Uzasadnienie
K. R. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 grudnia 2007 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 26 września 2007 r. Nr [...], opiniujące pozytywnie projekt podziału działki nr [...] k. [...] o. [...] w G.. W skardze twierdzi, że oba postanowienia nie mają podstaw prawnych i są nieważne, ponieważ zawiadomienie o wszczęciu postępowania dotyczyło innej sprawy, wskazano w nim inną nazwę inwestycji celu publicznego, publicznego sprostowanie, na które powołują się organy, nigdy do skarżącego nie dotarły.
Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego podjęte zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 93 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603, ze zm.).
Ustalono następujący stan faktyczny.
Postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia 26 września 2007 r. Nr [...] pozytywnie zaopiniowany został projekt podziału działki nr [...] k. [...] obręb [...] w G.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że teren określony w projekcie podziału objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miasta Nr [...] z dnia 22 czerwca 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy [...] – [...] w G., rejon ulic [...] i [...] (Dz. Urz. Woj. Pomor. Nr 86, poz. 1741). Teren działki zlokalizowany jest w strefach [...] ulica zbiorcza oraz [...] zabudowa jednorodzinna wolnostojąca. Wskazano, że celem podziału działki jest wydzielenie z przedmiotowej nieruchomości fragmentu pasa drogowego ulicy w związku z rozbudową ulicy [...] wraz z jej przedłużeniem do ulicy [...] w G.. Przyjęta linia podziału przebiega zgodnie z linia rozgraniczającą na rysunku planu.
Zażalenie na opisane postanowienie złożył K. R.. Nie wyraził zgody na podział działki nr [...], ponadto wskazał, że w zawiadomieniu z dnia 26 września 2007 r. określono inne cele inwestycyjne. Nieznane mu są inne pisma w tej sprawie, w szczególności wniosek z dnia 4 czerwca 2007 r. i wniosek Wydziału Inwestycji UM w G.. W dalszym piśmie skarżący wyjaśnił, że nie dotarło do niego sprostowanie zawiadomienia, a nadto podział naruszy przysługujące mu prawo własności. Po podziale ok. 50% powierzchni działki stanie się niemożliwe do zabudowy, a charakterystyka terenu spowoduje wzrost kosztów potencjalnej inwestycji na części pozostałej.
Rozpatrując zażalenie SKO powołało się na przepis art. 93 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oceniając, że przedmiotowa działka objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym opisaną wyżej uchwałą Rady Miasta Nr [...] z dnia 22 czerwca 2005 r. Teren działki zlokalizowany jest w strefach [...] ulica zbiorcza oraz [...] zabudowa jednorodzinna wolnostojąca. Celem podziału działki jest wydzielenie fragmentu pasa drogowego ulicy w związku z rozbudową ulicy [...] wraz z jej przedłużeniem do ulicy [...] w G.. Porównanie dołączonej do akt części graficznej planu oraz projektu podziału działki nr [...] wskazuje, zdaniem SKO, że planowana linia podziału przebiega zgodnie z linią rozgraniczającą na rysunku planu.
Ponadto parametry projektowanych działek powstałych w wyniku podziału odpowiadają warunkom dla stref, w których się znajdują: nowoprojektowana działka oznaczona na projekcie podziału literą A odpowiada warunkom zawartym dla strefy [...], a nowoprojektowana działka oznaczona literą B odpowiada warunkom dla strefy [...].
SKO uznało, że projektowany podział jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a skarżący w swych pismach nie wskazał na żadne okoliczności mogące przemawiać za odmiennym stanowiskiem. Kolegium wyjaśniło również, że na tym etapie badana jest wyłącznie wskazana zgodność, a prawidłowość przeprowadzenia postępowania przez organ I instancji będzie mogła stać się przedmiotem oceny po wydaniu przez ten organ decyzji zatwierdzającej podział.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, ponawiając argumenty z zaskarżonej decyzji. Co do zarzutu dotyczącego sprostowania zawiadomienie o wszczęciu postępowania wskazało, że jak wynika z treści rozdzielnika na korespondencję zostało ono wysłane do stron.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargę należało uwzględnić, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo, a sąd administracyjny sprawuje, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Przy rozpoznaniu niniejszej skargi Sąd miał także na względzie treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Kierując się ta zasadą, Sąd objął kontrolą całość zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie ograniczając się do zarzutów skargi kwestionujących prawidłowość ustalonego stanu faktycznego.
