Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 18 czerwca 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 72 ust. l pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98 poz.602 ze zm.) i § 2 ust. l pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz.632 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 25 stycznia 2001 r. odmawiającą rejestracji - na wniosek M. J. - pojazdu marki FSM Cinquecento, rok produkcji - 1996.
Rozstrzygnięcie to zapadło na tle następujących ustaleń:
M. J. w dniu 11 października 2000 r. złożył wniosek o zarejestrowanie opisanego wyżej samochodu osobowego załączając dowód rejestracyjny, oświadczenie do umowy nr [...] z dnia 28.09.2000 r. oraz fakturę VAT nr [...] z dnia 11.10.2000 r. Samochód został zarejestrowany czasowo. Organ rejestrujący wystąpił do Urzędu Miejskiego o potwierdzenie zgodności danych pojazdu i właściciela zawartych w dowodzie rejestracyjnym. Zgodność danych nie została potwierdzona, ze względu na istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Wojewody z dnia 14 września 1998 r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji z dnia 16 lipca 1996 r. w przedmiocie rejestracji wymienionego wyżej samochodu osobowego oraz unieważniającej dowód rejestracyjny serii [...] nr [...] wydany "B" S.A. z siedzibą w G. Podstawą tego rozstrzygnięcia było ustalenie, że do wniosku o rejestrację samochodu "B" S.A. nie przedłożył dowodu przeniesienia własności pomiędzy osobą figurującą w dowodzie rejestracyjnym wydanym przez Urząd Gminy a firmą "M", która była wystawcą faktury nr [...] przedstawionej do rejestracji.
Ponadto, po wznowieniu postępowania, decyzją z 15 stycznia 2001 r. Prezydent Miasta uchylił ostateczną decyzję z 20 lutego 1997 r. w przedmiocie rejestracji wskazanego wyżej pojazdu na kolejnego nabywcę – B. B., odmówił jego zarejestrowania i orzekł o zwrocie dowodu rejestracyjnego serii [...] nr [...] oraz tablic rejestracyjnych.
Uwzględniając powyższe ustalenia, Starosta decyzją z dnia 25 stycznia 2001 r. odmówił M. J. rejestracji pojazdu.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wniósł o jej uchylenie oraz dokonanie czasowej rejestracji pojazdu do czasu zakończenia postępowania administracyjnego. Wskazał m.in., że ukarano go za to, że w dobrej wierze i w sposób legalny nabył przedmiotowy samochód, a odmowa jego rejestracji narusza prawa obywatelskie i konstytucyjne.
Organ odwoławczy nie podzielił poglądów odwołującego się, podnosząc w uzasadnieniu decyzji argument, iż dla dokonania rejestracji pojazdu zasadnicze znaczenie ma dowód własności pojazdu, do którego przedłożenia zobowiązany jest wnioskodawca. Z uwagi na stwierdzenie przez Wojewodę nieważności decyzji ostatecznej z 16.07.1996 r. o rejestracji przedmiotowego pojazdu na "B" S.A. wobec ustalenia, że wnioskodawca nie przedłożył dowodu własności samochodu, czego następstwem było uchylenie decyzji z dnia 20.02.1997 r. o rejestracji pojazdu na kolejnego nabywcę – B. B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że przedstawionych przez M. J. dokumentów nie można uznać za bezsporne dowody własności w rozumieniu art.72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym oraz § 6 ust. l rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.
Co do podnoszonego przez odwołującego się działania w dobrej wierze przy nabywaniu pojazdu, organ II instancji stwierdził, że kwestia ta może być brana pod uwagę w trakcie dochodzenia przez niego w przyszłości stwierdzenia nabycia własności samochodu.
