Uzasadnienie
Skarżący – M. K. wniósł do sądu administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] września 2020 r. nr [...], stwierdzające niedopuszczalność jego zażalenia na postanowienie Burmistrza W. z [...] sierpnia 2020 r. o dopuszczeniu Stowarzyszenia F. z siedzibą w B., na prawach strony, do postępowania w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego, z niezbędną infrastrukturą techniczną, w zabudowie usługowej, na działce o nr ewid. gr. [...], gm. W. W uzasadnieniu organ podniósł, że zażalenie nie przysługuje na postanowienie dopuszczające organizację do udziału. Zgodnie z treścią art. 31 § 2 K.p.a. zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej. Stąd też na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. należało stwierdzić niedopuszczalność zażalenia w sprawie niniejszej.
W skardze na to postanowienie skarżący wniósł o uzupełnienie i rozszerzenie uzasadnienia tego postanowienia jak również postanowienia wydanego przez Burmistrza W.; dopuszczenia do udziału na prawach strony pozostałych stowarzyszeń i fundacji wymienionych we wniosku z 1 kwietnia 2019 r. (Fundacji I., Stowarzyszenia I., Stowarzyszenia Z., Stowarzyszenia I.); poinformowanie skarżącego o przeprowadzeniu "właściwego" postępowania i przesłanie postanowienia wydanego po przeprowadzeniu tego postępowania, bowiem skarżący został poinformowany tylko o przeprowadzeniu postępowaniu "wstępnego". Wobec powyższego skarżący wniósł o przekazanie sprawy do SKO celem ponownego rozpoznania, bowiem konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego z uwagi na to, że skarżący jako strona nie został zapoznany z materiałem z postępowania "właściwego", przeprowadzonego przez SKO.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wnioskiem z 1 kwietnia 2019 r. R. K. zwrócił się do Burmistrza W., w imieniu pięciu organizacji, o dołączenie ich do postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Skarżący zarzucił, że postanowienie z [...] sierpnia 2020 r. Burmistrza W. nie odnosi się do wszystkich organizacji, stąd też zdaniem skarżącego, konieczne jest uzupełnienie i rozszerzenie uzasadnienia tego postanowienia, jak również postanowienia SKO, celem wyjaśnienia kwestii pozostałych organizacji. Nadto konieczne jest dopuszczenie do udziału na prawach strony pozostałych organizacji. Zdaniem skarżącego, z treści zaskarżonego postanowienia SKO wynika, że przeprowadzone zostało jedynie postępowanie "wstępne". Skoro SKO przeprowadziło "postępowanie wstępne", to zdaniem skarżącego, powinno być przeprowadzone postępowanie "właściwe". O postępowaniu tym skarżący powinien zostać poinformowany. Tymczasem nie został on powiadomiony o takim postępowaniu, dlatego wnosi o zwrot sprawy do SKO celem jej ponownego rozpatrzenia i uzupełnienia.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
W piśmie procesowym z 11 grudnia 2020 r., odnosząc się do odpowiedzi na skargę organu, skarżący generalnie podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie pozostaje postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia, czyli akt administracyjny o charakterze stricte procesowym. Zadaniem sądu w niniejszym postępowaniu sądowym było sprawdzenie czy istniały podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia skarżącego na postanowienie Burmistrza W. o dopuszczeniu Stowarzyszenia F. z siedzibą w B., na prawach strony, do postępowania w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego, z niezbędną infrastrukturą techniczna, w zabudowie usługowej, na działce o nr ewid. gr. [...], gm. W. Poza kontrolą sądu w sprawie niniejszej pozostaje kwestia dotycząca dopuszczania do udziału na prawach strony czterech pozostałych organizacji wymienionych we wniosku z 1 kwietnia 2019 r.
Podstawę prawną zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 134 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Regulacja ta w myśl art. 144 K.p.a. ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowym.
W kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem przedmiotowej niedopuszczalności środka zaskarżenia, z racji tego, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o dopuszczeniu do udziału w sprawie na prawach strony. Według przepisu art. 141 § 1 K.p.a. wydawane w toku postępowania administracyjnego postanowienia mogą być zaskarżane w drodze zażalenia tylko w przypadkach wyraźnie wskazanych w ustawie – kiedy kodeks tak stanowi.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni akceptuje ten kierunek wykładni nadanej art. 31 § 2 zd. 2 K.p.a., zgodnie z którą sformułowanie: "Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie", powinno być rozumiane jako wyrażające wolę ustawodawcy, by realizująca się w postępowaniu zażaleniowym kontrola prawidłowości aktu w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu była uruchamiana wyłącznie w przypadku odmownego rozpatrzenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu organizacji społecznej. Skarżący zakwestionował zaś w drodze zażalenia postanowienie o dopuszczeniu organizacji społecznej w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o ustalenie warunków zabudowy. Stąd też słusznie SKO stwierdziło kwestionowanym postanowieniem niedopuszczalność tego zażalenia.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że istotnie w postępowaniu przed organem drugiej instancji można wyróżnić trzy fazy postępowania odwoławczego: fazę wstępną; fazę rozpoznawczą (czyli jak podnosi skarżący właściwą) i fazę orzeczniczą.
W fazie wstępnej organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu zbadanie, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. W razie pozytywnego wyniku czynności fazy wstępnej organ nie wydaje żadnego aktu. Wówczas rozpoczyna się kolejna faza postępowania odwoławczego, w ramach której organ podejmuje czynności w celu rozpoznania sprawy. Natomiast jeśli organ stwierdzi niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminowi do jego wniesienia, wówczas ma obowiązek wydać postanowienie, które kończy nie tylko fazę wstępną, lecz także jednocześnie ostatecznie całe postępowanie odwoławcze. W sprawie niniejszej stwierdzono niedopuszczalność zażalenia. Oznacza to, że wydanie kwestionowanego postanowienia o niedopuszczalności zażalenia zakończyło nie tylko postępowanie wstępne ale całe postępowanie odwoławcze. Wbrew temu, co wywodzi skarżący, po wydaniu tego postanowienia nie toczyło się przed SKO już żadne postępowanie "właściwe" o którym skarżący powinien być poinformowany.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd oddalił skargę i orzekł jak w sentencji