Uzasadnienie
Decyzją z dnia 10 maja 2002 r. nr [...] Wojewoda, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 14 marca 2002 r. nr [...] orzekającą o odmowie wymeldowania pani H. I. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu wskazano, że podstawą prawną wymeldowania osoby decyzją administracyjną jest art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z treścią tego artykułu wymeldowanie osoby następuje w przypadkach, gdy:
osoba utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu oraz lokal ten opuściła bez obowiązku wymeldowania się albo bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres co najmniej 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić.
Z wnioskiem o wymeldowanie pani H. I. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w G. wystąpił pan Z. I. podając, że nie mieszka ona w w/w lokalu od stycznia 2001 r.
Przeprowadzone postępowanie wykazało, że przydział spółdzielczego prawa do przedmiotowego lokalu otrzymał Z. I. z Lokatorsko - Własnościowej Spółdzielni Mieszkaniowej w dniu 17 lipca 1981 r. Osobami uprawnionymi do zamieszkiwania są żona H. I., syn A. i córka S.. Zgodnie z art. 215 § 1 ustawy Prawo spółdzielcze, spółdzielcze prawo do lokalu przydzielonego jednemu z małżonków w czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny należy wspólnie do obu małżonków bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe, zatem zarówno pan Z. I., jak i pani H. I. posiadają samoistne uprawnienia do lokalu przy ul. [...] w G. wynikające z przydziału mieszkaniowego. W toku postępowania ustalono miejsce pobytu pani I., zatem zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 23 lipca 1992 r. sygn. akt V SA13/92 sprawa wymeldowania wymienionej może być rozważana tylko w aspekcie łącznego spełnienia przesłanek określonych w części pierwszej art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Przepis ten dopuszcza możliwość wymeldowania z miejsca pobytu stałego, gdy łącznie spełnione są dwie przesłanki: utrata uprawnień do lokalu i jego opuszczenie bez wymeldowania się. Pani H. I. oświadczyła do protokołu, że przyczyną opuszczenia miejsca zameldowania były konflikty z mężem oraz że dobrowolnie nie wymelduje się z omawianego lokalu.
Wobec powyższego na podstawie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przy braku spełnienia koniecznej do wymeldowania przesłanki polegającej na utracie uprawnień do zamieszkiwania w lokalu organ postanowił jak w sentencji decyzji.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli Z. I., A. I. i S. I. podnosząc, że H. I. mimo zameldowania w przedmiotowym lokalu nie mieszka w nim. Podnieśli też, że za wymeldowaniem H. I. przemawia nie tylko ten fakt, ale i jej tryb życia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty z zaskarżonej decyzji oraz wskazując, że sam fakt nie zamieszkiwania w lokalu nie mógł stanowić samodzielnej podstawy do orzekania o wymeldowaniu, skoro pani H. I. ma uprawnienia do przebywania w tym lokalu.
Stosownie do przepisu art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz.1270)
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna lecz nie ze względów w niej wskazanych. Zgodnie z art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Organ drugiej instancji rozpatrując niniejszą sprawę powołał jako podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), określający przesłanki uzasadniające wymeldowanie osoby z pobytu stałego. Podejmując decyzję o odmowie wymeldowania H. I. organ administracji oparł się na pierwszej z podstaw wymeldowania z pobytu stałego, określonych w powołanym przepisie. Przepis ten pierwszą podstawę wymeldowania określał następująco: Organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienia wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W przepisie tym jest odesłanie do art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w związku z czym podstawą rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji jest nie tylko art. 15 ust. 2, ale i art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie K 20/01 orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw nr 78, poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r. i z tym dniem art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przestał obowiązywać (art. 190 ust. 3 Konstytucji).
Wobec powyższego należało uwzględnić fakt niekonstytucyjności art. 9 ust. 2 przywołanej wyżej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 145 a § 1 kpa orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, a według art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145 a kpa jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1 z 2000, poz. 16). Obecnie powyższą tezę należy odnieść też do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję.
Należy wskazać, że przepis art. 119 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli:
- 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania;
- 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
W sprawie niniejszej zachodziły przesłanki z art. 119 cytowanej ustawy - decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, wobec czego sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. W trybie tym, zgodnie z art. 120 w/w ustawy, sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.
Sąd uznał też, że A. I. i S. I. byli uprawnieni do wniesienia skargi, mając w tym interes prawny (art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej będzie zobowiązany do zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w jego obecnym brzmieniu.
Uwzględniając skargę Sąd nie określił, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, bowiem w ocenie Sądu art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nakłada na sąd obowiązek zamieszczenia takiego rozstrzygnięcia w wyroku uwzględniającym skargę, nie dotyczy uwzględnienia skargi na akt odmowny. Akt, którym odmówiono uwzględnienia żądania nie podlega bowiem wykonaniu, a tymczasowa ochrona wynikająca z przepisu art. 152 w/w ustawy z istoty swojej dotyczy aktów i czynności, które podlegają jakiemukolwiek wykonaniu.
O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.