Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.
Postanowieniem z dnia [...].11.2012r. (znak [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w H. z powołaniem się na art. 267 K.p.a., po rozpatrzeniu podania skarżącego J. R. z dnia [...].06.2012r. o zwolnienie go z kosztów postępowania administracyjnego w sprawie zgodności z prawem drewnianej stodoły zlokalizowanej na działce o numerze [...] w N., orzekł o odmowie zwolnienia strony z tychże kosztów. Postanowienie zawierało pouczenie o nieprzysługiwaniu na nie zażalenia.
J. R. podjął wówczas kroki w kierunku wyeliminowania ww. postanowienia w trybach nadzwyczajnych. Postanowieniem z dnia [...].12.2012r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. odmówił wszczęcia postepowania w sprawie żądanego przez J. R. uchylenia bądź unieważnienia postanowienia. W podstawie prawnej organ powołał przepisy art. 61 "a" w związku z art. 154, 155 i 156 K.p.a. oraz w związku z art. 126 K.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia J. R. na to postanowienie, postanowieniem z dnia [...].02.2013r. (znak [...]) uchylił opisane wyżej postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że błędne jest stanowisko organu II instancji co do niezaskarżalności postanowienia PINB w H. z dnia [...].11.2012r. znak [...], wydanego na podstawie art. 267 K.p.a. Stwierdził też, że również PINB w H. w postanowieniu z dnia [...].11.2012r. znak [...], błędnie pouczył stronę, że na postanowienie nie służy zażalenie.
Z uwagi na uznanie, że postanowienie PINB w H. z [...].11.2012r. jest zaskarżalne, GINB stwierdził dopuszczalność prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tego postanowienia i zalecił przeprowadzenie tego postępowania.
Postanowieniem z dnia [...].09.2015r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. ([...]) wykonując zalecenie GINB po przeprowadzeniu postępowania w sprawie nieważności postanowienia PINB w H. z dnia [...].11.2012r., odmówił stwierdzenia jego nieważności uznając, że błędne pouczenie co do zaskarżalności postanowienia nie czyni postanowienia kwalifikowanie wadliwym. Postanowienie to doręczono stronie w dniu [...].09.2015r.
W dniu [...].09.2015. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) skarżący skierował do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...].11.2012r. znak [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W zażaleniu skarżący stwierdził, że jego zdaniem termin do wniesienia tego zażalenia rozpoczął dla niego bieg dopiero z dniem [...].09.2015r. tj. z datą doręczenia mu postanowienia PWINB w B. z dnia [...].09.2015r o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w H. z dnia [...].11.2012r.
W dniu [...].10.2015r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wydał dwa postanowienia oznaczone tym samym numerem [...]. Jednym z nich na podstawie art. 58 par. 1 i 2 oraz art. 59 par. 2 K.p.a. orzekł o odmowie przywrócenia stronie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB w H. z dnia [...].11.2012r. nr [...]. Drugim zaś na podstawie art. 134 w związku z art. 144 K.p.a. stwierdził uchybienie przez stronę terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB w H. z dnia [...].11.2012r. Pierwsze z postanowień jest przedmiotem wniesionej do WSA w Białymstoku skargi J. R. zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Bk 772/15 a drugie skargi ww. skarżącego zarejestrowanej pod sygnaturą IISA/Bk 771/15.
Odmawiając przywrócenia stronie terminu do wniesienia zażalenia, organ stwierdził, że strona spóźniła się ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W świetle art. 58 K.pa. wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności powinien być złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie J, R, o błędności pouczenia co do nieprzysługiwania zażalenia na postanowienie PINB w H, z dnia [...].11.2012r. powziął wiadomość już z treści postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2013r. doręczonego mu w dniu [...].02.2013r. W tej zatem dacie ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia a zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu z jednoczesnym wniesieniem zażalenia upłynął stronie w dniu [...].02.2013r. Wniosek o przywrócenie terminu złożony dopiero w dniu [...].09.2015r. jest wnioskiem spóźnionym.
W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie J, R, zarzucił organowi:
- - naruszenie art. 6,7,8,9 i 10 K.p.a. w związku z art. 58 par. 1 i 2 i 59 K.p.a. poprzez brak sprostowania z urzędu błędnego pouczenia o niezaskarżalności postanowienia z dnia [...].11.2012r. w konsekwencji którego to braku, odmówiono stronie kontroli instancyjnej postanowienia i niesłusznie odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
- - naruszenie art. 111 par. 1 "a" K.p.a. w związku z art. 112 i 126 K.p.a. poprzez niesprostowanie z urzędu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. błędnego pouczenia co do możliwości wniesienia zażalenia od postanowienia z dnia [...].11.2012r., na co zwrócił uwagę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia [...].10.2015r. nr [...]
