Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego S. powołując się na art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nakazał skarżącemu M. M. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku "mini-baru", zlokalizowanego na działce o numerze geodezyjnym [...] w miejscowości J., gmina S., oznaczonej kolorem czerwonym na rysunku stanowiącym załącznik graficzny decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...].09.2009r. wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej rozbudowy przez skarżącego budynku "mini-baru" zlokalizowanego na działce o numerze [...] położonej w J. W wyniku przeprowadzenia postępowania ustalono, że w pierwotnym kształcie budynek "mini-baru", wzniesiony za pozwoleniem na budowę z [...].04.1997r. miał wymiary 8,70x6,30 i powierzchnię zabudowy 54,81 metrów kwadratowych.
Budowa obiektu o takich wymiarach została zakończona [...].05.1998r. Po podziale terenu inwestycji budynek znalazł się na działce o numerze [...], której właścicielem jest skarżący M. M., który w okresie od 1997r. do 2009r. budynek samowolnie rozbudowywał, dobudowując nowe elementy. Obecnie powierzchnia zabudowy wynosi 235,70 metrów kwadratowych a wraz z tarasem zewnętrznym 320,10 metrów kwadratowych. Organ nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia [...].10.2009r. wstrzymał na podstawie art. 48 ust. 3 prowadzenie robót budowlanych przy budynku i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów koniecznych do zalegalizowania samowolnie rozbudowanej części obiektu.
Skarżący przedłożył dokumenty pozwalające na zalegalizowanie robót i wówczas organ wydał postanowienie dnia [...].06.2010r. ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji w dniu [...].08.2010r. a skarga inwestora wywiedziona do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie została wyrokiem z dnia 16.03.2011r. oddalona w sprawie o sygn. IISA/Bk 717/10. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił też skargę kasacyjną inwestora od powyższego wyroku (wyrokiem z dnia 20.12.2012r. sygn. II OSK 1539/11). M. M. wnosił też o umorzenie opłaty legalizacyjnej przez Wojewodę P., który w dniu [...].06.2013r. umorzył postępowanie z wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej. Decyzję powyższą utrzymał w mocy Minister Finansów (decyzją z dnia [...].08.2013r.) a WSA w Warszawie oddalił skargę M. M. na decyzję Ministra Finansów (wyrokiem z dnia 28.01.2014r.)
Pismem z dnia [...].04.2014r. skarżący został wezwany przez organ I instancji do udokumentowania okoliczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej, czego skarżący nie uczynił a Wydział Finansów i Budżetu P. Urzędu Wojewódzkiego poinformował organ o braku wpłaty opłaty legalizacyjnej nałożonej na skarżącego.
W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego zmuszony był wydać decyzję nakazującą rozbiórkę części budynku "mini-baru" rozbudowaną samowolnie.
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi "niewyczerpanie inicjatywy dowodowej, a tym samym niewyjaśnienie wszechstronne wszelkich okoliczności sprawy poprzez brak opinii technicznej co do powierzchni dobudowy budynku, która w ocenie skarżącego różni się od przyjętej w opinii".
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. Nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu ww. odwołania, orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji podkreślił, że realizacja inwestycji w warunkach samowoli budowlanej jest poza sporem, co potwierdzają zapadłe w sprawie orzeczenia sądów administracyjnych. Niewątpliwy też jest fakt, że inwestor mając od momentu wszczęcia postępowania pełną świadomość konieczności poniesienia opłaty legalizacyjnej, kończącej procedurę zalegalizowania samowoli, opłaty tej nie uiścił. Jej nieuiszczenie musiało prowadzić do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku. Organ nadzoru budowlanego wskazał na orzeczenia sądów administracyjnych w sprawach II FSK 2481/12 i IISA/Gd 21/13, potwierdzające taki właśnie skutek prawny nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej.
Argument strony jakoby nie była wyjaśniona powierzchnia rozbudowy powstała w wyniku samowolnych robót budowlanych jest chybiony. Samowolą są bowiem wszystkie elementy rozbudowy i dobudowy wykraczające poza pierwotną powierzchnię budynku powstałą legalnie, która w sprawie jest znana.
M. M. wniósł do sądu administracyjnego skargę na powyższą decyzję. Jako przedmiot zaskarżenia wskazał opisaną wyżej decyzję ostateczną organu nadzoru budowlanego orzekającą rozbiórkę samowolnie wybudowanej części obiektu, przy czym precyzując zarzuty skargi nawiązał do postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że uiszczenie opłaty legalizacyjnej doprowadzi do upadłości prowadzoną przez niego działalność oraz powiększy i tak wysokie w tym regionie bezrobocie. Stwierdził, że organ II instancji nie rozpatrzył sprawy od nowa, czym naruszył obowiązek organu odwoławczego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie na etapie postępowania odwoławczego.
