Uzasadnienie
Decyzją z dnia 19 września 2003 r. nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 24 ust. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, utrzymał w mocy decyzję KP serii B nr [...] Wojskowego Komendanta Uzupełnień [...] (WKU) z dnia 25 sierpnia 2003 r., o powołaniu poborowego J. G., urodzonego w 1975 r., do odbycia zasadniczej służby wojskowej w Centrum Szkolenia WLOP w K. od dnia 2 października 2003 r.
W uzasadnieniu wskazano, że J. G. został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej zgodnie z przepisami art. 60 ust. 1 w zw. z art. 45 ustawy o powszechnym obowiązku obrony. WKU wydał decyzję o powołaniu poborowego, biorąc pod uwagę jego kategorię zdolności do służby wojskowej i posiadane kwalifikacje. Kategoria zdolności do służby wojskowej "A" została określona orzeczeniem Wojskowej Komisji Morsko – Lekarskiej w G. nr [...] z dnia 3 kwietnia 1997 r. W trakcie wydawania karty powołania poborowy nie zgłaszał przeszkód do odbycia służby, spowodowanych zmianami w stanie zdrowia.
J. G. nie skorzystał z możliwości, przewidzianej przepisami art. 29 ust. 2 ustawy, wystąpienia do wojskowego komendanta uzupełnień o skierowanie na wojskowe komisje lekarskie, określające zdolność do odbycia czynnej służby wojskowej. Ponadto zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy, również ostateczne orzeczenie o określonej zdolności do czynnej służby wojskowej może być zmienione na wniosek poborowego, jeżeli w jego stanie zdrowia nastąpiły istotne zmiany.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. G., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.
Zarzucił, że stwierdzono w niej, iż kategorię zdolności do odbycia przez niego służby wojskowej określiła orzeczeniem Wojskowa Komisja Morsko – Lekarska z dnia 3 kwietnia 1997 r., gdy tymczasem rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 października 2000 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 97, poz. 1059) weszło w życie z dniem 29 listopada 2000 r., czyli ponad 3, 5 roku po wydaniu orzeczenia i dopiero wówczas Wojskowa Komisja Morsko - Lekarska stała się właściwa do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej.
Wobec tego Wojskowa Komisja Morsko – Lekarska nie była właściwa do orzekania o zdolności skarżącego już w dniu 3 kwietnia 1997 r., jak to stwierdził organ w motywach zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji skarżący zarzucił, że w tym konkretnym przypadku nie doszło do wymaganego prawem uznania skarżącego za zdolnego do służby wojskowej, wobec czego nie można było wydać decyzji o przeznaczeniu skarżącego do czynnej zasadniczej służby wojskowej. Stwierdził, że stawał przed komisją, lecz w 1996 r., nie zaś w 1997 r., co potwierdza brak wpisu w "wojskowym dokumencie osobistym".
Zarzucił też, szeroko argumentując swoje stanowisko, że z dniem 31 grudnia 1999 r. powinien być przeniesiony do rezerwy.
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania, ponieważ ze względu na przeniesienie skarżącego do rezerwy postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Stwierdził, że nie ma podstaw do unieważnienia karty powołania, bowiem została ona wystawiona zgodnie z art.60 ust. 1 w zw. z art. 45 ustawy z dnia 21.11.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP.
Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.).
Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (k. 82), a organ w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku (k.101) nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
W tej sytuacji Sąd na mocy art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, w którym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego (art. 120 cytowanej ustawy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna, choć nie z powodów w niej wskazanych.
Zarzut skarżącego, że Wojskowa Komisja Morsko – Lekarska w dniu 3 kwietnia 1997 r. nie była uprawniona do dokonywania oceny zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz orzekania w tym przedmiocie jest chybiony, bowiem przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 1992 r. Nr 57, poz. 278 ze zm.) stanowił w tej dacie, że w zakresie dokonywania oceny zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz orzekania w tym przedmiocie właściwe są:
- 1) rejonowe wojskowe, komisje lekarskie oraz Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej,
- 2) okręgowe wojskowe komisje lekarskie,
- 3) Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska,
- 4) Główna Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska,
- 5) Wojskowa Komisja Morsko-Lekarska,
- 6) Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej,
- 7) Wojskowa Komisja Lekarska Instytucji Centralnych Ministerstwa Obrony Narodowej, zwana dalej również Wojskową Komisją Lekarską IC MON,
- 8) Centralna Wojskowa Komisja Lekarska.
Przywoływane przez skarżącego rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 października 2000 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 97, poz. 1059) zmieniło co prawda treść wyżej cytowanego § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, lecz w innym zakresie. Przepis ten otrzymał bowiem treść następującą:
"§ 4. 1.Do orzekania o zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej są właściwe:
- 1) terenowe wojskowe komisje lekarskie,
- 2) rejonowe wojskowe komisje lekarskie, 3)Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska w Dęblinie oraz Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska w Warszawie,
- 4) Wojskowa Komisja Lekarska Sił Powietrznych,
- 5) Wojskowa Komisja Morsko-Lekarska, 6)Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej, 7)Stołeczna Wojskowa Komisja Lekarska,
- 8) Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
- - zwane dalej «wojskowymi komisjami lekarskimi».