- - naruszenie art. 12 par. 1 i 2 K.p.a. poprzez z jednej strony rażące prowadzenie postępowania głównego w sposób bezczynny i przewlekły a z drugiej strony odmowę dokonania kontroli instancyjnej postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów tego postępowania.
- - naruszenie art. 77, 78, 80 i 81 K.p.a. w związku z art. 5 ust. 1, 6 i art. 7 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji poprzez odmowę dokonania kontroli postanowienia z dnia [...].11.2012r. w następstwie błędnego pouczenia w nim zawartego co do niemożliwości wniesienia zażalenia przy jednoczesnym braku sprostowania z urzędu ww. postanowienia.
- - naruszenia art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasad demokratycznego państwa prawnego poprzez brak zapewnienia w toku postępowania sprawiedliwości i rzetelności przy rozstrzyganiu o sytuacji jednostki,
- - naruszenie art. 7 konstytucji RP poprzez naruszenie zasad praworządności,
- - naruszenie art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w związku z brakiem środka zaskarżenia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...].11.2012r.
- - naruszenie art. 17 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w związku z ogólnie pojętym zakazem nadużywania praw przez organy administracji publicznej.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobligowanie organów nadzoru budowlanego do sprostowania błędnego pouczenia o środku zaskarżenia zawartego w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...].11.2012r. oraz o zwrot na rzecz skarżącego kosztów stawiennictwa w sądzie.
W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Skarga podlegała oddaleniu. W okolicznościach sprawy nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący spóźnił się ze złożeniem prośby o przywrócenie mu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...].11.2012r. (znak [...]) a terminowość złożenia takiego wniosku jest konieczną przesłanką jego skuteczności.
Z art. 58 par. 2 K.p.a. wprost wynika, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełniając jednocześnie z wnioskiem czynności, dla której był określony termin. Przepis art. 58 par. 3 K.p.a. stanowi przy tym o niedopuszczalności przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
W sytuacji gdy przyczyną uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego jest niewiedza strony o przysługiwaniu takiego środka, jest oczywistym, że przyczyna uchybienia terminu ustaje z momentem powzięcia przez stronę wiedzy o przysługiwaniu środka odwoławczego. W okolicznościach sprawy wiedzę o przysługiwaniu zażalenia od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...].11.2012r. (znak [...]), skarżący musiał nabyć z momentem doręczenia mu postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2013r. (znak [...]) uchylającego postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w B. z dnia [...].12.2012. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia, zmiany i stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...].11.2012r. (znak [...]). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu swego postanowienia nie zgadzając się ze stanowiskiem organu II i I instancji, stwierdził wprost, że na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...].11.2012r. (znak [...]), dotyczące odmowy zwolnienia strony z kosztów postępowania administracyjnego z powołaniem się na art. 267 K.p.a., służy zażalenie.
Stwierdzenie zaskarżalności takiego postanowienia stało się przyczyną przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...].11.2012r. (znak [...]) stosownie do treści art. 126 K.p.a. Postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2013r. zostało doręczone skarżącemu w dniu [...].02.2013r. (fakt bezsporny, potwierdzony w aktach administracyjnych kopią zwrotnego potwierdzenia doręczenia – k. 16 akt administracyjnych, wspólnych dla sprawy niniejszej i sprawy IISA/Bk 771/15). 7 – dniowy zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...].11.2012r. (znak [...]) upłynął dnia [...].02.2013r. Tymczasem skarżący swój wniosek złożył dopiero w dniu [...].09.2015r., ewidentnie po terminie.
Zarzuty skargi nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia. Trafiają w próżnię ponieważ nie dotyczą istoty kwestionowanego rozstrzygnięcia. Myli się skarżący twierdząc, że dopiero sprostowanie pouczenia o zaskarżalności postanowienia z dnia [...].11.2012r. otworzyłoby mu termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu a podjęte przez niego działania przeczą temu twierdzeniu skoro nie czekając na sprostowanie, wniósł o przywrócenie terminu. Skarżący nie został pozbawiony prawa do skarżenia postanowienia z dnia [...].11.2012, ale swego uprawnienia nie wykorzystał we właściwym czasie. Zarzuty naruszenia przez organ przepisów Konstytucji RP oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, są zarzutami na wyrost, nieprzystającymi do realiów sprawy.
Z tych przyczyn skarga została oddalona (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)