Skarżący nawiązał do ustalenia opłaty legalizacyjnej i zarzucił nieprawidłowe rozważenie kwestii związanych z podstawą faktyczną ustalonej opłaty legalizacyjnej. Zarzucił organowi naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego i nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Skarga podlegała oddaleniu. Skarżący zdaje się nie zauważać, że orzeczony nakaz rozbiórki części obiektu budowlanego "mini – baru" (zajazdu J.) jest konsekwencją nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej, stanowiącej warunek zalegalizowania samowolnej rozbudowy obiektu, której popełnienie zostało w sprawie ustalone w sposób ostateczny i prawomocny na wcześniejszych etapach postępowania. Wcześniejsze ustalenia organu nadzoru budowlanego przesądziły zarówno kwestię popełnienia samowoli budowlanej, jej rozmiar, jak i warunki zalegalizowania samowolnej rozbudowy obiektu a zatem kwestionowanie na obecnym etapie wcześniejszych, wyżej wymienionych a wiążących dla niniejszej sprawy ustaleń, trafia w próżnię.
W odpowiedzi na powtórzony zarzut błędności ustalenia faktu popełnienia samowoli, wypada jedynie przypomnieć za organem administracji, że wydaną decyzję o rozbiórce rozbudowanego samowolnie obiektu budowlanego poprzedziły:
- - postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w S. z dnia [...].10.2009r. ([...]) o wstrzymaniu na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego robót budowlanych prowadzonych przez skarżącego związanych z rozbudową budynku "mini-baru" i nałożeniu na inwestora obowiązku przedłożenia koniecznych dla zalegalizowania dokumentów, w uzasadnieniu którego to postanowienia znalazła się informacja, że jednym z warunków legalizacji będzie uiszczenie opłaty legalizacyjnej,
- - przedłożenie przez inwestora w dniu [...].05.2010r. wymaganych do legalizacji dokumentów pozwalające przyjąć, że inwestor nosił się z zamiarem dokończenia procedury legalizacji,
- - postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w S. z dnia [...].06.2010r. ([...]) ustalające opłatę legalizacyjną w kwocie 375 000 złotych w oparciu o art. 49 ust. 1 i 2 i 59 "f" i "g" ustawy Prawo budowlane, stanowiące potwierdzenie pozytywnej oceny przedłożonej przez skarżącego dokumentacji projektowo – powykonawczej i innych dokumentów koniecznych dla uzyskania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowanych,
- - postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...].08.2010r. ([...]) utrzymujące w mocy postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej, którym kwestia prawidłowości wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej oraz prawidłowości ustalenia kwoty opłaty legalizacyjnej została przesądzona w sposób ostateczny.
- – wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16.03.2011r. sygn. IISA/Bk 717/10 oddalający skargę inwestora na opisane wyżej ostateczne postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej,
- - wyrok NSA z dnia 20.12.2012r. sygn. II OSK 1539/12 oddalający skargę kasacyjną inwestora od opisanego wyżej wyroku WSA w Białymstoku sygn. II SA/Bk 717/10, przesądzający prawomocność ustaleń co do przypisania skarżącemu samowoli budowlanej i wysokości należnej opłaty legalizacyjnej,
Zauważyć także należy, że skarżący w 2013r. podjął kroki w kierunku umorzenia opłaty legalizacyjnej, które zakończyły się ostatecznym umorzeniem postępowania w sprawie umorzenia należności (decyzja Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2013r.) i późniejszym prawomocnym oddaleniem skargi M. M. na ostateczną decyzję Ministra Finansów przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 28.01.2014r. sygn. VII SA/Wa 2280/13.
Nie ulega zatem wątpliwości, że wystosowane do skarżącego w kwietniu 2014r. wezwanie do uiszczenia opłaty legalizacyjnej pod rygorem wydania decyzji o rozbiórce samowolnie rozbudowanej części obiektu budowlanego, miało miejsce po prawomocnym przesądzeniu co do zasady faktu popełnienia samowoli i obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej w kwocie 375 000 złotych. Nie ulega też wątpliwości, że skarżący opłaty legalizacyjnej nie uiścił. Powyższe skutkować musiało wydaniem nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części obiektu budowlanego stosownie do treści art. 49 ust. 3 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 49 ust. 3, zdanie końcowe, wyraźnie bowiem stanowi, że decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej.
Wbrew stanowisku strony skarżącej decyzja orzekająca o rozbiórce części obiektu budowlanego jest czytelna co do zakresu elementów podlegających rozbiórce. Jak trafnie zauważył organ nadzoru budowlanego, w poprzednim postępowaniu został ustalony w sposób ostateczny i prawomocny zakres popełnionej samowoli, gdzie stwierdzono, że legalnie powstała jedynie część obiektu o wymiarach 70 m x 6,30 m i powierzchni zabudowy 54,81 metrów kwadratowych. Rozbudowana ponad tę powierzchnię zabudowy część obiektu mini - baru jest samowolą budowlaną. Utrzymany w mocy nakaz rozbiórki uczynił integralną częścią decyzji załącznik graficzny, na którym kolorem czerwonym oznaczona została część obiektu budowlanego objęta nakazem rozbiórki. W tej sytuacji zarzut niejasności zakresu orzeczonego nakazu rozbiórki należało uznać za niezasadny. Podkreślić raz jeszcze należy, że rozmiar samowoli budowlanej został przesądzony w sposób prawomocny na wcześniejszym etapie postępowania, o czym świadczy treść uzasadnienia wyroku WSA w Białymstoku sygn. IISA/Bk 717/10 i NSA sygn. II OSK 1539/11.
Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).