Uzasadnienie
Decyzją nr 790 z dnia 16 marca 2001 r., powołując się na art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 138 § 1 pkt.l kpa Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia 1.02.2001 r. Wojskowego Komendanta Uzupełnień, odmawiającą M.D. udzielenia odroczenia przeszkolenia wojskowego ze względu na pobieranie nauki w szkole wyższej.
W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 21.11.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz.16 ze zm.) absolwenci szkół wyższych są obowiązani do odbycia przeszkolenia wojskowego. Poborowych powołuje się do odbycia przeszkolenia wojskowego nie później, niż w ciągu osiemnastu miesięcy od dnia, w którym stali się absolwentami tych szkół (art. 93 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt. 4 w/w ustawy odroczenia udziela się na czas pobierania tej nauki, nie dłużej jednak, niż do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym poborowy kończy dwudziesty siódmy rok życia. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawcy nie przysługuje uprawnienie do udzielenia mu odroczenia, ponieważ termin ukończenia nauki przypada na rok 2004 r., w którym to poborowy kończy 28 rok życia. W tej sytuacji brak podstaw do udzielenia poborowemu odroczenia.
Ponadto aby powołać poborowego (absolwenta szkoły wyższej) do odbycia przeszkolenia wojskowego muszą być spełnione obiektywne kryteria - uznanie poborowego za zdolnego do czynnej służby wojskowej oraz przeznaczenie go do odbycia przeszkolenia wojskowego (§ 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 czerwca 1992 r. w sprawie zasadniczej służby wojskowej i nadterminowej zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego Dz. U. z 1992 r. Nr 56, poz. 277 ze zm.).
M.D. jest zdolny do służby wojskowej oraz został przeznaczony do odbycia czynnej służby wojskowej w formie przeszkolenia wojskowego, które w jego przypadku ma trwać sześć, a nie dwanaście miesięcy, jak w przypadku poborowych, którzy nie są absolwentami szkół wyższych. W tej sytuacji brak jest prawnych przeszkód w odbyciu przeszkolenia wojskowego.
Skargę na powyższą decyzję wniósł M.D., wnosząc o jej, uchylenie. Wskazał, że wobec faktu, iż kontynuuje naukę - jest studentem informatyki na UMK - ma do niego zastosowanie rozdział 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. W sprawach odraczania służby wojskowej absolwentom szkół wyższych, a takim jest skarżący, stosuje się odpowiednio, zgodnie z art. 93 ust. 3 w/w ustawy, art. 38 - 43 ustawy. Zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 4 odroczenia służby wojskowej udziela się poborowemu na jego wniosek ze względu na pobieranie nauki w szkole wyższej, jeżeli jest on studentem -na czas pobierania tej nauki, nie dłużej jednak, niż do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym poborowy ukończy 27 rok życia.
Skarżący ukończy 27 lipca 2001 r. dopiero dwudziesty piąty rok życia, wobec czego spełnia ustawowe warunki odroczenia służby wojskowej zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt. 4 w zw. z art. 93 ust. 3 ustawy. W zaskarżonej decyzji stwierdzono, że ubiegającemu się o odroczenie odroczenie to nie należy się, bowiem termin ukończenia nauki przypada na 2004 r., w którym kończy on 28 rok życia. Z przytoczonych faktów i przepisów wynika, ze skarżącemu przysługuje odroczenie służby wojskowej na czas pobierania nauki w szkole wyższej do końca roku szkolnego, tj. do 30 września 2003 r. W tej sytuacji zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem.
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie, popierając dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości min. przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Skarga jest zasadna.
"Absolwenci szkół wyższych", zgodnie z treścią art. 91 ustawy z dnia o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 1992 r. Nr 4 poz. 16), to poborowi, którzy ukończyli ostatni rok nauki przewidziany programem jednolitych studiów magisterskich lub studiów wyższych zawodowych, a jeżeli bezpośrednio po ukończeniu studiów wyższych zawodowych podjęli naukę na uzupełniających studiach magisterskich -także poborowi, którzy ukończyli ostatni rok nauki przewidziany programem tych studiów -choćby studiów nie ukończyli, a studia były prowadzone w systemie dziennym, wieczorowym lub zaocznym. Absolwenci szkół wyższych są obowiązani, z zastrzeżeniem art. 95 i 96, do odbycia przeszkolenia wojskowego (art. 92 ust. 1 ustawy). Przeszkolenie wojskowe odbywa się w jednostkach wojskowych w wymiarze do sześciu miesięcy(art. 93 ust. 1 ustawy).
Art. 93 ust. 2 w/w ustawy stanowi natomiast, że poborowych powołuje się do odbycia przeszkolenia wojskowego nie później niż w ciągu osiemnastu miesięcy od dnia, w którym stali się absolwentami szkół wyższych, a jeżeli powołanie w tym terminie nie nastąpiło z przyczyn niezależnych od organów wojskowych albo z powodu złożenia wniosku o skierowanie do odbycia służby zastępczej - w ciągu następnych osiemnastu miesięcy.
Mimo powyższego zapisu ustawy jej art. 93 ust. 3 przewiduje również możliwość odroczenia przeszkolenia wojskowego absolwentom szkół wyższych - w sprawach tych stosuje się odpowiednio art. 38-43 ustawy.
Art. 39 ust. lpkt 4 ustawy stanowi, że odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się poborowemu na jego wniosek ze względu na pobieranie nauki w szkole wyższej, jeżeli jest on studentem - na czas pobierania tej nauki, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym poborowy kończy dwudziesty siódmy rok życia.
Z powyżej przywołanych przepisów wynika, że treść przepisu art.93 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ma zastosowanie wówczas, gdy nie zachodzi sytuacja określona przepisem art. 93 ust. 3 ustawy, a gdy absolwent szkoły wyższej kontynuuje naukę w szkole wyższej - możliwe jest odroczenie przeszkolenia wojskowego. W innym wypadku zbędne byłoby umieszczenie w treści ustawy art. 93 ust. 3 -wystarczyłby bowiem jedynie przepis art. 93 ust. 2, nakazujący poborowym odbycie przeszkolenia wojskowego w ciągu 18 miesięcy od dnia gdy stali się absolwentami(lub w ciągu następnych 18 miesięcy zgodnie z brzmieniem tego przepisu).
Skarżący, będący absolwentem szkoły wyższej naukę w szkole wyższej kontynuował, wobec czego możliwe było udzielenie mu odroczenia odbycia przeszkolenia wojskowego do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym miał on ukończyć 27 rok życia.
Z cytowanych wyżej przepisów nie wynika, by udzielenie odroczenia przeszkolenia wojskowego mogło mieć miejsce jedynie wówczas, gdy okres odroczenia obejmie cały czas trwania kontynuowanej nauki w szkole wyższej, a jedynie czas udzielonego odroczenia został ograniczony końcem roku szkolnego w roku, w którym poborowy kończy 27 rok życia.
Zasadnie więc skarżący wywodzi, że spełniał on ustawowe warunki do udzielenia mu odrotczenia przeszkolenia wojskowego.
Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia 1.02.2001 r. nr 65/2001 na mocy art. 145 § 1 pkt la ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz.1270). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji będą mieć na uwadze powyższe uwagi i aktualny stan faktyczny.
Na mocy art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd określił, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie mogą być wykonane.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.