Uzasadnienie
Decyzją z dnia 7 stycznia 2002 r. nr [...] Wojewoda, powołując się na art. 138 kpa, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 29 października 2001 r. nr [...] (błędnie w decyzji określoną jako nr [...]), orzekającą o odmowie wymeldowania pana S.T. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...].
W uzasadnieniu wskazano, że z wniosku J. T., współwłaściciela lokalu nr [...] przy ul. [...] wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie S. T., syna wnioskodawcy - z pobytu stałego z powyższego lokalu.
Przedmiotem postępowania w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki zawarte w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podmiotem decyzji o wymeldowaniu, zgodnie z wymienionym artykułem może być osoba, która utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu, którego dotyczy postępowanie oraz lokal ten opuściła bez obowiązku wymeldowania się lub bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres co najmniej 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. W niniejszej sprawie zastosowanie ma część I wskazanego przepisu, gdyż miejsce pobytu S. T. jest znane - przebywa on w Republice Federalnej Niemiec, gdzie znajduje się jego centrum życiowe. Do podjęcia decyzji o wymeldowaniu konieczne jest ustalenie, czy S. T. utracił uprawnienia do zajmowania spornego lokalu oraz czy opuścił go w sposób trwały i dobrowolny.
Obie przesłanki muszą być spełnione łącznie. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że tytuł prawny do przedmiotowego lokalu przysługuje J. T. oraz jego dzieciom – S. T. i I. R.. Stwierdzić należy, że S. T. posiada tytuł prawny do omawianego lokalu, a to oznacza, że ma uprawnienie do jego zamieszkiwania. Nie spełniono zatem jednej z przesłanek wymeldowania wymienionej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W tej sytuacji słusznym wydaje się stwierdzenie, że bezprzedmiotowe jest rozstrzyganie o charakterze opuszczenia spornego lokalu przez wymienionego, gdyż miałoby to znaczenie jedynie w przypadku utraty przez niego uprawnień.
Skargę na powyższą decyzję wniósł J. T. podnosząc, że S. T. mimo zameldowania w przedmiotowym lokalu nie mieszka w nim, a na terenie Niemiec. Podniósł też szereg zarzutów dotyczących kwestii majątkowych - własności nieruchomości, kosztów jej utrzymania, rozliczeń miedzy spadkobiercami jego żony U.T.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda.wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty z zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Organ drugiej instancji rozpatrując niniejszą sprawę powołał jako podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), określający przesłanki uzasadniające wymeldowanie osoby z pobytu stałego. Podejmując decyzję o odmowie wymeldowania S. T. organ administracji oparł się na pierwszej z podstaw wymeldowania z pobytu stałego, określonych w powołanym przepisie. Przepis ten pierwszą podstawę wymeldowania określał następująco: Organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienia wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W przepisie tym jest odesłanie do art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w związku z czym podstawą rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji jest nie tylko art. 15 ust. 2, ale i art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie K 20/01 orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw nr 78, poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r. i z tym dniem art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przestał obowiązywać (art. 190 ust. 3 Konstytucji).
Wobec powyższego należało uwzględnić fakt niekonstytucyjności art. 9 ust. 2 przywołanej wyżej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 145 a § 1 kpa orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, a według art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.
Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145 a kpa jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1 z 200O, poz. 16). Obecnie powyższą tezę należy odnieść też do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wskazać też należy, że organ w sprawie niniejszej nie odniósł się do drugiej z przesłanek pierwszej podstawy wymeldowania z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tj. opuszczenia przez osobę bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu stałego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej będzie zobowiązany do zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w jego obecnym brzmieniu.
Uwzględniając skargę Sąd nie określił, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, bowiem w ocenie Sądu art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nakłada na sąd obowiązek zamieszczenia takiego rozstrzygnięcia w wyroku uwzględniającym skargę, nie dotyczy uwzględnienia skargi na akt odmowny. Akt, którym odmówiono uwzględnienia żądania nie podlega bowiem wykonaniu, a tymczasowa ochrona wynikająca z przepisu art. 152 w/w ustawy z istoty swojej dotyczy aktów i czynności, które podlegają jakiemukolwiek wykonaniu.
O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.