Uzasadnienie
Zaskarżona decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 105 § 1, art. 132 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 31 ust 1 i ust. 4 oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) uchyliło decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 20 listopada 2001 r. nr [[...]] i umorzył postępowanie pierwszej instancji w sprawie o przyznaniu zasiłku okresowego T. R. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji decyzją Nr [[...]] z dnia 25 października 2005 r. odmówił przyznania T. R. i jego żonie zasiłku okresowego z uwagi na brak środków przeznaczonych na ten cel. T. R. wniósł odwołanie od tej decyzji. Organ I instancji działając w trybie art. 132 k.p.a po zapoznaniu się z zarzutami w nim przedstawionymi wydał decyzję z dnia 20 listopada 2001 r. przyznającą T. R. zasiłek okresowy w wysokości 100 zł miesięcznie za okres od dnia 1 października 2001 r. do dnia 31 grudnia 2001 r. oraz rozstrzygnął o uchyleniu swojej decyzji z dnia 25 października 2001 r.
Od decyzji odwołał się T. R. niezadowolony z przyznanej pomocy i oczekujący kwoty zasiłku w wysokości różnicy pomiędzy otrzymywana rentą a minimum socjalnym.
Organ odwoławczy podkreślił, że w myśl art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej zasiłek okresowy z pomocy społecznej może być przyznany osobom i rodzinom, jeżeli dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, a dochody oraz posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie ich niezbędnych potrzeb, w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, brak możliwości zatrudnienia, niepełnosprawność /.../. Potrzeby rodziny winny zaś zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 1 ust. 4 tej ustawy).
Zdaniem organu odwoławczego T. R. jest osobą uprawnioną do ubiegania się o przyznanie pomocy finansowej z funduszy opieki społecznej. Kryterium dochodowe dla jego czteroosobowej rodziny wynosi 1.099 zł. Dochód jaki otrzymuje (606,62 zł.) spełnia kryterium dochodowe uprawniające do przyznania mu pomocy z opieki społecznej. Uwzględniając to organ I instancji rozpatrywał sprawę.
SKO stwierdziło, że organ I instancji nie spełnił przesłanek wskazanych w art. 132 k.p.a. do wydania nowej decyzji. Organ I instancji może, bowiem uchylić lub zmienić decyzje wydaną przez siebie po wniesieniu odwołania przez stronę postępowania, jedynie w przypadku, gdy stwierdzi, że odwołanie to w całości zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika ze stanowiska odwołującego się jego odwołanie nie zostało w całości uwzględnione. Mimo, że przyznano mu zasiłek okresowy w kwocie 100 zł miesięcznie, żąda on przyznania go w wyższej kwocie tj. w wysokości różnicy pomiędzy otrzymywanymi dochodami na osobę w rodzinie a kryterium dochodowym. W takiej sytuacji nie można przyjąć by organ spełnił przesłanki wskazane wyżej i uwzględnił żądanie w całości.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. R. stwierdził, że nie rozumie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia mu pomocy. Stwierdził, że z uwagi na sytuację życiową nie posiada środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb swoich i swojej rodziny. Skarżący wskazał, że jest inwalidą a organy nie wywiązują się ze swych konstytucyjnych obowiązków-pomocy dla rodzin znajdujących się w biedzie. Według skarżącego minimalna uzasadniona pomoc powinna być mu udzielona w wysokości różnicy między otrzymywaną rentą a minimum egzystencji przewidzianym w ustawie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem I stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądy administracyjne zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.u. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 organ II instancji może uchylając decyzję jednocześnie umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Takie rozstrzygnięcie stanowi wyjątek od reguły postępowania odwoławczego, że organ rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie i wydaje nową decyzję w sprawie.
Umorzenie postępowania jest zgodnie z art. 105 k.p.a. możliwe, gdy organ stwierdzi, że postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Mogą to być przyczyny przedmiotowe jak i podmiotowe. Zgodnie z brzmieniem powołanych przepisów jak i utrwalona linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy może na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 umorzyć postępowanie przed organem I instancji, gdy "brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do istoty". Przykładem uzasadniającym umorzenie postępowania może być np. sytuacja, gdy sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, skierowanie jej do podmiotu nie będącego stroną w sprawie, naruszenie przepisów o właściwości (zobacz wyrok NSA z dnia 7 maja 2002 r. I SA 2470/00, baza Lex nr 81745, wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2002 r. II SA/Gd 1266/00, baza Lex nr 76113).
W sprawie Sąd uznał, że SKO nie miało podstaw do umorzenia postępowania. Zważyć przy tym trzeba, że po wydaniu tej decyzji w obrocie prawnym pozostała decyzja o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku okresowego z dnia 25 października 2001 r.
Skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji domagał się zajęcia przez organ odwoławczy merytorycznego stanowiska w sprawie. Zdaniem Sądu organ odwoławczy mógł w tej sprawie jedynie uchylić decyzję i odżyłoby wówczas odwołanie od pierwszej decyzji organu l instancji.
Sąd podziela natomiast stanowisko organu odwoławczego, które było podstawą do uchylenia decyzji nr [[...]] z dnia 20 listopada 2001 r. Zgodnie z brzmieniem art. 132 § 1 k.p.a. organ I instancji może uwzględnić odwołanie w ramach samokontroli gdy uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie. Organ na podstawie tego przepisu nie może zmieniać decyzji tylko w części.
Ze względu na powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o uchyleniu obu decyzji.