Uzasadnienie
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].05.2010 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania B. K. od decyzji od decyzji z dnia [...].04.2014 r., nr [...], Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., nakazującej H. M. wykonanie określonych robót w budynku inwentarskim, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, uchylił zaskarżoną decyzji i nakazał Panu H. M. jako właścicielowi budynku inwentarskiego na działce o nr geod. [...] w miejscowości M. wykonać w terminie do 30 grudnia 2014r. następujące roboty:
- - uzupełnić cegłą lub pustakiem silikatowym ściany nośne zewnętrzne od strony kojców wolnostanowiskowych dla krów na wysokiej ściółce, na wysokości parapetów, w okolicy okien, parapety zewnętrzne z cegły silikatowej przemurować i obłożyć blachą ocynkowaną, osuszyć ściany nośne z gazobetonu, a następnie otynkować te ściany tynkiem cementowo- wapiennym (do tynku może być dodany środek uszczelniający), elementy metalowe budynku oczyścić i pomalować farbą chlorokauczukową, krokiew lukarny podeprzeć na płatwi słupkiem drewnianym, poprawić i zbić dodatkowymi deskami elementy więźby dachowej, w celu jej wzmocnienia kanały wentylacyjne rozebrać i wykonać nowe o większej powierzchni przekroju (zwiększyć o grubość desek kanału) i w co drugim kanale zamontować wentylator wspomagany mechanicznie, komin ustawić na stropie, a nie w świetle otworu stropu.
U podstaw rozstrzygnięcia organu legły następujące ustalenia. W dniu 20.07.2009r. Pani B. K. złożyła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. wniosek o kontrolę budynku inwentarskiego na działce Pana H. M. we wsi M., w związku z użytkowaniem w/w budynku pomimo braku, wymaganych w tego typu obiektach, urządzeń sanitarnych. Wniosek ten ponowiła w dniu 16.09.2009r., stwierdzając, że dotyczy on istniejącego budynku inwentarskiego, a nie jego samowolnie rozbudowanej części.
W dniu 23.09.2009r. PINB wydal postanowienie nr [...], przekazujące wg właściwości Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w S. wniosek z dnia 16.09.2009r. Pani B. K., zam. M., celem załatwienia w części dotyczącej wyposażenia budynku inwentarskiego na działce Pana H. M. we wsi M. w urządzenia sanitarne. Postanowieniem z dnia [...].11.2009r. nr [...] organ odwoławczy, po rozpatrzeniu zażalenia Pani B. K., uchylił w/w rozstrzygnięcie organu l instancji, orzekając że PINB w S. jest organem właściwym do rozpatrzenia w/w wniosku.
W związku z tym organ l instancji przeprowadził w dniu 18.01.2010 r. kontrolę, na której stwierdzono, że przedmiotowy budynek inwentarski nie posiada płyty gnojowej i zbiornika na gnojowicę, obornik składowany jest na gruncie za oborą w pryzmach, a płynne odchody spływają kanałem gnojowym do dołu o wym. ok. 1 x 2m i głębokości 1m, zlokalizowanego za oborą. Obiekt wyposażony jest w wentylację grawitacyjną wywiewną. Stwierdzono także, że ściany obory są murowane, posadzki betonowe, a strop wylewany na dwuteownikach stalowych. Stan techniczny budynku w dniu kontroli nie wskazywał na jakiekolwiek zagrożenie życia lub zdrowia. Obecni na kontroli Państwo K. oświadczyli, że obora jest użytkowana od roku 1982, nie jest wyposażona w szambo oraz, że w części obory brak jest posadzki betonowej. W dniu 24.02.2010 r. PINB przeprowadził oględziny, na których stwierdził, że w przedmiotowym budynku od strony działki nr 49 na powierzchni o wymiarach 3,2 x 19,9m, przeznaczonej na kojce dla inwentarza brak jest posadzki.
Pan M. oświadczył, że tej posadzki nie było nigdy. Pani B. K., natomiast stwierdziła, że obora jest użytkowana samowolnie, a jej właściciel raz podaje datę rozpoczęcia użytkowania jako 1990r, a innym razem twierdzi, że obora jest w budowie.
