Uzasadnienie
K. S. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 kwietnia 2001 r. Nr [...], którą to decyzją po rozpatrzeniu odwołania A. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej w A. P. rozbiórkę pomieszczenia gospodarczego zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. C. [...] oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce w/w obiektu, organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ powołał art.138 § 2 k.p.a..
W uzasadnieniu podano, że budynek gospodarczy zlokalizowany na działce przy ul. C. Nr [...] w B. został wybudowany na przełomie lat 1993 i 1994, częściowo w miejsce istniejącego poprzednio drewnianego budynku gospodarczego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, czym naruszono art.28 i 29 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Organ I instancji nakazał A. P.,obecnemu użytkownikowi obiektu, jego rozbiórkę w oparciu o art.37 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.,zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się opinia z dnia 14 lutego 1994 r., z której wynika, że zgodnie z miejscowym planem szczegółowym zagospodarowania dz. Ś., posesja przy ul. C. [...] położona jest w granicach terenu przeznaczonego pod projektowany parking a istniejąca zabudowa przewidziana jest docelowo do likwidacji.
Organ II instancji zauważa, że jak wynika z materiałów sprawy postępowanie organu zmierzało do usankcjonowania istniejącej samowoli i że w świetle materiału dowodowego sprawy uwzględniając interes strony należy rozpatrzyć możliwość czasowego wykorzystania przedmiotowego budynku gospodarczego. W związku z powyższym należy materiał dowodowy uzupełnić o aktualną opinię dotyczącą realizacji zamierzeń przewidzianych w planie i możliwości dopuszczenia do użytkowania budynku gospodarczego na okres czasowy. Dalej w/w organ stwierdza, że w przypadku ustalenia możliwości legalizacji budynku gospodarczego na okres czasowy, organ I instancji winien rozpatrzyć czy nie zachodzą przesłanki z art. 37 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
Z decyzją organu II instancji nie zgodziła się skarżąca K. S., która powołując się na przysługujące jej prawo współwłasności nieruchomości przy ul. C. [...], oprócz zarzutów merytorycznych odnoszących się do decyzji organu I instancji w uzasadnieniu skargi i podniosła zarzut, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu II instancji o możliwości czasowego wykorzystania przedmiotowego budynku gospodarczego.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1271 ze zm.) sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone,podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz. U. Nr 53, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skargę należało uwzględnić.
Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty sprawy zamiast uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji stwierdzenia jej wadliwości, w świetle powołanego przepisu istnieje wówczas, gdy dokonujący kontroli instancyjnej organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.
Wyjaśnienia wstępne, wyżej zamieszczone, należało poczynić z tego względu, że badający zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w przypadku decyzji kasacyjnej (a tego rodzaju decyzją jest decyzja zaskarżona) ocenia jej legalność w zakresie ograniczonym do przesłanek z powołanego art. 138 § 2 k.p.a.
W tym względzie Sąd stwierdził istotne naruszenia w/w artykułu uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że podstawą wydania nakazu rozbiórki przez organ I instancji jest ustalenie braku zgodności samowolnej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego. Do tego ustalenia organ II instancji nie odniósł się w motywach zaskarżonej decyzji. Ewentualne wątpliwości w tym względzie mogły zostać wyeliminowane w trybie artykułu 136 k.p.a., który stwarza organowi odwoławczemu możliwość przeprowadzenia, również z urzędu, dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Organ II instancji ocenia bowiem sprawę całościowo i od początku. W sytuacji, w której podstawą do wydania nakazu rozbiórki wskazanych w decyzji obiektów była niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązkiem organu odwoławczego było sprawdzenie tego ustalenia organu I instancji, albowiem w przypadku jego potwierdzenia wykonanie inwestycji w warunkach samowoli uzasadniało wydany nakaz na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.).
W takiej sytuacji również na gruncie przepisów w/w ustawy nie istniała możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej, co w konsekwencji czyniłoby bezzasadnym uchylenie decyzji i kierowanie sprawy do ponownego jej rozpatrzenia przez organ I instancji. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o sposobie tymczasowego zagospodarowania terenu (art. 37 obowiązującej w czasie orzekania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym), na które wskazuje organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ma zupełnie inny charakter i inne też są przesłanki, które warunkują wydanie decyzji o wykorzystaniu terenu w sposób dotychczasowy.
Ze względów wyżej przytoczonych Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.