Uzasadnienie
W dniu 2 lutego 2018 r. E. W., M. W. i I.T. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2017 r., nr [..].
Postanowieniem tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowienie własne z dnia 18 kwietnia 2017 r., nr SKO [..], którym na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23), odmówiono M. W. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 12 lipca 2016 r., nr [..], ustalającej sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie sali bankietowej wraz z urządzeniami budowlanymi na działce nr [..], obręb [..], gmina S. Kolegium uznało bowiem, że M. W. nie przysługuje status strony postępowania w rozumienia art. 28 Kpa, pozwalający skutecznie zainicjować postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 12 lipca 2016 r.
Zaskarżone postanowienie doręczone zostało stronom postępowania. Wśród adresatów zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 kwietnia 2017 r. nie było skarżącej E. W. i I. T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369.) stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1) oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2).
W rozpoznawanej sprawie skarga złożona została przeciwko postanowieniu wydanemu na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 Kpa, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie załatwia sprawy merytorycznie co do istoty, ale orzeka o kwestii formalnej niedopuszczalności wszczęcia, a więc i prowadzenia, postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Z tego powodu postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego rozstrzyga tylko i wyłącznie o wniosku o wszczęcie postępowania i rozstrzyga jedynie o interesie wnioskodawcy, gdyż ocenia tylko jego wniosek i jego interes do zainicjowania postępowania nieważnościowego.
W orzecznictwie ustalono przy tym, że w przypadku, gdy postępowanie administracyjne kończy akt odmawiający wszczęcia tegoż postępowania jego stroną jest jedynie ta osoba, która domagała się jego wszczęcia i tylko wnioskujący o jego wszczęcie ma interes prawny w domaganiu się obalenia zaskarżonego postanowienia na drodze postępowania sądowoadministracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt I OZ 719/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro postępowanie nieważnościowe nie zostało wszczęte, to postępowanie to nie może dotyczyć interesu prawnego innych podmiotów niż wnioskującej o jego wszczęcie. Kwestia istnienia po ich stronie interesu prawnego byłaby aktualna wówczas, gdyby przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego był akt administracyjny (postanowienie, decyzja administracyjna) wydany po wszczętym postępowaniu nadzorczym.
Jest to związane z tym, że obowiązek zapewnienia przez organ wszystkim stronom udziału w każdym stadium postępowania (w tym zawiadomienie wszystkich stron o wszczęciu postępowania) ciąży na organie dopiero po jego skutecznym wszczęciu, co wynika z przepisów art. 10 § 1 i art. 61 § 4 Kpa.
W związku z tym tylko wnioskująca o wszczęcie postępowania nieważnościowego – skarżąca M. W., miała prawo udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem i prawo do wniesienia skargi w niniejszej sprawie..
Z uwagi na powyższe należało uznać, że E. W. i I. T., nie są podmiotami uprawnionymi do wniesienia skargi na zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2017 r.
Wniesienie skargi przez podmiot nieuprawniony czyni zaś ją niedopuszczalną.
Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł o odrzuceniu wniesionej w niniejszej sprawie skargi przez E. W. i I. T.