Wskazać należy, że badanie zgodności z prawem obejmuje także obowiązek badania z urzędu, czy zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie nie jest obarczone naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Podstawy wznowienia postępowania administracyjnego określa art. 145 § 1 kpa, który w punkcie 4 stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Należy podkreślić, że podstawy wznowieniowe, określone jako naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, mogą stanowić podstawę uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji, jeżeli sprawa została zakończona decyzją ostateczną, a więc taką decyzją, od której nie przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji (art. 16 § 1 kpa). W kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z ostatecznym postanowieniem wydanym przez organ II instancji, od którego przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a do postanowienia tego stosuje się, zgodnie z treścią art. 126 kpa, odpowiednio także przepisy art. 145-152 kpa, a więc dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, niewątpliwie w dacie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie podziału działki nr [...] w celu realizacji inwestycji celu publicznego – "rozbudowy ul. [...] wraz z jej przedłużeniem do ul. [...]" (vide: fotokopie pisma Prezydenta Miasta z dnia 4 czerwca 2007 r., zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 11 lipca 2007 r. i sprostowania zawiadomienia z dnia 17 września 2007 r., administracyjnych. 1-3 akt administracyjnych I instancji), współwłaścicielami przedmiotowej działki nie byli B. i K. małżonkowie R., a to wobec faktu, że jak zostało ujawnione w toku postępowania sądowego (vide: protokół rozprawy k. 26, odpis skrócony aktu zgonu k 28.), B. R. zmarła w dniu 5 grudnia 1998 r.
Jest faktem, że organowi I instancji okoliczność ta nie była znana, aczkolwiek w aktach sprawy brak jest dowodów, na podstawie których ustalony został przez ten organ stan własności przedmiotowej działki. Z wyjaśnień syna skarżącego i jego pełnomocnika w sprawie toczącej się przed Sądem – T. R. wynika, że ustawowymi spadkobiercami po zmarłej B. R. są małżonek - K. R. oraz synowie – T. R. i A. C., przy czym nie zostało przeprowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia spadku. Niezależnie jednak od tego ostatniego faktu wskazać należy, iż organ I instancji błędnie, jak wynika z okoliczności sprawy ustalił stan własności w odniesieniu do działki nr [...], przez co nie zapewnił udziału w tym postępowaniu wszystkim stronom postępowania w sprawie podziału nieruchomości. Jest to istotna wadliwość postępowania, której skutkiem doszło do naruszenia art. 10 § 1 kpa, albowiem strony pozbawione zostały prawa do czynnego udziału w obronie własnego interesu prawnego w toku postępowania przed organami obu instancji. To z kolei, po stronie osób pozbawionych przymiotu strony, rodzi uprawnienie do żądania wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż jak wynika z akt sprostowane z datą 19 września 2007 r. zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie podziału nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego – "Rozbudowy u. [...] wraz z jej przedłużeniem do ul. [...] w G.", obejmujące między innymi działkę skarżącego, zostało przez organ I instancji wysłane, zgodnie z adnotacją w rozdzielniku (vide: pismo z 17.09.2007 r. k. 3 akt administracyjnych I instancji). W aktach sprawy brak jest potwierdzenia odbioru przedmiotowego pisma, a jak twierdzi skarżący sprostowania nigdy nie otrzymał. Postanowienie Prezydenta Miasta pozytywnie opiniujące proponowany podział działki nr [...] zapadło w dniu 26 września 2007 r., niezależnie zatem od tego czy skarżący otrzymał zawiadomienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania administracyjnego czy go nie otrzymał, nie mógłby skutecznie przed datą rozstrzygnięcia podnosić zarzutów do proponowanego podziału.
Z pewnością zatem na etapie postępowania przed organem I instancji doszło do naruszenia art. 10 kpa, co nie zostało uwzględnione w postanowieniu organu odwoławczego. Wadliwie SKO przyjęło, że na tym etapie postępowania badana jest tylko zgodność projektu podziału ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a nie prawidłowość prowadzonego postępowania. Postępowanie przed organem I instancji w związku z błędnym zawiadomieniem co do jego przedmiotu było wadliwe, co Kolegium powinno było stwierdzić z urzędu. Powyższe zastrzeżenie o tyle nie miało wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie, że w dalszym toku postępowania instancyjnego nie zostały przez skarżącego podniesione zarzuty odnoszące się do braku zgodności proponowanego projektu podziału z ustaleniami obowiązującego planu. Tym samym zaskarżone postanowienie, w którym dokonano analizy zgodności projektu podziału działki nr [...] z konkretnymi zapisami planu, pod tym kątem było prawidłowe.
Wadliwość zaskarżonego postanowienia wynika natomiast z wadliwego zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 kpa w sytuacji, gdy przed organem I instancji nie został zapewniony udział wszystkich stron postępowania.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji ustali prawidłowo krąg stron, wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej działki, w przypadku trudności w ustaleniu spadkobierców ustawowych (lub testamentowych) po zmarłej B. R., oraz ich wezwaniu, rozważy zastosowanie przepisu art. 97 § 1 kpa.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
W wyroku zawarte zostało również obligatoryjne rozstrzygnięcie o niewykonywaniu zaskarżonego postanowienia, do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku, na podstawie art. 152 p.p.s.a.