Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Komendant Placówki Straży Granicznej w K. nałożył na J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: P.K. i Z. J. S. karę pieniężną w kwocie 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Przedmiotowa decyzja wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia odwołania, została doręczona J. S. w dniu 30 kwietnia 2007 r. (k.16 akt administracyjnych).
Od powyższej decyzji odwołanie do Komendanta P. Oddziału Straży Granicznej w B. złożył J. K.– kierowca kontrolowanego pojazdu. Pismem z dnia 6 lipca 2007r. organ wezwał p. K. do uzupełniania złożonego odwołania poprzez przedłożenie dokumentów uprawniających do występowania w charakterze strony lub pełnomocnika strony postępowania. Odwołujący nie przedłożył w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów. Wobec powyższego P. Komendant Oddziału Straży Granicznej w B. postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania złożonego przez J. K., wskazując, iż odwołanie złożyła osoba nie będąca stroną postępowania. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone J. K. w dniu 27 sierpnia 2007 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru z podpisem). Postanowienie to zostało również przesłane do wiadomości Komendanta Placówki Straży Granicznej w K. i Naczelnika Wydziału Finansów P. Oddziału Straży Granicznej.
W dniu 27 września 2007 r. (data oddania przesyłki w polskim urzędzie pocztowym) skargę na wskazane powyżej postanowienie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (za pośrednictwem Komendanta P. Oddziału Straży Granicznej w B.) J. S.. Wyjaśnił, iż nie zgadza się z postanowieniem organu z dnia 26 lipca 2007r., które otrzymał nota bene od swojego pracownika – J. K. i odmawia zapłaty kary pieniężnej. Zdaniem skarżącego nie może on odpowiadać za wszystkie przekroczenia, jakich dopuszczają się jego pracownicy w ruchu drogowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wyjaśniając, iż skarga została wniesiona po terminie, który upłynął 26 września 2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu.
W pierwszej kolejności należało ocenić, czy skargę złożono skutecznie. Podstawową przesłanką dopuszczalności skargi jest wniesienie jej w ustawowym terminie. W myśl art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Powołany przepis art. 53 § 1 p.p.s.a., określając termin do wniesienia skargi, formułuje początek jego biegu w przypadku doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia (m.in. postanowienia) w sprawie. Początkową datą wskazanego terminu będzie - zgodnie z art. 111 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm.) w zw. z art. 83 § 1 p.p.s.a. - dzień następny po dniu, w którym stronie zostało doręczone rozstrzygnięcie podlegające zaskarżeniu.
Podkreślić należy, iż termin do wniesienia skargi jest terminem prekluzyjnym, którego dochowanie sąd ocenia z urzędu. W przypadku przekroczenia terminu, sąd zobowiązany jest skargę odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Powyższy przepis nie wskazuje natomiast, od kiedy termin ten biegnie w sytuacji, gdy skarżącemu, będącemu stroną postępowania administracyjnego, rozstrzygnięcia tego nie doręczono. Pomimo braku w tym zakresie wyraźnego uregulowania ustawowego należy uznać, że aktualny w tej kwestii jest pogląd wyrażony na gruncie nieobowiązującej już ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), zgodnie z którym skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji, może skorzystać z uprawnienia złożenia skargi przed upływem 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie tego postępowania. Jeżeli z tego uprawnienia nie skorzysta, nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej, chyba że w złożonym w wymaganym terminie wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy (vide: postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 1998 r., I SA 413/97, LEX nr 44541).
W tym zakresie nie do zaakceptowania jest również teza, że w stosunku do osoby, której nie doręczono decyzji, termin złożenia skargi w ogóle nie rozpoczął biegu (wyrok NSA z dnia 4 września 2001 r. II SA/Kr 585/01, niepublik.).Takie stanowisko byłoby, bowiem sprzeczne z wyrażoną w art. 16 §1 k.p.a. zasadą trwałości decyzji administracyjnych. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż strona postępowania administracyjnego, która nie brała udziału w postępowaniu odwoławczym i której nie doręczono decyzji, gdyż organ odwoławczy nie uczynił jej adresatem decyzji, może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji, wynikającym z art. 53 § 1 p.p.s.a. Wniesienie skargi po upływie terminu skutkuje jej odrzuceniem, chyba ze skarżący złoży skuteczny wniosek o przywrócenie terminu (postanowienie WSA w Opolu z dnia 15 maja 2006 r., II SA/Op 65/2006, LEX nr 244337).
W opisanym stanie faktycznym, osobie która – tak jak J. S.– jest stroną postępowania administracyjnego, a której organ nie doręczył postanowienia lub decyzji, przysługuje prawo do wniesienia skargi, ale pod warunkiem, że skargę tę wniesie w terminie przewidzianym dla stron postępowania biorących w nim udział i którym postanowienie lub decyzję doręczono.
W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie organ doręczył panu J. K. w dniu 27 sierpnia 2007 r. Uznać zatem należy, iż trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 26 września 2007 r. Skoro zatem skarga p. J. S. wniesiona została w dniu 27 września 2007r. (dzień oddania pisma w placówce pocztowej), uznać należy, iż wniesiona została po upływie terminu. Odnotować jednocześnie należy, iż skarżący nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
W tej sytuacji Sąd nie mógł poddać skargi merytorycznej ocenie albowiem w pierwszej kolejności musiał skontrolować jej dopuszczalność. Skoro zatem skarga - jak wykazano wcześniej - została wniesiona z uchybieniem ustawowo zakreślonego terminu, należało ją odrzucić, na mocy zacytowanego wyżej art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.