Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest czynność Prezydenta B. dokonania wpisu określającego rodzaj i przeznaczenie pojazdu marki [...], nr [...] w dowodzie rejestracyjnym o serii i numerze [...]. U podstaw dokonania wpisu legły następujące ustalenia.
P. U.-A. "A." sp. z o. o. w B. wystąpiła do Prezydenta B. o rejestrację pojazdu [...], nr [...]. Organ wydał dowód rejestracyjny przedmiotowego pojazdu o serii i numerze [...]., a także tablice rejestracyjne nr [...], które Skarżąca odebrała 5 listopada 2010 r. W dowodzie rejestracyjnym rodzaj pojazdu został określony jako "samochód ciężarowy" o przeznaczeniu "przewóz kontenerów".
Następnie Spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Kwestionując ustalenia organu I instancji, wniosła o zmianę w dowodzie rejestracyjnym [...] wpisu określającego rodzaj pojazdu "samochód ciężarowy" o przeznaczeniu "przewóz kontenerów" na wpis określający rodzaj pojazdu "samochód specjalny" przeznaczenie "inny", zgodnie z klasyfikacją obowiązującą na dzień I rejestracji przedmiotowego pojazdu, tj. na dzień 10 czerwca 1999 r.
W odpowiedzi na wezwanie organ wskazał, że określenie rodzaju i przeznaczenia pojazdu zawarte w dowodzie rejestracyjnym jest prawidłowe. Organ stwierdził, iż powyższa sprawa była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, a ponadto wskazał, iż jego zdaniem powielanie poprzednich wpisów w nowym dowodzie rejestracyjnym byłoby prefabrykowaniem stanu niezgodności z prawem.
Nie zgadzając się z takim stanowiskiem organu, Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. wnosząc o zmianę w dowodzie rejestracyjnym seria i numer [...] – wpisu określającego rodzaj pojazdu "samochód ciężarowy" przeznaczenie "przewóz kontenerów" na wpis określający rodzaj pojazdu: "samochód specjalny" przeznaczenie: "inny" ustalony zgodnie z klasyfikacją obowiązującą na dzień pierwszej rejestracji przedmiotowego pojazdu, tj. na dzień 10 czerwca 1999 r. bądź o uchylenie czynności organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarżąca podniosła następujące zarzuty:
- - naruszenia § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawach szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2007 Nr 192, poz. 1878), zwanego dalej "rozporządzeniem", poprzez nieuprawnioną zmianę przeznaczenia pojazdu określoną przy pierwszej rejestracji z samochodu specjalnego na samochód ciężarowy;
- - naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji wyrażającego zasadę równego traktowania podmiotów znajdujących się w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej poprzez zawężającą wykładnię §15 rozporządzenia.
W motywach skargi powtórzono argumentację zawartą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto wskazano, ze według stanowiska Instytutu Transportu Samochodowego w W. pojemniki służące do przewozu śmieci są pojemnikami nieznormalizowanymi międzynarodowo, nie są to kontenery, stąd pojazdy te powinny być klasyfikowane jako pojazdy specjalne. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z § 15 rozporządzenia, wpisy w dowodzie rejestracyjnym dokonane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują swoją ważność. Przepis ten wyraża zasadę ochrony praw nabytych i organy rejestracyjne winny się do niej stosować.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Organ wskazał, że pojazd przeznaczony do przewozu kontenerów nigdy nie był zakwalifikowany do rodzaju "pojazd specjalny". Posiada przeznaczenia przewidziane w podziale zasadniczym określonym w załączniku nr 4, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawach szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2007 Nr 192, poz. 1878) i nieuzasadniona jest zmiana wpisu na "inny". Nieuzasadnione jest również, zdaniem organu, powoływanie się przez Skarżącą na § 15 rozporządzenia. Korzystając z tego przepisu organ rejestracyjny nie wzywał wcześniej strony do zmiany zapisów w posiadanym dowodzie rejestracyjnym. Jednakże wydając nowe dokumenty dopuszczające pojazd do ruchu, na organie rejestrującym ciąży obowiązek dokonania w nich wpisów wymaganych aktualnie obowiązującym przepisami prawa. Końcowo organ stwierdził, że sprawa określenia rodzaju przedmiotowego pojazdu była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (wyrok o sygn. akt II SA/Bk 425/10).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwana dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Sąd nie ma natomiast kompetencji do oceny celowościowej oraz słuszności skarżonego rozstrzygnięcia.
Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.
Zdaniem Sądu skarga była dopuszczalna ponieważ w świetle obowiązujących przepisów prawa starosta dokonując rejestracji pojazdu wykonuje czynność wpisu w dowodzie rejestracyjnym, która jest czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej, że zgodnie z § 15 cytowanego rozporządzenia przysługuje jej prawo do przepisania wpisów dotyczących pojazdu, określonych w pierwszym dowodzie rejestracyjnym. Kwestie związane z rejestracją pojazdu uregulowane są w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), gdzie w art. 72 ust. 1 ustawodawca wymienił dokumenty na podstawie, których dokonywana jest rejestracja pojazdu. Natomiast określenie rodzajów, podrodzajów i przeznaczeń pojazdów znajduje się w klasyfikacji stanowiącej załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. Nr 192, poz. 1878); odesłanie do tego załącznika wynika z § 7 rozporządzenia.
Skarżąca wskazała, że skoro w poprzednim dowodzie rejestracyjnym pojazd był określony jako samochód specjalny z przeznaczeniem na wywóz śmieci, to zmiana uregulowań dotyczących klasyfikacji pojazdów nie może pozbawiać auta statusu pojazdu specjalnego. W ocenie Skarżącej, zgodnie z zasadą ochrony praw nabytych, w nowym dowodzie rejestracyjnym wpis powinien być taki sam jak w poprzednim, mimo zaistnienia zmiany w aktualnie obowiązującej klasyfikacji pojazdów, z której wynika, że rodzajami pojazdów są samochód ciężarowy (kod 6) i samochód specjalny (kod 7). Regulacje zawarte w załącznikach do rozporządzenia z 2003 r. stanowią, że w ramach określenia,,samochód ciężarowy" wyszczególniono m.in. podrodzaj,,pojemnik", do którego należy zakwalifikować pojazd należący do skarżącego (przewóz kontenerów). Nie ma natomiast możliwości, aby przedmiotowy pojazd zakwalifikować jako,,specjalny" z przeznaczeniem,,inny", zwłaszcza w kontekście przeprowadzonych z dniu 23 lutego 2010 r. badań diagnostycznych samochodu, gdzie ustala się przeznaczenie, rodzaj i dane techniczne.
W poprzednich klasyfikacjach (tzw. stara klasyfikacja opisana w załączniku nr 4 do Ministra Komunikacji z dnia 19.12.1983 r. – Dz.T. i Z.K. nr 23, poz. 159) pojazdy przeznaczone do przewozu kontenerów były klasyfikowane jako samochody ciężarowe specjalizowane, które na skutek zmiany przepisów uznane zostały za samochody ciężarowe ze specjalnym przeznaczeniem.
W myśl § 15 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury wpisy w dowodach rejestracyjnych dokonane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują swoją ważność. Skarżąca twierdzi, iż wyrażona w ten sposób zasada ochrony praw nabytych nakazuje organowi rejestrującemu konsekwentne klasyfikowanie pojazdu według pierwotnie przyjętego oznaczenia samochodu, bez względu na zmiany w przepisach regulujących tę problematykę. W takim kontekście orzekł tutejszy Sąd w wyroku z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 688/08, jednakże skład Sądu aktualnie orzekający nie podziela stanowiska WSA zawartego w powyższym orzeczeniu.
Należy bowiem podkreślić, że prawidłowe rozumienie zapisu § 15 ww. rozporządzenia prowadzi do wniosku, że aktualność zachowują tylko wpisy zawarte w danym dowodzie rejestracyjnym. Zatem konieczność zmiany dowodu rejestracyjnego może powodować zmianę wpisu, jeśli zmianie uległy przepisy bądź parametry pojazdu. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja zaistniała, zaś wpisy zawarte w ostatnim dowodzie rejestracyjnym nie mają odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1878 ze zm.).