Wynika z powyższego wyraźnie, że zmiany w treści powyższego przepisu dotyczyły innych wojskowych komisji lekarskich, niż Wojskowa Komisja Morsko – Lekarska.
Ponadto art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 21, poz. 205 ze zm.) stanowi, że poborowych niepowołanych do zasadniczej służby wojskowej do dnia 31 grudnia roku kalendarzowego, w którym ukończyli dwadzieścia cztery lata życia, wojskowy komendant uzupełnień przenosi do rezerwy.
Przepis art. 46 ust. 2 stanowi jednak, że przepis ust. 1 nie ma zastosowania do poborowych, którzy:
- 1) nie mogli być powołani do zasadniczej służby wojskowej w okresie, o którym mowa w ust. 1, z powodu odroczenia tej służby, z wyjątkiem przypadku określonego w art. 39 ust. 1 pkt 1 i 2, albo z powodu złożenia wniosku o skierowanie do służby zastępczej,
- 2) z przyczyn niezależnych od organów wojskowych nie mogli być powołani do zasadniczej służby wojskowej w terminie określonym w ust. 1 ze względu na:
- a) odbywanie kary pozbawienia wolności,
- b) orzeczenie kary pozbawienia praw publicznych,
- c) czasowe przebywanie za granicą,
- d) niespełnienie wojskowego obowiązku meldunkowego,
- e) niezgłoszenie się do poboru do końca roku kalendarzowego, w którym ukończyli dwadzieścia cztery lata życia.
Poborowych, o których mowa w ust. 2, niepowołanych do zasadniczej służby wojskowej przenosi się do rezerwy z dniem 31 grudnia roku kalendarzowego, w którym ukończyli dwadzieścia osiem lat życia (art. 46 ust. 3 ustawy).
Jak wynika z akt administracyjnych, skarżący, urodzony w 1975 r., korzystał z odroczeń służby wojskowej w latach 1994 – 2002 r. (karty 70 i 71 – w aktach sprawy), wobec czego powinien mieć do niego zastosowanie art. 46 ust. 3 przywołanej ustawy. Sposób i prawidłowość udzielania skarżącemu odroczeń służby wojskowej nie podlega kontroli Sądu w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego zarzuty skarżącego podniesione w skardze, a dotyczące wyżej wymienionych kwestii nie są zasadne.
Art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (t. j. Dz. U. z 2002 r., Nr 21, poz. 205 ze zm.) stanowi, że powołanie do czynnej służby wojskowej następuje za pomocą kart powołania, kart mobilizacyjnych albo w drodze obwieszczeń lub w inny sposób określony przez Ministra Obrony Narodowej. Karta powołania jest decyzją administracyjną.
Art. 45 ust. 1 w/w ustawy stanowi natomiast, że poborowych uznanych za zdolnych do służby wojskowej wojskowy komendant uzupełnień przeznacza do służby, uwzględniając potrzeby wojska, orzeczenie komisji poborowej i komisji lekarskiej, kwalifikacje zawodowe oraz w miarę możności życzenia poborowych.
W decyzji organu I instancji stwierdzono, że skarżący jest zdolny do odbycia czynnej służby wojskowej i posiada kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej – "A", zgodnie z ostatecznym orzeczeniem "WKML MW nr [...] z dn.03". W decyzji organu II instancji stwierdzono natomiast, że kategoria zdolności skarżącego do odbycia służby wojskowej, "A" została określona orzeczeniem Wojskowej Komisji Morsko – Lekarskiej w G. nr [...] z dnia 3 kwietnia 1997 r.
Orzeczenia tego nie ma w aktach administracyjnych, znajduje się w nich natomiast orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej w G. z dnia 9.05.1994 r. nr 799, ustalające skarżącemu kategorię A zdolności do służby wojskowej (k. 68 akt sprawy).
Z treści akt administracyjnych wynika ponadto, że w dniu 3 kwietnia 1997 r. skarżący stawał na WKUL, na której otrzymał orzeczenia zdolności do czynnej służby wojskowej: - nr [...] – kat. A, nr [...] – niezdolny do służby na okręcie w specjalnościach morskich grup I, II, III, IV /A (pismo z dnia 13 listopada 2003 r. oraz k. 70 akt sprawy).
Powyższe nieścisłości oraz brak w aktach opisanych powyżej orzeczeń powodują, że zaskarżona decyzja wymyka się spod kontroli sądu. Nie można bowiem w sposób jednoznaczny przesądzić, na podstawie jakiego orzeczenia organy przyjęły, że skarżący został uznany za zdolnego do służby wojskowej i czy zrobiły to w sposób prawidłowy, a – zgodnie z cytowanym powyżej przepisem art. 45 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP - do służby przeznacza się poborowych, uznanych za zdolnych do służby wojskowej.
Stwierdzić trzeba, że w sprawie niniejszej nie zachodziły przesłanki z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do umorzenia postępowania przed sądem, bowiem przeniesienie skarżącego do rezerwy nie niweczyło decyzji zaskarżonej skargą i nadal istniał przedmiot zaskarżenia.
Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na uwadze powyższe wskazania jak też rozważą, czy nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego.
O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.