M. J. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której kwestionując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji wywodził, że ustalenia dokonane przez organy administracji publicznej są rażąco sprzeczne ze stanem faktycznym sprawy i przez błędną jego ocenę naruszają przepisy prawa materialnego dotyczące uznania dowodu własności pojazdu. Skarżący wskazał w skardze na okoliczności, które - w jego ocenie -podważają ostateczną decyzję Wojewody z 14.09.1998 r. nr [...] unieważniającą wcześniejszą decyzję o rejestracji przedmiotowego pojazdu. Zdaniem skarżącego unieważnienie decyzji w przedmiocie rejestracji pojazdu dla "B" S.A. oraz B. B. jest niezrozumiałe i wskazuje na brak jakiejkolwiek staranności w działaniu organów administracji publicznej. Organ II instancji ograniczył się do wskazania zarzutu wątpliwości następstwa prawnego właścicieli. Konsekwencją błędnej decyzji jest niemożność korzystania ze swojej własności oraz utrata wartości nie zarejestrowanego samochodu. Takie działanie organów administracji jest nadużyciem prawa i zasad współżycia społecznego i z tych też względów nie korzysta z ochrony prawnej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z przepisem art 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Podstawowe zasady rejestracji pojazdów samochodowych, określała w czasie złożenia wniosku o zarejestrowanie przedmiotowego samochodu marki FSM Cinquecento ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98 poz.602 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz. 632 ze zm.)
Z przepisu art. 73 ust. 1 cytowanej ustawy wynika zasada rejestrowania pojazdów wyłącznie przez właścicieli tych pojazdów. Zgodnie z art. 72 ust.l rejestracji dokonuje się na podstawie:
dowodu własności pojazdu, karty pojazdu, jeżeli była wydana,
- 3) wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane, dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany,
- 5) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy.
§2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. stanowił, że w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu, składa wniosek w organie rejestrującym i dołącza do wniosku następujące dokumenty:
dowód własności pojazdu, dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, oraz oddaje tablice rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Z przepisów tych wynika, że w przypadku niespełnienia przewidzianych w nich wymogów rejestracja samochodu nie może nastąpić. Jest rzeczą oczywistą, że wymienione dokumenty muszą być nie tylko sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, ale nie mogą budzić jakichkolwiek wątpliwości co do ich zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawił dokumentów koniecznych do rejestracji przedmiotowego pojazdu. Skoro bowiem dowody rejestracyjne poprzednich posiadaczy samochodu marki FSM Cinquecento zostały unieważnione decyzją Wojewody z 14.09.1998 r. oraz decyzją Prezydenta Miasta z 15 stycznia 2001 r. tym samym w świetle cytowanych przepisów nie było możliwe zarejestrowanie pojazdu.
Podkreślić należy, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają dokumentom urzędowym szczególną moc dowodową. Zgodnie bowiem z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Oznacza to, że istnienie w obrocie prawnym decyzji unieważniających dowody rejestracyjne kolejnych nabywców przedmiotowego pojazdu, skutkuje tym, że skarżący nie spełnia warunku koniecznego do rejestracji pojazdu określonego w art. 72 ust.l pkt 4 cytowanej ustawy tj. nie posiada dowodu rejestracyjnego.
Sąd nie odniósł się do zarzutów skargi podważających ostateczną decyzję Wojewody z 14.09.1998 r. unieważniającą wcześniejszą decyzję o rejestracji przedmiotowego pojazdu należącego wówczas do poprzedniego posiadacza, gdyż taka sprawa mogła być przedmiotem odrębnego postępowania przed sądem administracyjnym. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś - przez całokształt prawnych aspektów tego stosunku administracyjnoprawnego, który jest objęty treścią zaskarżonej decyzji.
Sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona, i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w inną sprawę w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów; bowiem granice tej sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269).
Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym podczas badania zgodności zaskarżonej decyzji w przedmiocie rejestracji pojazdu nie jest możliwe rozpoznawanie zarzutów skarżącego dotyczących decyzji unieważniających dowody rejestracyjne kolejnych nabywców przedmiotowego pojazdu.
Jeśli chodzi o podnoszone przez M. J. podejmowanie działań w dobrej wierze przy nabywaniu pojazdu, zważyć należy, iż w postępowaniu o rejestrację pojazdu organy administracji publicznej i sąd administracyjny nie mogą zajmować się oceną istnienia dobrej wiary jednej ze stron umowy zawieranej w przekonaniu, że jest ona czynnością przenoszącą jego własności. Należy to do właściwości sądu powszechnego (por. wyrok NSA z 28 listopada 2001 r. Sygn. akt II SA 2611/00 LEX nr 84478)
W tej sytuacji skoro skarżący nie przedstawił wymaganych do zarejestrowania samochodu dokumentów, to uznać należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego w stopniu jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych też względów skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.