W dniu [...].03.2010 r. PINB wydał postanowienie, w którym na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994r., zobowiązał Pana H. M. (właściciela przedmiotowego budynku inwentarskiego) do przedłożenia, w terminie do dnia 01.06.2010r., oceny technicznej budynku inwentarskiego z odniesieniem się do użytkowania budynku w sposób zgodny z wymaganiami ochrony środowiska, utrzymania budynku w należytym stanie technicznym i estetycznym oraz czy obecne użytkowanie budynku (bez posadzki na powierzchni o wym. 3,2m x 19,90m bez płyty gnojowej, zbiornika na odchody płynne i ścieki bytowe) nie dopuszcza do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Jednocześnie orzekł, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości należy wskazać w niej sposób doprowadzenia w/w budynku do zgodności z przepisami techniczno- budowlanymi.
Postanowieniem z dnia [...].06.2010r. o nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił zaskarżone postanowienie organu l instancji i zobowiązał Pana H. M., jako właściciela przedmiotowego budynku inwentarskiego do przedłożenia w terminie do dnia 30.07.2010 r. ekspertyzy technicznej budynku inwentarskiego z odniesieniem się do użytkowania budynku w sposób zgodny z wymaganiami ochrony środowiska, utrzymania budynku w należytym stanie technicznym i estetycznym oraz czy obecne użytkowanie budynku (bez posadzki na powierzchni o wym. 3,2m x 19,90m bez płyty gnojowej, zbiornika na odchody płynne i ścieki bytowe) nie dopuszcza do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, wskazującej, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, sposób doprowadzenia w/w budynku do zgodności z przepisami techniczno- budowlanymi.
W dniu 20.07.2011 r. została dostarczona wymagana ekspertyza techniczna, którą następnie uzupełniono w dniu 18.04.2012r. PINB uznał powyższą ekspertyzę oraz jej uzupełnienie za niewystarczające. W związku z tym wielokrotnie zwracał się do inwestora (Pana H. M.) o dodatkowe wyjaśnienia niektórych kwestii zawartych w powyższych dokumentach. Takie wyjaśnienie jednak nie zostało przedłożone.
W wyniku rozpatrzenia skargi Pani B. K. tutejszy organ, postanowieniem z dnia [...].02,2014r. o nr [...] wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w S. termin do dnia 31.07.2014r. na załatwienie niniejszej sprawy.
W związku z tym organ l instancji, w dniu [...].04.2014r. wydał decyzję o nr [...], nakazującą Panu H. M. jako właścicielowi budynku inwentarskiego na działce o nr geod. [...] w miejscowości M. wykonać w terminie do 30 grudnia 2014r. następujące roboty:
uzupełnić materiałem z cegły lub pustaka silikatowego ściany nośne zewnętrzne od strony kojców wolnostanowiskowych dla krów na wysokiej ściółce, na wysokości parapetów, w okolicy okien, parapety zewnętrzne z cegły silikatowej przemurować i obłożyć blachą ocynkowaną
- - po osuszeniu, otynkować ściany nośne z gazobetonu (do tynku może być dodany środek uszczelniający) elementy metalowe oczyścić i pomalować farbą chlorokauczukową krokiew lukarny podeprzeć na płatwi słupkiem drewnianym kanały wentylacyjne rozebrać i wykonać nowe o większej powierzchni przekroju (zwiększyć o grubość desek kanału), komin ustawić na stropie, a nie w świetle otworu stropu.
Od powyższej decyzji odwołała się w dniu 25.04.2014r. Pani B. K., uzupełniając to odwołanie w dniu 09.05.2014r.
Reformując decyzję organu pierwszej instancji organ odwoławczy stwierdził, że z przedłożonej ekspertyzy oraz jej uzupełnienia wynika, że ściany zewnętrzne przedmiotowego budynku inwentarskiego są dwuwarstwowe. Zgodnie z treścią tego dokumentu, wewnętrzna warstwa tych ścian, która jest wykonana z gazobetonu, jest zawilgocona i posiada ubytki. Brak jest parapetów zewnętrznych, co powoduje dostawanie się wody do budynku. Strop istniejący pomiędzy kondygnacjami budynku jest także częściowo zawilgocony. W miejscach kanałów wentylacyjnych jest pleśń i zacieki. Elementy stalowe są skorodowane. Stolarka także jest zniszczona przez wilgoć oraz brak parapetów. Z zapisów zawartych w tej ekspertyzie wynika, że stan przedmiotowego obiektu jest słaby.
