jej - na córkę - zasiłku rodzinnego z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka w oparciu o art. 12 ustawy została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2005 r. znak: [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w tej sprawie (decyzja z dnia [...].11.2004 r., znak: [...]). Kolegium w uzasadnieniu tej decyzji wyraźnie wówczas wyartykułowało powody za takim rozstrzygnięciem tej kwestii. A. J. urodzona 8 czerwca 1983 r. (ukończone 21 lat w dniu 8 czerwca 2004 r.) nie uczyła się w "szkole" w rozumieniu art. 3 pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W roku akademickim 2003/2004 była studentką II roku Akademii P. w S., z zaświadczenia z dnia 5 października 2004 r. wynika, że studiuje na III roku, planowany termin ukończenia studiów w 2007 r. Wyższe uczelnie, stosownie to rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę, nie są zaliczone do "szkół". Zasiłek rodzinny bowiem przysługuje do ukończenia przez dziecko nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia (art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy).
Według organu II instancji, aby nabyć prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia w oparciu o art. 70 a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dziecko także musi spełniać warunki do zasiłku rodzinnego.
Z regulacji zawartej w art. 70 a ust. 1 i ust. 2 ustawy wynika zatem, że jednym z koniecznych warunków do przyznania omawianego dodatku jest spełnienie przez dziecko przesłanek uprawniających rodzica do zasiłku rodzinnego.
W ocenie Kolegium stan faktyczny w sprawie nie pozwala na zakwalifikowanie A. J. do tego kręgu dzieci, co skutkuje tym, iż nie może być przyznane odwołującej się prawo do dodatku w oparciu o wyżej wymienione przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Bez znaczenia jest, wskazywany przez odwołującą się, fakt ukończenia przez córkę 21 lat przed dniem 30 kwietnia 2004 r.
W skardze na powyższą decyzję SKO w B. N. J. postawiła zarzut naruszenia prawa. Podniosła, że o zastępcze alimenty ubiegała się od maja 2004 r., czego dowodem jest zaświadczenie potwierdzające pobieranie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem skarżącej decyzja Kolegium nie jest oparta na przepisach art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani na przepisach art. 12 ustawy. Jej zdaniem "Kierownik I instancji (...) twierdziła, że wystarczyło dostarczyć zaświadczenie o wysokości przysługującego w kwietniu 2004 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a wysokość dodatku ustala się z urzędu". W rezultacie jednak nie otrzymała "zastępczych alimentów". Końcowo N. J. zwróciła się z prośbą "rozpatrzenie jej skargi".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że działalność administracji poddana została kontroli sądownictwu administracyjnemu, jednak sprawując tę kontrolę sądy administracyjne badają, czy zaskarżony akt lub czynność są zgodne z przepisami prawa - art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Co do zasady, wyłączona jest więc w tym zakresie możliwość odwoływania się do innych kryteriów, jak np. słuszność lub celowość.
W świetle art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję mógłby ją uchylić, gdyby stwierdził:
- – naruszenie prawa materialnego, w taki sposób, iżby miało to wpływ na wynik sprawy;
- – naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
- – inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie żadna z tych przesłanek nie wystąpiła. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana na podstawie i w granicach obowiązującego prawa.
Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku rozpatrzenia wniosku N. J. z dnia 14 października 2004 r., w którym skarżąca wniosła o przyznanie jej dodatków z tytułu samotnego wychowywania trójki dzieci: M., D. i A., oraz dodatku z tytułu rehabilitacji M. J. Trafnie organy oceniły, że posługiwanie się przez wnioskodawczynię zwrotem "zastępcze alimenty" wskazywało, że przedmiotem tego wniosku było świadczenie przewidziane w art. 70 a ust. 1 - 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm.), który wszedł w życie z dniem 1 października 2004 r. W myśl art.70 a ust.1 tej ustawy "osobie otrzymującej dodatek, o którym mowa w art. 12, która do dnia 30 kwietnia 2004 r. pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, ustala się w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. prawo do tego dodatku w wysokości 70% przysługującego w kwietniu 2004 r. świadczenia funduszu alimentacyjnego.
Dodatek nie może być niższy niż 170 zł na dziecko albo 250 zł na dziecko, o którym mowa w art. 12 ust. 4". Natomiast stosownie do art. 70 a ust. 2 "osoba, która do dnia wejścia w życie ustawy otrzymywała świadczenie funduszu alimentacyjnego i po dniu 1 maja 2004 r. nie otrzymywała dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, nabywa w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 20004 r., na wniosek, prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 70% świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego w kwietniu 2004 r., jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 612 zł. i rodzina spełnia pozostałe warunki określone w ustawie".
W ocenie Sądu organy trafnie przyjęły, że warunkiem uzyskania tego rodzaju świadczenia w oparciu o przepis art. 70a ust.1 ustawy jest otrzymywanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w oparciu o art. 12 tej ustawy. Z kolei przesłanką uzyskania świadczenia w oparciu o przepis art. 70a ust.2 ustawy jest to, aby dziecko spełniało warunki do zasiłku rodzinnego.
Na tle powyższego należy za organem odwoławczym wskazać, że kwestia przyznania N. J. zasiłku rodzinnego z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka - córki A. J., została negatywnie rozstrzygnięta ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2005 r. znak: [...] (k. 54 akt administracyjnych), utrzymującą w mocy wydaną w tej sprawie decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2004r., znak: [...] (k. 44 akt administracyjnych). Odmowa przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania córki A. J., stanowiła w tej sprawie negatywną przesłankę do przyznania wnioskodawczyni świadczenia, o którym mowa w art. 70 a ust.1 i 2 cyt. ustawy, nazywanego przez skarżącą "zastępczymi alimentami".
W tym stanie rzeczy skarga okazała się niezasadna, wobec czego Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności adwokata w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22% stawki w kwocie 52,80 zł.