Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta G. przez Dyrektora Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. decyzję z dnia [...] lipca 2013 roku odmawiającą przyznania Panu Z. M. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną żoną B. M. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył do sądu administracyjnego Pan Z. M. Organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie sądowe podlega zawieszeniu.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Koniecznym warunkiem zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na wskazanej podstawie jest sytuacja, gdy w postępowaniu wyłoniło się zagadnienie prawne (prejudykat) pozostające w związku przyczynowym z wynikiem rozpoznawanej sprawy i mające wpływ na jego treść, którego sąd nie jest w stanie rozstrzygnąć we własnym zakresie, jako że rozstrzyga o nim inny organ lub sąd. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej.
Podstawą prawną zaskarżonych decyzji były m.in. przepisy art. 16 "a" ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.:
Dz. U. z 2013 roku, poz. 1456 z późn. zm.), powoływanej dalej jako u.ś.r. Organy odmówiły przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego ze względu na:
- - niewykazanie przez niego rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej powodowanej koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną (niewykazanie przesłanki z art. 16 "a" ust. 1 u.ś.r.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że skarżący nie pracuje od 2002 r., a niepełnosprawność żony orzeczono od dnia 19 marca 2012 roku, a więc po upływie 10 lat od ustania zatrudnienia skarżącego. Nie można zatem, w ocenie Kolegium przyjąć, że zrezygnował z zatrudnienia.
Wskazać trzeba, że została zakwestionowana konstytucyjność przepisów będących podstawą prawną zaskarżonej decyzji, bowiem:
- - postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 roku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o następującej treści: "Czy art. 16 "a" ust. 1 u.ś.r., w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji RP. Pytanie prawne na dzień wydawania niniejszego postanowienia nie zostało zarejestrowane przez Trybunał;
- - grupa posłów na Sejm VII kadencji wystąpiła do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie zgodności z art. 2, art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji RP przepisów art. 16 "a" ust. 2, 3, 4 i 5 u.ś.r. w zakresie, w jakim uniemożliwiają nabycie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego osobom obciążonym obowiązkiem alimentacyjnym na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (zdolnym do pracy, a niezatrudnionym ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny) poprzez wprowadzenie tzw. kryterium dochodowego. Wniosek został zarejestrowany pod sygnaturą K 38/13.
Zdaniem sądu istnieje zależność wyniku niniejszej sprawy od rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny wskazanych wyżej zagadnień przedstawionych przez WSA w Poznaniu oraz grupę posłów. Stwierdzenie bowiem przez Trybunał niezgodności art. 16 "a" ust. 1 u.ś.r. z Konstytucją w zakresie objętym pytaniem prawnym zdezaktualizuje argument Samorządowego Kolegium Odwoławczego o braku prawa skarżącego do specjalnego zasiłku opiekuńczego z uwagi na brak rezygnacji z zatrudnienia. Spowoduje tym samym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji celem ponownej oceny przez organy wniosku o przyznanie świadczenia, tym razem pod kątem spełnienia pominiętej przez ustawodawcę przesłanki niepodejmowania zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną, której to przesłanki organy nie oceniały.
Wskazać też trzeba, że WSA w Poznaniu w uzasadnieniu pytania prawnego podkreślił, iż wątpliwość dotycząca odmiennego traktowania przez ustawodawcę osób rezygnujących z zatrudnienia i niepodejmujących zatrudnienia dotyczy wprost "kategorii osób, które przed 1 stycznia 2013 r. uzyskiwały pomoc w postaci świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 u.ś.r." Skarżący pobierał świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad żoną do czerwca 2013 roku.
Dostrzegając zatem zależność wyniku niniejszego postępowania od treści orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego wydanych na skutek zadanego pytania prawnego i złożonego przez grupę posłów wniosku – sąd stwierdził konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym do czasu wydania przez Trybunał przedmiotowych orzeczeń.