W związku z tym zasadne było zastosowanie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r. zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Postępując zgodnie z powyższym przepisem organ nadzoru budowlanego nakazał Panu H. M. wykonanie w określonym terminie czynności mających na celu usunięcie niewłaściwego stanu technicznego.
Jednakże nałożone obowiązki zdaniem tutejszego organu nie były wystarczające, ani do końca zgodne z przedłożonymi dokumentami, dlatego PWINB zmienił je, dostosowując bardziej do przedłożonej ekspertyzy, uzupełnionej w dniu 18.04.2014r. i chcąc zapewnić lepsze zabezpieczenie przeciwwilgociowe oraz poprawę stanu technicznego budynku.
Odpowiadając na zarzuty zawarte w uzupełnieniu z dnia 09.05.2014r. do odwołania z dnia 25.04.2014r., organ wyjaśnił, że w postanowieniu z dnia [...].06.2010r. tutejszy organ wskazał, że ekspertyza winna być wykonana przez osobę uprawnioną. Zgodnie z przepisami obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane wykonywać ekspertyzy mogą osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane. Nie są tu wymagane uprawnienia rzeczoznawcy budowlanego. Autor przedłożonych dokumentów, Pan G. K. posiada uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.
Różnica pomiędzy oceną techniczną a ekspertyzą polega na tym, że ekspertyza, w odróżnieniu od oceny technicznej wykonana jest na podstawie dokładniejszych badań i zawiera sposób usunięcia nieprawidłowości. Natomiast przedmiotem niniejszego postępowania jest stan techniczny istniejącego budynku inwentarskiego.
W skardze na decyzję organu odwoławczego Skarżąca podniosła, że organ nie odniósł się do zarzutów zawartych w uzupełnieniu odwołania. Zdaniem Skarżącej organ winien zlecić wykonanie nowej ekspertyzy wobec braków złożonej przez Inwestora. Wydana decyzja oparta została o opracowanie, które nie spełniało ani definicji ekspertyzy, ani wytycznych zawartych w postanowieniu.
W przedłożonym do akt opracowaniu brak jest jakichkolwiek wyników badań, a zatem nie można stwierdzić jaki wpływ na środowisko ma użytkowanie budynku inwentarskiego bez posadzki szamb i płyty gnojowej.
Zdaniem Skarżącej nie można zgodzić się ze stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu decyzji, że w okresie budowy obiektu Prawo budowlane ani inne związane z nią przepisy nie nakazywały wykonania przy budynkach inwentarskich płyt gnojowych zbiorników na odchody płynne. Przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia z 1979 r. i użytkowany od początku lat osiemdziesiątych a nie jak przedstawiono w ekspertyzie od roku 1990. W owym czasie obowiązywało rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, w którym przepisy § 56, § 55, § 56 i § 105 przewidywały regulację w zakresie wymagań dotyczących warunków technicznych obiektów przeznaczonych do hodowli zwierząt gospodarskich.
Również obecne rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w rozdziale 11 szczegółowo określa wymagania dotyczące pomieszczeń inwentarskich.
Skarżąca zauważyła także, że kwestionowana decyzja została dostarczona w jednym egzemplarzu w kopercie adresowanej do małżonków, którą skarżąca odebrała osobiście. Zatem wobec męża skarżącej organ pozostał bezczynny nie dostarczając mu wydanej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy wskazał, że H. M. uzyskał w dniu [...].07.2006 r., decyzję nr [...] (znak [...]) Starosty S. udzielającą pozwolenia na budowę między innymi płyty gnojowej i zbiornika na gnojowicę. Jednak urządzeń tych nie wybudował.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 66 ustawy Prawo budowlane, który stanowi w ustępie pierwszym, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
- 1. może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
- 2. jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska albo
- 3. jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo
- 4. powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. To znaczy, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1 - 4 - to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (wyrok NSA z 14 lipca 1998 r. - IV SA 1420/96, niepubl.). Organ nadzoru budowlanego wskazał na pkt 3 ust. 1 badanego przepisu, czyli kontroli Sądu podlega ustalenie organu w zakresie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, powstałego w czasie użytkowania obiektu.
Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, analizie techniczno-budowlanej poddany został cały budynek. Szczegółowy opis stopnia zużycia poszczególnych części budynku został opisany w powołanej "Ekspertyzie technicznej" (karta 80 akt administracyjnych) następnie uzupełniony opinią (karta 110 akt administracyjnych). Ustalenia co do zakresu i stopnia uszkodzenia obiektu nie zostały przez Skarżącą skutecznie zakwestionowane.
W decyzji szczegółowo i jednoznacznie określono czynności które mają być wykonane, tym samym decyzja jako władcze działanie organu administracji publicznej została skierowana na wywołanie konkretnych indywidualnie oznaczonych skutków prawnych. Stanowi ona bowiem źródło praw i obowiązków dla stron postępowania, które mogą być przymusowo egzekwowane w drodze egzekucji administracyjnej.
Zauważyć też należy, że w decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego organ administracji nie bada przyczyn, dla których obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi lub bezpieczeństwu mienia, ani kto ponosi za to odpowiedzialność. Ujawniając stan zagrożenia organ nadzoru budowlanego kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela bądź zarządcy budynku (por. wyrok NSA z 2006.10.03 sygn. II OSK 1163/05, LEX nr 289077).
Prawidłowo organ ustalił w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, że istnieje materialnoprawna przesłanka do zastosowania przepisu art. 66 Prawa budowlanego i wydał stosowną decyzję administracyjną, skierowaną do H. M. Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, że powołane przez skarżącą w skardze przepisy rozporządzenia z 1961 r. nie mają znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Wydając decyzję w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego organ ocenia istnienie zagrożeń dla drób wymienionych w tym przepisie według stanu faktycznego i prawnego istniejącego na datę orzekania. Postępowanie prowadzone w trybie art. 66 Prawa budowlanego ma ustalić istnienie zagrożeń wymienionych w tym przepisie i w przypadku stwierdzenia zagrożeń dla tych dóbr rzeczą organu jest wydać orzeczenie które ma zapobiec tym zagrożeniom. Oceniając kwestionowaną decyzję z tego punktu widzenia Sąd uznał, że nie narusza ona prawa w stopniu kwalifikującym ją do uchylenia.
Organ zasadnie uznał, że w okolicznościach sprawy, w oparciu o ekspertyzę techniczną i jej uzupełnienie oraz wiedzę fachową pracowników tego organu, może określić w stosunku do Pana Moczulskiego rodzaj i zakres obowiązków bez potrzeby zlecania dodatkowej ekspertyzy. Z ekspertyzy wynika, że stan obiektu jest słaby ale nie ma podstaw do zakazu hodowli na głębokiej ściółce bez posadzki betonowej (wnioski końcowe ekspertyzy), a tym samym – w ocenie Sądu - nie ma podstaw do nakazanie wykonania tej posadzki.
Doręczenie decyzji tylko Skarżącej jest niewątpliwie uchybieniem, które jednak nie miało wpływu na poprawność rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że ewentualny zarzut wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pk 4 k.p.a. może być jedynie podnoszony przez podmiot pominięty w tym postępowaniu.
Jak wynika ze skargi intencją skarżącej było zobligowanie organu do nałożenia na Pana M. obowiązku wybudowania płyty gnojowej i zbiornika na gnojowicę. Jak wskazuje organ odwoławczy Inwestor uzyskał pozwolenie na budowę na w/w obiekty w 2006 r. Zdaniem Sądu nałożenie obowiązku wykonania w/w obiektów wykracza poza ramy uprawnień organów nadzoru budowlanego wynikających z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż dotyczy budowy nowych obiektów budowlanych.
W tych warunkach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.