Uzasadnienie
Decyzją z dnia 21 marca 2001 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na art 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 20.01.2001 r. nr [...] w sprawie odmowy zarejestrowania ciągnika marki Ursus C 360 nr podwozia [...].
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ orzekający ustalił, że skarżący W. G. zakupił ciągnik od L. M. Z informacji uzyskanych w Urzędzie Miasta wynikało, że ciągnik zajęty jest przez Urząd Skarbowy w toku egzekucji prowadzonej przeciwko zobowiązanemu L. M. W ocenie organu orzekającego jest to okoliczność uniemożliwiająca zarejestrowanie ciągnika na nowego właściciela. Organ ten uznał, że zgodnie z art. 58 kodeksu cywilnego zbycie zajętej ruchomości jako czynność sprzeczna z prawem jest z mocy prawa nieważna. Na tej podstawie odmówiono zarejestrowania przyczepy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że należy w pełni podzielić pogląd organu I instancji w tym zakresie. Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 1991 r. nr 36, poz. 161 ze zm.) zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokółu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Zajęcie to wywołuje określone skutki prawne w sferze prawa materialnego i procesowego. Przez dokonanie zajęcia nie następuje zmiana prawa własności, gdyż zajęta rzecz ruchoma pozostaje nadal własnością dotychczasowego właściciela. Zajęcie ogranicza jedynie uprawnienia właściciela w dysponowaniu zajętym przedmiotem i w korzystaniu z niego. Zbycie zajętej ruchomości jest przestępstwem w rozumieniu przepisów kodeksu karnego, a w sferze prawa cywilnego czynność polegająca na zbyciu zajętej ruchomości jako czynność sprzeczna z prawem z mocy art. 58 k.c. jest bezwzględnie nieważna. Mając to na uwadze organ orzekający miał prawo odmówić zarejestrowania przedmiotowego ciągnika. W tej sytuacji SKO nie znalazło podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skargę na powyższą decyzję wniósł W. G. wskazując, że nabył ciągnik od L. M., który przekazał mu ciągnik wraz z dowodem rejestracyjnym, wystawił rachunek oraz zapewniał, że ciągnik nie jest zajęty przez komornika. W dowodzie rejestracyjnym nie było wpisów o zajęciu, wobec czego skarżący był przekonany o tym, że sprzedający jest właścicielem ciągnika i może nim dysponować. O fakcie zajęcia ciągnika skarżący dowiedział się z decyzji odmawiającej rejestracji, gdy minął już okres rejestracji próbnej. Stwierdził, że jest poszkodowany, bowiem o ile ciągnik nie zostanie zarejestrowany on sam poniesie wymierne szkody finansowe, a zarobi sprzedający.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podnosząc, że fakt zajęcia ciągnika przez Urząd Skarbowy w toku egzekucji administracyjnej prowadzonej przeciwko sprzedawcy ciągnika jest przeszkodą do jego zarejestrowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art.l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji było przyjęcie założenia, że skoro sprzedaż rzeczy zajętej jest przestępstwem, to czynność taka, jako sprzeczna z prawem, z mocy art. 58 kodeksu cywilnego jest nieważna.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ administracji nie jest uprawniony do dokonywania oceny ważności umowy sprzedaży, zawartej między skarżącym a L. M., bowiem prawo takie ma sąd powszechny.
Ponadto, niezależnie od powyższego, wskazać trzeba, że organ administracji niedokładnie zacytował treść art. 58 kodeksu cywilnego, bowiem nie stanowi on, że nieważna jest czynność prawna sprzeczna z prawem, lecz że nieważna jest czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy lub czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Sprzeczność z ustawą oznacza sprzeczność z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawnymi, zarówno kodeksem cywilnym, jak i ustaw szczególnych.
Stwierdzenie nieważności czynności prawnej z powodu jej sprzeczności z ustawą wymaga wskazania konkretnego przepisu ustawy.
Organ I instancji przywołał treść art. 300 kodeksu karnego.
Stwierdzić trzeba, że o ile nawet przepisy kodeksu karnego w art. 300 § 1 i 2 przewidują odpowiedzialność kamą dla osoby, która w razie grożącej jej niewypłacalności lub upadłości udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela m. in. przez to, że zbywa składniki swojego majątku albo dla osoby, która w celu udaremnienia wykonania orzeczenia sądu lub innego organu państwowego udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela przez to, że m. in. zbywa składniki swojego majątku zajęte lub zagrożone zajęciem, to przewidują one jedynie odpowiedzialność karną za konkretny czyn, a nie stanowią, źe czynność zbycia jest nieważna.
Przepisy prawa cywilnego natomiast przewidują nie tylko możliwość przeniesienia własności rzeczy ruchomej, która jest obciążona prawem osoby trzeciej (art. 170 k.c.), ale i możliwość przeniesienia własności rzeczy przez osobę nieuprawnioną (art. 169 § 1 k.c). Możliwe jest też skuteczne nabycie rzeczy skradzionej (art. 169 § 2 k.c).
W tej sytuacji zawarcie umowy sprzedaży rzeczy ruchomej zajętej w toku postępowania egzekucyjnego nie musi pociągać za sobą skutku nieważności umowy. Wobec powyższego rzeczą organów administracji było - w przypadku wystąpienia faktycznych wątpliwości co do ważności umowy sprzedaż - a co za tym idzie — wątpliwości, czy skarżący jest właścicielem ciągnika - rozważenie możliwości zawieszenia postępowania na mocy art. 97 § 1 pkt 4 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję na mocy art.145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270).
Rzeczą organów administracji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie dokonanie ponownej oceny, czy są podstawy do zarejestrowania przedmiotowego ciągnika, z uwzględnieniem powyższych uwag.
Ze względu na charakter uchylonych decyzji (dotyczących odmowy rejestracji) Sąd nie zawierał w wyroku określenia, o którym mowa w art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.