Uzasadnienie
W wykonaniu zarządzenia z dnia 08.12.2008 r. skarżący w dniu 22.12.2008 r. uiścili wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł (k. 44). Następnie w dniu 19.02.2009 r. skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy, które to prawo mocą postanowienia referendarza z dnia 19 marca 2009 r. zostało im przyznane w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 118).
W dniu 4 maja 2009 r. skarżący złożyli wniosek o zwrot wpłaconego wcześniej wpisu sądowego, uzasadniając powyższe ich trudną sytuacją majątkową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Wniosek skarżących co do zwrotu uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 200 złotych jako niezasadny podlegał oddaleniu.
W myśl art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej p.p.s.a.) Sąd zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego, jeżeli odrzucenie lub cofnięcie nastąpiło przed wysłaniem odpisu skargi - organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, a także odpisu środka odwoławczego albo skargi o wznowienie postępowania innym stronom, a także od zażalenia na postanowienie w przedmiocie ukarania grzywną, jeżeli zażalenie zostało uwzględnione. O zwrocie stronie połowy wpisu stanowi § 1 pkt 2 tego artykułu.
Sytuację zwrotu nienależnie wpłaconej opłaty przewiduje natomiast art. 225 p.p.s.a., jednakże pobraną opłatę można uznać za nienależną gdy pomimo braku obowiązku jej uiszczenia została uiszczona wyłącznie z winy strony, a nie na wezwanie sądu. W niniejszym przypadku sąd prawidłowo wezwał stronę do uiszczenia wpisu sądowego i na chwilę uiszczania była ona zasadna. Dopiero później stronie zostało przyznane prawo pomocy, jednak takiej sytuacji nie obejmuje ww. przepis prawa.
W przedmiotowej sprawie, wpis stały od skargi został przez skarżących uiszczony w dniu 22.12.2008 r., natomiast wniosek o prawo pomocy został złożony w dniu 19.02.2209 r., przy czym dopiero od dnia 19 marca 2009r., przyznane im zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych.
Zauważyć przy tym należy, iż postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych wiąże od dnia jego wydania, a nie z mocą wsteczną. Takie stanowisko ugruntowane jest też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
Wniosek o zwrot uiszczonego wcześniej wpisu sądowego musiał ulec oddaleniu, albowiem na datę jego uiszczania skarżący nie korzystali jeszcze ze zwolnienia od kosztów sądowych sprawie. Postanowienie o przyznaniu prawa pomocy wiąże ex nunc, a nigdy z mocą wsteczną ex tunc.
Żaden przepis prawa nie daje sądowi możliwości zwrotu uiszczonego wcześniej wpisu sądowego w przypadku, gdy dopiero później przyznano stronie prawo pomocy. Wskazany wyżej przepis art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wprost wymienia sytuacje, gdzie możliwy jest zwrot wpisu sądowego. Hipoteza tego przepisu nie przewiduje natomiast sytuacji, jaka zaistniała w niniejszej sprawie. Także art. 225 p.p.s.a. nie daje możliwości uznania wpłaconej kwoty za nienależną. Brak zatem podstawy prawnej do pozytywnego załatwienia wniosku skarżących.
Na marginesie należy wspomnieć, iż całkowite rozliczenie kosztów postępowania nastąpi z chwilą wydania orzeczenia kończącego sprawę. Strona ma też możliwość złożenia wniosku o zwrot od organu poniesionych kosztów postępowania, co może być uzasadnione w przypadku uwzględnienia skargi.
Mają powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 225 i art. 232 § 1 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm) orzekł jak na wstępie.