Uzasadnienie
Wojewoda postanowieniem z dnia 3 września 2003 r. nr [...] na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 maja 2003 r., nr [...] w sprawie pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że powyższą decyzją z dnia 14 maja 2003 r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. N. pozwolenia na rozbudowę klatki schodowej wraz z nadbudową o jedną kondygnację budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr G. przy ul. [...] w G. oraz pozwolenia na budowę przyłącza i instalacji gazowej. Odwołanie od decyzji organu I instancji wnieśli w dniu 4 lipca 2003 r. współwłaściciele nieruchomości nr przy [...].
Wojewoda zważył, iż w dacie złożenia odwołania w/w decyzja była już ostateczna, gdyż upłynął termin do jej zaskarżenia. Podkreślił również, iż w związku z niepodjęciem przez M. i E. Z. w terminie 7 dni dwukrotnie awizowanej przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję, zgodnie z art. 44 k.p.a. doręczenie uznać należy za skuteczne z upływem ostatniego dnia tego terminu, tj. 12 czerwca 2003 r. Jakkolwiek organ I instancji w dniu 23 czerwca 2003 r. udostępnił M. Z. kopię wydanej decyzji to przysługujący państwu Z. termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 14 maja 2003 r. upłynął po 14 dniach od skutecznego doręczenia decyzji, czyli 26 czerwca 2003 r.
Zdaniem organu z uwagi na powyższe okoliczności należy uznać, że odwołanie złożone w dniu 4 lipca 2003 r. zostało złożone z uchybieniem terminu.
Dodatkowo organ odniósł się do odwołania wniesionego w dniu 21 lipca 2003 r. od zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie inwestycji planowanej na działce nr [...] w G. wskazując, że Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości odwołania się od pism wydawanych w trakcie postępowania administracyjnego, nie będących decyzjami administracyjnymi. Kwestionowane zawiadomienie podlegać mogłoby ocenie organu II instancji jedynie na etapie odwołania od decyzji nr [...] z dnia 14 maja 2003 r. kończącej postępowanie organu I instancji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku M. Z., H. Z., J. Z., K. G. i G. W. domagali się uchylenia postanowienia Wojewody o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia dowołania.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdzili, że pod koniec czerwca 2003 r. będąc osobiście w Wydziale Architektonicznym Urzędu Miasta w zapoznali się z decyzją organu I instancji w sprawie pozwolenia na budowę i w dniu 4 lipca 2003 r. złożyli odwołanie z zachowaniem ustawowego 14 dniowego terminu. Nadto wskazali, że wcześniej nie otrzymali ani nie byli w stanie zapoznać się ze stanem sprawy, wnioskiem inwestora, jak też jakimikolwiek decyzjami i pismami Urzędu Miasta w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej to w myśl uregulowań art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie.
Zgodnie z art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Kluczowe w niniejszej sprawie jest ustalenie terminu, w którym M. i E. Z. otrzymali decyzję organu I instancji z dnia 14 maja 2003 r. nr [...] Czy można przyjąć tak jak chcą tego skarżący, iż otrzymali decyzję w dniu 23 czerwca 2003 r., kiedy przeglądali akta w Wydziale Architektoniczno-Budowlanym Urzędu Miasta, czy też jak widzi to organ w oparciu o art. 44 k.p.a., miało to miejsce w dniu 12 czerwca 2003 r. W pierwszym wypadku odwołanie zostałoby złożone w terminie a organ odwoławczy wydałby zaskarżone postanowienie z naruszeniem prawa.
W ocenie Sądu należy przyjąć, że skarżący otrzymali decyzję organu I instancji w dniu 12 czerwca 2003 r., a odwołanie zostało złożone po 14 dniowym terminie wynikającym z art. 129 k.p.a.
Z akt sprawy wynika, że państwo M. i E. Z. od początku postępowania administracyjnego nie odbierali korespondencji kierowanej do nich na wskazany adres. Tak było i w przypadku przedmiotowej decyzji z dnia 14 maja 2003 r. Decyzja została wysłana do M. i E. Z. w dniu 26 maja 2003 r. Na kopercie i druku zwrotnego potwierdzenia odbioru znajduje się informacja, że przesyłka była dwukrotnie awizowana (po raz drugi w dniu 5 czerwca 2003 r.) i w związku z nie podjęciem przez adresata w przewidzianym terminie zwrócona do nadawcy.
Regulujący tzw. doręczenie zastępcze art. 44 k.p.a. w dniu orzekania stanowił, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce a zawiadomienie o złożeniu tam pisma umieszcza w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości/.../; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa wyżej. Zdaniem Sądu zostały spełnione wszelkie przesłanki, aby uznać doręczenie decyzji organu I instancji za dokonane w dniu 12 czerwca 2003 r. W tych okolicznościach nie można brać pod uwagę późniejszej daty faktycznego zapoznania się skarżących z przedmiotową decyzją. Zatem 14 dniowy termin na wniesienie odwołania minął w dniu 26 czerwca 2003 r., a skarga złożona w dniu 4 lipca 2003 r. została złożona po terminie.
Prawidłowości rozstrzygnięcia organu odwoławczego nie zmienia fakt, że odwołanie zostało podpisane również przez osoby nie biorące udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Sąd orzekający w sprawie w pełni popiera pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 1998 r., I SA 2219/97 (baza Lex nr 44513), iż termin, o którym mowa w art. 134 k.p.a. dotyczy stron uczestniczących w postępowaniu i liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie. Strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, może skutecznie bronić się w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Postępowanie odwoławcze oraz postępowanie o wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 k.p.a. nie są względem siebie konkurencyjne; są to bowiem pod względem funkcjonalnym niezależne formy postępowania administracyjnego, uwarunkowane odrębnie określonymi przesłankami.
Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.