Podobne stanowisko zajął także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 3 grudnia 2009 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 460/09, w którym zauważył, że przepis § 15 rozporządzenia oznacza, iż,,zmiana dotycząca klasyfikacji poszczególnych pojazdów nie może skutkować zmianą wpisów w istniejących, ważnych dowodach rejestracyjnych. Chroni on zatem skutecznie prawa nabyte właścicieli pojazdów, którzy zarejestrowali je pod rządami uprzednio obowiązujących przepisów prawa. Konstrukcja ochrony praw nabytych nie znajduje natomiast zastosowania w odniesieniu do sytuacji prawnej osób, które nabyły pojazdy i zwróciły się o ich rejestrację już w nowym stanie prawnym (po wejściu w życie rozporządzenia z 2003 r.)." Stanowisko takie podzielił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyrokach: z dnia 9 września 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 424/10 oraz z dnia 16 sierpnia 2010, sygn. akt II SA/Bk 425/10.
Taki pogląd utrwalony został również w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 93/07 i w pełni podziela go skład orzekający w niniejszej sprawie.
Należy zauważyć, że ten sam pojazd był rejestrowany czasowo. Spór dotyczył tego samego zagadnienia i został ostatecznie rozstrzygnięty w sprawie o sygn. II SA/Bk 425/10 (Skarżąca od tego wyroku nie wywiodła kasacji). Przed dokonaniem rejestracji czasowej pojazd był poddany dodatkowym badaniom technicznym w świetle przepisu art. 81 ust. 11 pkt 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż dane zawarte w poprzednim dowodzie rejestracyjnym nie miały odzwierciedlenia w obowiązującej klasyfikacji pojazdów. Zauważyć też należy, że klasyfikacja pojazdów stanowiąca załącznik numer 4 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. Nr 192, poz. 1878), w myśl § 7 ust. 2 tego rozporządzenia, jest dokumentem źródłowym do ustalenia rodzaju i przeznaczenia pojazdu, gdy nie jest to możliwe na podstawie przedstawionych do rejestracji dokumentów lub gdy zastosowano w nich inna klasyfikację lub inne nazewnictwo.
W zasadzie miedzy stronami nie ma sporu co do tego, że w poprzednich dowodach rejestracyjnych tego pojazdu była inna klasyfikacja i nazewnictwo.
Zdaniem Sądu argumentem za dokonaniem wpisu do dowodu rejestracyjnego o treści "samochód specjalny" przeznaczenie "inny" nie może być okoliczność, że w poprzednich dowodach rejestracyjnych figurowały takie wpisy pomimo zmiany regulacji prawnej. Jak już wskazano zmiana właściciela pojazdu powoduje, że przepis § 15 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. nie ma zastosowania. Zatem powielanie poprzednich wpisów w nowym dowodzie rejestracyjnym pozostawałoby w niezgodności z prawem obecnie obowiązującym.
Sąd nie podziela również zarzutu skargi, iż doszło do naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie podmiotów. W ogólnym ujęciu zasada równości wobec prawa wyrażona w tym przepisie rozumiana jest jako obowiązek równego traktowania wszystkich przez władze publiczne. W ścisłym znaczeniu oznacza ona obowiązek równego traktowania podmiotów o podobnych cechach oraz znajdujących się w podobnej sytuacji prawnej i faktycznej, co oznacza, że wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą w równym stopniu, mają być traktowane jednakowo.
Mając na uwadze takie rozumienie przepisu art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, nie sposób zgodzić się z zarzutem jego naruszenia. W przedmiotowej sprawie zmiana właściciela pojazdu oraz fakt zwrócenia się o rejestrację w nowym stanie prawnym zadecydowały o rozstrzygnięciu organu rejestracyjnego. W takiej sytuacji nie można mówić o naruszeniu zasady równości we wskazanym powyżej rozumieniu.
Mając na względzie powyższe okoliczności skargę należało oddalić, jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).