Uzasadnienie
3 II SA/Gd 1815/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 26 listopada 2003 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania I. O. od decyzji Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 września 2003 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, iż I. O. od 1979 r. do 2002 r. pracowała jako nauczyciel wychowania fizycznego w różnych szkołach, będąc narażona na nadmierny wysiłek głosowy. Z orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny oraz Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej wynika, że I. O. cierpi na przewlekły nieżyt krtani. Choroba ta nie znajduje się jednak w wykazie chorób zawodowych a zatem brak było podstaw do uznania jej za chorobę zawodową.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła I. O., wnosząc o ponowne przeprowadzenie badań lekarskich w celu stwierdzenia choroby zawodowej. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca stwierdziła, że rozpoczęła pracę jako nauczyciel wychowania fizycznego w 1971 roku, a nie jak błędnie przyjęły organy administracji od 1979 roku. Pracę wykonywała w ciężkich warunkach, z nadmiernym wysiłkiem w związku z czym wniosła o ponowne przeprowadzenie badań lekarskich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga nie jest uzasadniona. Podkreślić należy, iż definicję choroby zawodowej określał obowiązujący w dacie wydania decyzji przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), stanowiąc, że: "Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale także Sądu Najwyższego (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998 r., III RN 36/98 – OSNIAPiU z 1999 r. Nr 6, poz. 192, z dnia 4 marca 1998 r., III RN 110/98 i z dnia 18 stycznia 2002 r., III RN 188/00) przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego, objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie § 7-9 rozporządzenia i braku podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (wyrok z dnia 24 marca 2000 r., I SA 2334/99; z dnia 8 listopada 2000 r., I SA 664/00; z dnia 11 grudnia 2001 r., I SA 746/99 – niepubl.). Również w wyroku z dnia 24 lutego 1998 r., I SA 1520/97 (ONSA 1998, z. 4, poz. 150) Sąd ten wypowiedział się o wiążącym dla organów inspekcji rozpoznaniu choroby w orzeczeniu lekarskim, stwierdzając, że organy te nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie jednakże przyjmuje się, iż bez orzeczenia lekarskiego – opinii, bądź sprzecznie z nim, organ nie może dokonać rozpoznania choroby. Oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego.
Takie stanowisko, akceptowane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, przedstawione zostało w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 20 maja 2002 r. (sygn. akt OPS 3/02).
Jednakże nie zmienia to zasadniczej kwestii, iż w sprawach chorób zawodowych orzeczenia wydane są przez organ administracji publicznej. To organ administracyjny stosuje kodeks postępowania administracyjnego ze wszystkimi konsekwencjami, chyba, że powołane wyżej rozporządzenie zawiera odmienne regulacje (dotyczą one wyboru jednostek upoważnionych do diagnostyki w sprawach chorób zawodowych).
Jak już wyżej wskazano, rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych określało prawną definicję choroby zawodowej. O ile zatem zachodzi związek przyczynowy pomiędzy zachorowaniem na chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych a szkodliwymi warunkami pracy, to mamy do czynienia co do zasady z chorobą zawodową. Inaczej rzecz ujmując w takiej sytuacji dowód prima facie wskazuje, że jest to choroba zawodowa. Skoro jednak choroba nie daje się ustalić prawnie lecz konieczne są do tego badania i diagnostyka lekarska, to należy wskazać m. in. także na prawdopodobieństwo zachorowania na chorobę spełniającą kryteria choroby zawodowej.
W przedmiotowej sprawie nikt nie kwestionuje faktu choroby I. O.. Jednak schorzenie, które stanowiło przedmiot postępowania w sprawie o ustalenie choroby zawodowej zostało zakwalifikowane jako przewlekły prosty nieżyt krtani. Ocena ta została zawarta w spełniających wymagania formalne opiniach upoważnionych do tego placówek medycznych, których prawidłowość przeprowadzenia skarżąca nie kwestionowała.
W związku z tym organy administracji opierając się na kwalifikacji medycznej wynikającej z tych dokumentów nie stwierdziły choroby zawodowej, gdyż nie figurowała ona w wykazie chorób zawodowych co było jednym z dwóch niezbędnych elementów uzasadniających stwierdzenie choroby zawodowej.
Postępowanie organów należało zatem uznać za prawidłowe.
Dlatego też mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.