Uzasadnienie
3 II SA/Gd 1124/02
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 lipca 1998r. Nr [...] Prezydent Miasta na podstawie art.47 ust.2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 1984r. Nr 32, poz.174 ze zm.) usunął z ewidencji ludności miasta S. zapis polegający na zameldowaniu na pobyt stały J. J. w lokalu nr [...] przy ul. [...].
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że zameldowanie J. J. w przedmiotowym lokalu w dniu 30 czerwca 1997r. było fikcją, gdyż zamieszkała w nim dopiero w sierpniu 1997r. Zameldowania dokonano więc z naruszeniem art.10 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności.
Od powyższej decyzji J. J. wniosła odwołanie domagając się jej uchylenia. Rozpatrując ten środek Wojewoda decyzją z dnia 14 stycznia 1999r. Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i odmówił usunięcia zapisu o stałym zameldowaniu J. J. w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w S., stwierdzając, że z zeznań świadków wynika, że osoba ta zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu, a zatem brak było podstaw do uchylenia czynności zameldowania.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. E. wnosząc o jej uchylenie oraz zarzucając, że Z. W. wyrażając zgodę na zameldowanie w dacie jej wyrażania miała ograniczoną zdolność pojmowania faktów.
Rozpatrując tę skargę Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 lutego 2000r., sygn. akt II SA/Gd 357/99 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek J. E. z dnia 24 kwietnia 1998r., w związku z tym wyjaśnienia wymagało jaki był jego charakter, gdyż wszystkie działania zmierzają do tego by J. J. opuściła przedmiotowy lokal. Uwzględniając te okoliczności organ odwoławczy powinien, zdaniem Sądu, wyjaśnić jaki tytuł prawny ma skarżący do przedmiotowego lokalu. Uwzględniając fakt, że J. E. swój tytuł prawny do lokalu opierał na uprawnieniach właścicielskich wynikających z prawa własności, jakie nabył jako spadkobierca po zmarłej Z. W., a postępowanie spadkowe przed sądem powszechnym nie zostało zakończone, organ powinien zgodnie z art.97 § 1 pkt 4 K.p.a. zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania spadkowego.
Dlatego też Wojewoda postanowieniem z dnia 13 grudnia 2001r. Nr [...] zawiesił postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołania J. J. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 30 lipca 1998r. orzekającej o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o stałym zameldowaniu wymienionej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w S.. Jako przesłankę uzasadniającą zawieszenie postępowania podano fakt prowadzenia przed sądem powszechnym postępowania spadkowego po zmarłej Z. W..
Na powyższe postanowienie zażalenie jednak wniósł J. E. domagając się jego uchylenia. Rozpatrując ten środek zaskarżenia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że zawieszenie postępowania należało uznać za przedwczesne. Zdaniem organu odwoławczego wojewoda w pierwszej kolejności powinien zakończyć postępowanie w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej prowadzone w trybie art.47 ust.2 ustawy o ewidencji ludności, a następnie wydać decyzję opartą na podstawie art.15 ust.2 tegoż aktu prawnego w sprawie wymeldowania J. J..
Uwzględniając argumentację zawartą w opisanym wyżej postanowieniu Wojewoda decyzją z dnia 20 marca 2002r. Nr [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 2 i 3 K.p.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie obu instancji. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że postanowieniem z dnia 18 lutego 2002r. Minister uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania i przekazał sprawę Wojewodzie do ponownego rozpatrzenia. Wskazano, że zdaniem Ministra wniosek J. E. z dnia 24 kwietnia 1998r. zawiera żądanie wymeldowania J. J. i równocześnie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały. Minister stwierdził o konieczności zakończenia prowadzonego postępowania wyjaśniającego w trybie art.47 ust.2 ustawy, uzasadniając to brakiem legitymacji procesowej czynnej po stronie J. E. do występowania z wnioskiem o zbadanie legalności zameldowania J. J. na pobyt stały. W związku z tym przyjęto, iż dalsze postępowanie może być prowadzone tylko na podstawie art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, czyli o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego.
Dlatego też zdaniem organu administracji zachodziły przesłanki do uznania postępowania w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania jako bezprzedmiotowego.
Na powyższe orzeczenie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. E. podnosząc, że jest on dla niego krzywdzące, gdyż w jego przekonaniu istnieją podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia, zatem uznanie postępowania za bezprzedmiotowe nie powinno mieć miejsca. Ponadto stwierdził, że nie jest prawdą jakoby żądał wymeldowania J. J.. Stwierdził również, że organ administracji nie wywiązał się z zaleceń zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, co w jego przekonaniu powinno skutkować nieważnością kwestionowanej decyzji.
Następnie w piśmie z dnia 14 października 2004r. skarżący opisał przebieg postępowania w sprawie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po Z. W., które toczyło się po wniesieniu skargi do Sądu, wnosząc o zawieszenie postępowania sądowego. W kolejnym piśmie z dnia 25 października 2004r. skarżący stwierdził, że posiada przymioty strony w prowadzonym postępowaniu jako spadkobierca poprzedniej właścicielki lokalu, w którym zameldowana była J. J..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270).
W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie bowiem z postanowieniami art.153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ administracji, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lutego 2001r. stwierdził, że okolicznością o podstawowym znaczeniu dla rozstrzyganej sprawy jest wyjaśnienie, jaki charakter ma wniosek złożony przez J. E. w dniu 24 kwietnia 1998r. Ponadto zwrócono uwagę, że w toku całego postępowania skarżący swój tytuł prawny do lokalu opierał na uprawnieniach właścicielskich, jakie nabył jako spadkobierca Z. W.. W związku z czym organ administracji wiedząc o prowadzonym postępowaniu spadkowym powinien na podstawie art.97 § 1 pkt 4 K.p.a. zawiesić swoje postępowanie.
W przedmiotowej sprawie organ administracji nie podporządkował się powyższym zaleceniom. Wyjaśnienie treści wniosku J. E. powinno mieć bowiem miejsce w trybie określonym w art.64 § 2 K.p.a. Organ administracji nie wystąpił jednak do skarżącego o wyjaśnienie jaki był charakter złożonego przez niego wniosku. Okoliczność tą próbowano natomiast ustalić na podstawie interpretacji oświadczeń wnioskodawcy znajdujących się w aktach sprawy.
Również zawieszenie postępowania, nie stanowiło wykonania zaleceń Sądu, który wskazywał, że powinno mieć ono miejsce w związku z koniecznością ustalenia kręgu podmiotów mających interes prawny w prowadzonym postępowaniu. Natomiast Wojewoda zawieszając postępowanie postanowieniem z dnia 13 grudnia 2001r. jednocześnie dokonał oceny legitymacji J. E. do udziału w prowadzonym postępowaniu. Zgodnie natomiast ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Sąd mogłoby to mieć miejsce dopiero po zakończeniu postępowania prowadzonego w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po Z. W..
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w swoim dotychczasowym postępowaniu organ odwoławczy nie uwzględnił wytycznych zawartych w wyroku z dnia 8 lutego 2001r., takim postępowaniem naruszał więc postanowienia art.153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a błąd ten mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Dlatego też Sąd na podstawie art.145 ust.1 pkt 1 lit.c cytowanej ustawy orzekł jak w sentencji.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinien zrealizować wytyczne zawarte w opisanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wcześniej brak jest bowiem podstaw do zakończenia postępowania.
W wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia opartego na przepisie art.152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżona decyzja nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.