Uzasadnienie
3 II SA/Gd 1495/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 4 lipca 2003 r. nr [...] Starosta uznał z dniem 1 lipca 2003 r. R. B. za osobę bezrobotną oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Następnie ten sam organ decyzją z dnia 1 sierpnia 2003 r. nr [...] orzekł o utracie przez R. B. statusu osoby bezrobotnej z dniem 23 lipca 2003 r. na okres 3 miesięcy z powodu nieusprawiedliwionego niestawienia się w wyznaczonym terminie.
Od powyższego orzeczenia odwołanie wniósł jego adresat stwierdzając, że nie została mu w sposób skuteczny doręczona decyzja o uznaniu za osobę bezrobotną. Nie mógł zatem stawić się w wyznaczonym terminie celem wykazania aktywności zawodowej.
Rozpoznając ten środek zaskarżenia Wojewoda decyzją z dnia 1 września 2003 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując, że na organach administracji ciąży obowiązek należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W przedmiotowej sprawie za okoliczność taką uznano konieczność wyjaśnienia prawidłowości doręczania odwołującemu się przesyłek pocztowych.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta decyzją z dnia 19 września 2003 r. Nr [...] orzekł o utracie przez R. B. statusu osoby bezrobotnej z dniem 22 lipca 2003 r. na okres 3 miesięcy z powodu nieusprawiedliwionego niestawienia się w wyznaczonym terminie. Od powyższego orzeczenia ponownie odwołał się R. B. podnosząc, że nie spełnia ono wymagań formalnych określonych w art. 107 K.p.a. oraz, że nie doręczono mu decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną.
Rozpatrując to odwołanie Wojewoda decyzją z dnia 8 października 2003 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 13 ust. 2 i 3 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że art. 13 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stwierdza, że bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach w celu potwierdzenia swej gotowości do pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia.
Z powodu niemożności doręczenia pisma do rąk własnych R. B. jak również dorosłych domowników, sąsiada lub dozorcy domu w/w pismo PUP zostało złożone w Urzędzie Pocztowym, a strona została powiadomiona o tym poprzez zostawienie jej przez doręczyciela pocztowego zawiadomienia (awiza) w skrzynce na korespondencję w dniu 10.07.2003 r.
Niepodjęcie pisma w ciągu 7 dni od dnia złożenia w Urzędzie Pocztowym wywołało ten skutek, że zgodnie z art. 44 K.p.a. pismo z upływem ostatniego dnia 7-miodniowego okresu uważa się za doręczone. Dowodem braku podjęcia pisma w terminie jest adnotacja na nim o tym fakcie umieszczona przez Urząd Pocztowy (w aktach sprawy).
Doręczenie pisma dokonane w trybie art. 44 K.p.a. jest prawnie skuteczne, tj. wywołuje takie same skutki prawne jak doręczenie wezwania do rąk własnych adresata. Jest to domniemanie prawne, które strona może obalić przedstawiając dowód, iż faktycznie doręczenie w tym trybie nie nastąpiło.
Zdaniem organu odwoławczego w tym konkretnym przypadku R. B. takiego dowodu nie przedstawił, poprzestając tylko na niczym nie popartym oświadczeniu w odwołaniu, że żadnego awiza przesyłki poleconej nie otrzymał. Takie oświadczenie strony jest niewystarczające dla obalenia domniemania prawnego z art. 44 K.p.a. Postępowanie administracyjne jest postępowaniem dowodowym i zgodnie z obowiązującą w tym postępowaniu zasadą ciężaru dowodu to na podmiocie wywodzącym z zaistnienia określonych faktów skutki prawne ciąży obowiązek udowodnienia tych faktów. Tego R. B. nie uczynił. Podczas gdy Rejonowy Urząd Pocztowy [...] przy ul. [...] w swoim piśmie z dnia 12.09.2003 r. wyraźnie stwierdza, że zawiadomienie o nadejściu przesyłki poleconej zostało pozostawione przez doręczyciela w indywidualnej skrzynce listowej w dniu 10.07.2003 r. Skoro zawiadomienie to zostało złożone w skrzynce pocztowej to wbrew twierdzeniu strony nie istniała konieczność pozostawienia przez doręczyciela odrębnego zawiadomienia o nadejściu przesyłki poleconej w drzwiach mieszkania. Zatem przedmiotowa przesyłka polecona została skutecznie doręczona stronie w dniu 17.07.2003 r.
Okoliczności te zdaniem organu odwoławczego uzasadniały podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R.B. podnosząc, że została ona wydana z naruszeniem określonej w art. 44 K.p.a. procedury doręczenia przesyłek pocztowych, nie spełnia ona wymagań formalnych określonych w art. 107 K.p.a., z uwagi na nieuznanie jego oświadczenia w kwestii braku awiza o przesyłce w jego skrzynce pocztowej.
W odpowiedzi na powyższą skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Afirmacją tej zasady jest umożliwienie stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Realizacji tego celu służą między innymi postanowienia art. 79 i 81 K.p.a. określających w jaki sposób powinno być prowadzone postępowanie dowodowe. Na kanwie tych przepisów Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 1986 roku, sygn. akt II SA 2015/85 (ONSA 1986, z. 1, poz.
13) przyjął, że "Stosownie do art. 10 § 1, art. 79 i 81 K.p.a. organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, w tym zawiadomić strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z biegłych, umożliwić im udział w przeprowadzeniu tego dowodu, zadawanie pytań biegłemu i składanie wyjaśnień, okoliczność faktyczna zaś może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzonego dowodu".
W rozpatrywanym przypadku od samego początku prowadzonego postępowania okolicznością sporną była prawidłowość doręczenia R. B. decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną. W celu wyjaśnienia tego faktu Wojewoda w decyzji z dnia 1 września 2003 r. zalecił uzyskanie informacji z Urzędu Pocztowego dokonującego przedmiotowego doręczenia. Niewątpliwie jest to okoliczność stanu faktycznego, która powinna podlegać ustaleniu z zachowaniem przedstawionych wyżej reguł.
W przedmiotowej sprawie Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy pismem z dnia 10 września 2003 r. wystąpił do Urzędu Pocztowego nr [...] w S. z zapytaniem w jaki sposób doręczone były przesyłki R. B. Z akt sprawy nie wynika jednak aby był on o tym fakcie poinformowany. Nie została mu również przekazana do wiadomości odpowiedź Urzędu Pocztowego z dnia 12 września 2003 r. Bezpośrednio po otrzymaniu tego wyjaśnienia (data wpływu 16.09.2003 r.), została wydana decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej przez R. B. W aktach administracyjnych brak jest natomiast jakiegokolwiek powiadomienia strony postępowania o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz w umożliwieniu R. B. ustosunkowania się do zgromadzonego materiału dowodowego. W związku z tym nie można przyjąć aby organ administracji zgromadził materiał dowodowy z zachowaniem określonych wyżej reguł.
Dlatego też, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy administracji powinny przeprowadzić postępowanie w sposób umożliwiający stronom postępowania zgłoszenie własnych wniosków dowodowych oraz ustosunkowanie się do środków dowodowych przeprowadzonych z urzędu.
W szczególności odnosi się to do zbadania prawidłowości doręczenia korespondencji w trybie art. 44 K.p.a.
Mając na uwadze powyższe uchybienia w prawidłowości przeprowadzenia postępowania, które mogły mieć wpływ na jego wynik na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi na skutki prawne jakie mogło wywoływać zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu.