Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] października 2014r. W. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wnioskodawca podał, że nie osiąga dochodu, utrzymuje się z pracy w gospodarstwach rolnych znajomych w zamian za którą otrzymuje żywność. Ponadto korzysta ze świadczeń z zakresu pomocy społecznej oraz otrzymuje dary z kościoła. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni około 130 m² (użyczony córce i jej rodzinie do zamieszkania), łąka o powierzchni 0,52 ha (użytkowana przez brata wnioskodawcy w zamian za opłatę podatku), las o powierzchni 0,63 ha oraz budynek gospodarczy z kuchnią letnią, w której zamieszkuje. Wnioskodawca nie ma zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 14 - 15).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego W. S. wyszczególnił ponoszone miesięcznie wydatki, w tym: energia elektryczna – 20 zł; woda – 44 zł; podatek od nieruchomości – 36,60 zł; podatek rolny – 14 zł; żywność – 200 zł; wywóz śmieci – 16 zł. Dodatkowo oświadczył, że w okresie trzech ostatnich miesięcy nie uzyskiwał dochodu, utrzymywał się z pracy dorywczej w gospodarstwach rolnych znajomych w zamian za wyżywienie oraz z zasiłku okresowego otrzymanego w sierpniu br. w wysokości 221 zł. Wnioskodawca podał, że mieszka przy ul. [...] w B. P., w budynku gospodarczym z letnią kuchnią o powierzchni 55,15 m2 z częścią dobudowaną o powierzchni 20,83 m2., na działce o powierzchni 655 m2. W okresie styczeń – maj br. W. S. otrzymywał zasiłek okresowy w kwocie 240,39 zł miesięcznie; w maju br. zasiłek celowy na zakup artykułów spożywczych – 200 zł; w czerwcu br. zasiłek celowy na zakup artykułów spożywczych – 200 zł oraz w okresie lipiec – sierpień br. zasiłek okresowy w wysokości 221 zł miesięcznie.
Do akt sprawy skarżący dołączył też: zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. P. z dnia 12 listopada 2014 r. (k. 21); rachunek za wodę k. 22); upomnienie z dnia 17 października 2014 r. – zaległy podatek od nieruchomości w łącznej kwocie 121,60 zł (k. 23).
Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Sprzeciw od powyższego postanowienia złożył skarżący wskazując, że nie ma żadnej możliwości pokrycia kosztów sądowych i adwokackich, albowiem jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Jedyne dochody, jakie otrzymuje to świadczenia z pomocy społecznej. Odnosząc się z kolei do miesięcznych wydatków przedstawionych w piśmie z [...] listopada 2014r. wnioskodawca wyjaśnił, że pokrywa je z otrzymywanych świadczeń z pomocy społecznej, a pozostałe wydatki m.in. podatek rolny i opłaty za wywóz nieczystości pokrywane są przez najbliższą rodzinę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Na wstępie należy zaznaczyć, iż sprzeciw został wniesiony skutecznie, co powoduje utratę mocy postanowienia z dnia 3 grudnia 2014r., a wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: dalej powoływanej: p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wniosek skarżącego zawiera żądanie udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie mu prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. W ocenie Sądu skarżący dowiódł, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na jakiekolwiek koszty sądowe (sam wpis od skargi wynosi 750 zł), czy wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru.
Jak wynika z oświadczenia skarżącego, jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a jedynym źródłem dochodu są świadczenia uzyskiwane z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. P. w postaci zasiłku okresowego i celowego. Pozostałe wydatki skarżącego w postaci podatku rolnego i opłaty za wywóz nieczystości pokrywane są przez brata skarżącego w zamian za możliwość użytkowania łąki. Dając wiarę oświadczeniu wnioskodawcy co do jego sytuacji materialnej oraz zestawiając charakter i wysokość uzyskiwanych świadczeń z ośrodka pomocy społecznej z comiesięcznymi wydatkami skarżącego Sąd uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Końcowo, podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.