Uzasadnienie
W dniu [...].03.2021r. P. O. dokonał zgłoszenia rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego w technologii drewnianej, krytego dachem dwuspadowym blaszanym o wysokości 6,7m, położonym na działce o nr geodezyjnym [...] w B. przy ul. [...].
Prezydent Miasta Bi., decyzją z dnia [...].03.2021r. wniósł sprzeciw do przyjęcia zgłoszonej rozbiórki, powołując się na przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że rozbiórka obiektów budowlanych, objętych ochroną konserwatorską (a do takich należy wnioskowany budynek), wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, zgodnie z art. 31 ust. 1b pkt 2 Prawa budowlanego.
Zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...].10.2006r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla N. w B. – rejon ulic: [...], zgłoszony budynek został objęty ochroną konserwatorską jako zabytek niewpisany do rejestru (wymieniony w § 10 ust. 3 pkt 8 planu). Zgodnie z § 17 planu, zakazuje się przebudowy i rozbudowy zabytków niewpisanych do rejestru w sposób który istotnie zmienia ich formę architektoniczną.
Organ I instancji wywiódł, że skoro zabytek podlega ochronie przed robotami budowlanymi, które wpłynęłyby na jego wygląd, to tym bardziej nie dają możliwości rozbiórki.
Wniesiony sprzeciw, zdaniem organu, jest zgodny z art. 30 ust. 6 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, który stanowi, że organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz gdy wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
P. O. wniósł odwołanie do Wojewody P. twierdząc, że decyzja organu I instancji jest błędna, ponieważ żaden przepis planu miejscowego nie zakazuje rozbiórki budynku.
Wojewoda P., decyzją z dnia [...].08.2021r. o nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie braku zgodności inwestycji z planem miejscowym. Podkreślił, że skoro plan miejscowy zakazuje przebudowy i rozbudowy obiektu będącego zabytkiem, a zmiana formy architektonicznej jest zabroniona, to tym bardziej zabroniona jest rozbiórka, która prowadzi do całkowitej likwidacji obiektu. Takie stanowisko zajął autor planu miejscowego – Departament Urbanistyki Urzędu Miejskiego w B. w piśmie z dnia [...].04.2020r., do którego organ I instancji zwracał się o zajęcie stanowiska.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, P. O.(zwany skarżącym) zarzucił decyzji:
- - naruszenie § 17 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla N. przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...].10.2006r. poprzez błędną wykładnię tego przepisu, który nie zawiera zakazu rozbiórki;
- - naruszenie art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez zastosowanie niedopuszczalnej analogii wykładni w/w przepisu;
- - naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7a k.p.a. polegające na braku rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony i odebranie stronie uprawnienia do rozbiórki budynku;
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie, co do istoty sprawy, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organy zastosowały niedopuszczalną analogię jako metodę wykładni § 17 planu miejscowego, który nie przewiduje zakazu rozbiórki. Organy wywiodły zakaz rozbiórki z zakazu przebudowy i rozbudowy budynków zabytkowych, co stanowiło wypełnienie luki prawnej poprzez niedopuszczalną interpretację.
Skoro przepisy planu są niejednoznaczne, to organy powinny rozstrzygnąć wątpliwości na korzyść skarżącego, zgodnie z art. 7a k.p.a.
Skarżący wyraził wątpliwość, czy kwalifikacja budynku przy ul. [...], jako zabytku, jest prawidłowa, skoro obiekt ten nie posiada walorów charakterystycznych dla zabytku, nie jest wpisany do rejestru zabytków ani w gminnej ewidencji zabytków.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Na rozprawie w dniu 23.11.2021r. pełnomocnik skarżącego złożył kserokopię decyzji zezwalającej innej osobie na rozbiórkę budynku zabytkowego, usytuowanego na terenie objętym tym samym planem zagospodarowania przestrzennego. Dowód ten ma wskazywać, zdaniem strony, na nierówne traktowanie podmiotów będących w identycznej sytuacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna, lecz z zupełnie innych przyczyn niż wskazano w zarzutach skargi.
Granice rozstrzygania sprawy przez sąd wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.) zwanej: p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę dostrzeżone z urzędu uchybienia zaskarżonej decyzji.
Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020r., poz. 1338) rozbiórka obieku, co do zasady, nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, lecz zgłoszenia. Jednakże istnieje wyjątek od wymogu zgłoszenia, unormowany w art. 31 ust. 1b. Prawa budowlanego, z którego wynika, że rozbiórka obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków lub objętych ochroną konserwatorską wymaga uzyskania decyzji.
Ochrona konserwatorska jest jedną z form ochrony zabytków wymienionych w art. 7 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ochrona konserwatorska zostaje zapisana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzjach o warunkach zabudowy bądź w decyzjach o ustaleniu lokalizacji celu publicznego.
Zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1,2 Prawa budowlanego, organ architektoniczno-budowlany wnosi sprzeciw, jeżeli: 1) zgłoszenie dotyczy wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (tu rozbiórkę), 2) gdy wykonywanie robót objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z powyższego przepisu wynika, że organ powinien badać, w pierwszej kolejności, czy roboty objęte zgłoszeniem nie wymagają uzyskania decyzji. Druga przesłanka dotyczy prawidłowego zgłoszenia (wtedy, gdy rzeczywiście przysługuje), lecz organ jest wówczas zobowiązany do sprawdzenia zgodności zadeklarowanych, w zgłoszeniu, robót z ustaleniami planu miejscowego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd zauważa, że organy obu instancji rozpatrzyły merytorycznie zgłoszenie skarżącego tak, jakby forma zgłoszenia robót rozbiórkowych obiektu zabytkowego była formą prawidłową. Tymczasem, jak wynika z przepisu art. 31 ust. 1b. Prawa budowlanego rozbiórka zabytku objętego ochroną konserwatorską wymaga wydania decyzji. Stąd też, wystraczającą przesłanką do zgłoszenia sprzeciwu przez organ był przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego. Ponieważ roboty rozbiórkowe dotyczące zabytku nie mogły być objęte zgłoszeniem, to nieuprawnionym było rozważanie, przez organy, przesłanki z art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego tj. zgodności robót rozbiórkowych z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie Sądu, ta część zaskarżonej decyzji oraz jej uzasadnienia, jako niedotycząca meritum sprawy, nie została objęta kontrolą przez skład orzekający. Skarżący posiada nadal otwartą drogę do ubiegania się o zezwolenie na rozbiórkę budynku zlokalizowanego przy ul. [...], ale poprzez złożenie wniosku o wydanie decyzji w tym przedmiocie. Dopiero wówczas organ będzie uprawniony do oceny, czy istnieją przeszkody prawne (czy też nie istnieją) do udzielenia pozwolenia na rozbiórkę, lecz uczyni to w formie decyzji administracyjnej.
Wobec powyższego, ocena przez Sąd, zarzutów skargi byłaby niecelowa i przedwczesna.
Należy zauważyć, że złożony przez pełnomocnika skarżącego (na rozprawie) akt prawny na okoliczność uzyskania pozwolenia na rozbiórkę zabytku, przez inną osobę, na pobliskim terenie jest decyzją administracyjną. Może stanowić dowód, ale nie w niniejszym postępowaniu.
Sąd oddalił skargę tylko z tej racji, że wniesienie sprzeciwu było zgodne z przepisem art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego.
Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.