Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.G. na bezczynność Wójta Gminy Wizna w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie usunięcia drzew z drogi gminnej, wyrokiem z 18 października 2023 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Bk 64/23 stwierdził, że Wójt pozostaje w bezczynności oraz zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem, a także stwierdził, że bezczynność Wójta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500,00 zł.
J.G. wywiódł skargę na niewykonanie przez Wójta powyższego wyroku (pismo z 28 grudnia 2023 r.) oraz wniósł o: 1) jak najszybsze rozpatrzenie sprawy;
- 2) wymierzenie organowi kary grzywny w najwyższej wysokości;
- 3) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 100.000 zł;
- 4) całkowite zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych i przyznanie z urzędu adwokata. Skarżący argumentował, że z pisma organu z 27 listopada 2023 r. wynika, iż Wójt otrzymał wyrok 27 października 2023 r. Dalej skarżący wskazał, że wezwał Wójta do wykonania wyroku, jednak wezwanie okazało się bezskuteczne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wskazał, że skarżący nie spełnił wymogu złożenia ponaglenia.
Od wyroku w sprawie o sygn. II SAB/Bk 64/23 została wniesiona skarga kasacyjna. Akta sprawy zostały przesłane do Naczelnego Sądu Administracyjnego 4 stycznia 2024 r. (k. 46).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Zanim sąd przystąpi do merytorycznego rozpoznania sprawy, w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Powinność ta wynika z art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd odrzuca skargę w przypadku zaistnienia przesłanki wymienionej w tym przepisie.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest oparta o art. 154 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywna może być ustalona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów - 154 § 6 p.p.s.a.
Z art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd uznał skargę wniesioną w tym trybie za skuteczną. Przede wszystkim sprawa rozpoznana wyrokiem powinna dotyczyć bezczynności lub przewlekłości postępowania, o której sąd orzekł uwzględniając skargę; po wtóre, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Jeżeli strona nie wezwała organu do wykonania orzeczenia sądu, skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Brak wezwania, jego złożenie przed doręczeniem organowi wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności lub wezwanie do wykonania wyroku wniesione dopiero po wniesieniu skargi na niewykonanie wyroku, skutkuje odrzuceniem skargi na niewykonanie wyroku na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. B. Dauter (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex 2009 oraz postanowienia NSA z dnia: 6 września 2013 r. sygn. akt II OSK 1949/13, oraz 13 września 2013 r. sygn. akt I OSK 1920/13).
W niniejszej sprawie postępowanie wszczęto wskutek wniesienia skargi na niewykonanie wyroku z 18 października 2023 r. w sprawie o sygn. II SAB/Bk 64/23, którym to wyrokiem sąd m.in. zobowiązał Wójta do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem. Z akt sprawy wynika, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przed uprawomocnieniem się wyroku, którego niewykonanie jest podniesione w skardze. W sprawie o sygn. akt II SAB/Bk 64/23 wniesiono skargę kasacyjną, która nie została jeszcze rozpoznana, co przesądza o braku prawomocności tego wyroku. Skutkiem takiego stanu rzeczy jest to, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 154 § 1 p.p.s.a., tj. organ nie miał jeszcze obowiązku wykonać obowiązków wynikających z wyroku zapadłego w sprawie o sygn. akt II SAB/Bk 64/23 ze względu na brak prawomocności tego orzeczenia.
Wyrok prawomocny to wyrok, od którego nie przysługuje środek odwoławczy (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Dopiero prawomocne orzeczenie sądu wiąże strony, sąd który je wydał, jak również inne sądy i organy (art. 170 p.p.s.a.). Nie można zatem żądać od organu wykonania wyroku nieprawomocnego. Należy mieć na uwadze również przepis art. 286 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Jednocześnie § 2 cytowanego przepisu przewiduje, że termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Tym samym termin do wykonania wyroku rozpoczyna swój bieg od doręczenia przez sąd prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi zgodnie z przepisem art. 286 § 1 p.p.s.a. (vide np. postanowienia NSA w sprawie I OSK 161/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).Tymczasem akta sprawy o sygn. II SAB/Bk 64/23 znajdują się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym wraz ze skargą kasacyjną w oczekiwaniu na wyznaczenie terminu rozpoznania sprawy.
W związku z tym, że skarga na niewykonanie wyroku nieprawomocnego jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.