Uzasadnienie
D. i T. R. (dalej: "skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2022 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] listopada 2022 r., znak [...], stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej.
W skardze skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając powyższy wniosek wskazali, że nieruchomość stanowiąca własność skarżących sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Jednocześnie podkreślić należy, że postępowanie o wstrzymanie wykonania ma charakter wpadkowy, co oznacza, że na tym etapie sąd nie dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ani też oceny zarzutów i twierdzeń podniesionych w skardze, badając jedynie przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu prawnego. Ocena wyrażona w tym postępowaniu nie ma zatem wpływu na wynik właściwego postępowania sądowego.
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wedle zaś art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania rozstrzygnięcia będącego przedmiotem zaskarżenia oraz aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć przy tym szkodę zarówno majątkową, jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. m.in. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA").
Z kolei trudne do odwrócenia prawne i faktyczne skutki to następstwa, które powodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Z powyższego wynika, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Może mieć bowiem miejsce jedynie w przypadku, gdy zachodzą przesłanki, o których mowa wyżej. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu, sąd jest związany sprecyzowanym tam, zamkniętym katalogiem przesłanek, których wykazanie jest rzeczą wnioskodawcy. Ten zaś powinien starannie i rzeczowo uzasadnić swój wniosek, wskazując na konkretne okoliczności uprawdopodabniające, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione i konieczne. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowego wyjątku od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2014 r., sygn.. akt II FZ 1504/14, Lex nr 1538986).
W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz piśmiennictwie przyjmuje się jednolicie, że przedmiotem udzielenia przez sąd przedmiotowej ochrony tymczasowej, mogą być jedynie takie akty lub czynności, które wywołują skutki materialnoprawne i nadają się do wykonania oraz takiego wykonania wymagają (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., II OZ 1376/14, Lex nr 1624481; czy T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2016 lub B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2016). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się zatem do wykonania i nie każdy wykonania wymaga. Przede wszystkim zaś kwestia wykonania aktu administracyjnego odnosi się do aktów zobowiązujących, tj. ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy określonego zachowania. Wstrzymanie wykonania dotyczy zatem sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 21 czerwca 2017 r., II OSK 1319/17, CBOSA).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć nadających się do wykonania, bowiem nie nakłada na skarżących żadnych obowiązków, ani też nie przyznaje im praw podlegających wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Organy zaś nie mają możliwości użycia środka przymusu do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonej decyzji.
Opisana na wstępie decyzja środowiskowa nie uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych, lecz jedynie otwiera drogę do podjęcia dalszych czynności prawnych. Decyzja ta ustala, czy projektowane zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z określonymi przepisami prawa oraz określa warunki, jakie należy spełnić na dalszym etapie procesu inwestycyjnego. Wydanie zatem przedmiotowej decyzji nie powoduje rozpoczęcia przez inwestora jakichkolwiek prac budowlanych, z którymi wiązać się mogą ewentualne trudne do odwrócenia skutki lub znaczna szkoda po stronie skarżących. Sama zaś obawa, że w przyszłości mogą zostać wydane akty administracyjne, które finalnie doprowadzą do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego, nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie ochrony tymczasowej (por. m.in. postanowienia NSA z dnia 14 maja 2009 r., II OSK 715/09, z dnia 22 maja 2012 r., II OZ 419/12, CBOSA).
Skoro zatem decyzja środowiskowa nie podlega wykonaniu, nie można mówić o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym o zaistnieniu podstaw udzielenia skarżącym ochrony tymczasowej.
Mając na uwadze powyższe, sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a., orzeczono w sentencji niniejszego postanowienia.