Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 1 lutego 2013 r. M. J. wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego z żądaniem udostępnienia mu informacji publicznej poprzez podanie wynagrodzenia, wraz ze wszystkimi dodatkami, sędziego Sądu Rejonowego A. J. w grudniu 2012 r..
W odpowiedzi na wniosek decyzją z dnia 4 lutego 2013 r., wydaną na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198, ze zm.), zwanej dalej ustawą o dostępie do informacji publicznej, Prezes Sądu Rejonowego odmówił udzielenia informacji wyjaśniając, że w tutejszym Sądzie nie orzeka sędzia A. J. W odwołaniu od powyższej decyzji M. J. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędną wykładnię polegającą na wydaniu decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy przepis prawa nie przewiduje takiej formy załatwienia sprawy. Twierdzi, że decyzja Prezesa Sądu Rejonowego z dnia z dnia 4 lutego 2013 r. dotknięta jest wadą nieważności, gdyż wydana została bez podstawy prawnej. Zdaniem skarżącego, żaden przepis ustawy nie przewiduje wydania decyzji administracyjnej w przypadku, gdy organ nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej.
Decyzją z dnia 21 lutego 2013 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 276), zwanej dalej k.p.a., Prezes Sądu Okręgowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 4 lutego 2013 r..
Wskazano w uzasadnieniu, że oczywistym jest, że organ nie może udzielić informacji publiczej, której nie posiada, wobec czego zaskarżona decyzja jest słuszna.
Skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł M. J., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji.
Zarzucono w skardze naruszenie:
- - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieuchylenie wydanej bez podstawy prawnej decyzji Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 4 lutego 2013 r. i nieumorzenie postępowania administracyjnego wskutek błędnego niewzględnienia zarzutu podniesionego przez skarżącego w odwołaniu od decyzji, a dotyczącego naruszenia przepisu prawa administracyjnego materialnego, mającego wpływ na treść przedmiotowej decyzji i polegającego na naruszeniu:
- - art. 16 ust. 1 ustawy dostępie do informacji publicznej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wydaniu decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy przepis prawa nie przewiduje takiej formy załatwienia sprawy w zakresie w jakim Prezes Sądu Rejonowego twierdzi, że żądana informacja nie jest informacją publiczną,
- - art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 ustawy dostępie do informacji publicznej poprzez brak uzasadnienia faktycznego oraz prawnego w zaskarżonej decyzji administracyjnej Prezesa Sądu Okręgowego z podaniem podstawy prawnej wydanej decyzji, przywołaniem treści stosowanych przepisów prawa oraz wyjaśnieniem (wraz z dokonaniem prawidłowej wykładni) zastosowanych przepisów prawa przez Prezesa Sądu Okręgowego, co w konsekwencji spowodowało rażące naruszenie przepisów administracyjnego prawa materialnego zawartych w art. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. pkt 3 i pkt 4 ustawy dostępie do informacji publicznej,
Nadto skarżący powołał się na pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 listopada 2008 r. w sprawie II SAB/Ke 42/08, że załatwiając wniosek o udostępnienie informacji publicznej podmiot zobowiązany do jej udzielenia ma do wyboru następujące rodzaje rozstrzygnięć:
- - udzielenie informacji w drodze czynności materialno - technicznej,
- - odmowa udostępnienia informacji lub umarza postępowanie administracyjne w formie decyzji administracyjnej (art. 16)
- - informacja pisemna (w formie zawiadomienia, odpowiedzi), że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ nie jest w jej posiadaniu (art. 4 ust.
- 3) lub obowiązuje inny tryb jej udostępniania (art. 1 ust. 2).
- - odmowa udostępnienia informacji przetworzonej ze względu na niewskazanie, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1) w formie decyzji administracyjnej, po uprzednim wezwaniu do przedstawienia wskazanego interesu.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał dodatkowo, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej, jednakże nie może zostać udostępniona, ponieważ nie jest w posiadaniu organu. W ocenie organu odwoławczego Prezes Sądu Rejonowego dokonał zupełnej i prawidłowej wykładni przepisów dotyczących materii objętych wnioskiem skarżącego, a dokonana analiza jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. W związku z tym jego zdaniem brak jest podstaw do uznania zasadności skargi M. J. o udostępnienie wskazanej informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Kontrolą sądu w niniejszej sprawie objęta została decyzja Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 21 lutego 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 4 lutego 2013 r. o odmowie udzielenia M. J. informacji zakwalifikowanej jako informacja publiczna.
Skargę należało uwzględnić, ponieważ decyzje organów władzy publicznej obu instancji zostały wydane bez podstawy prawnej.
Odmawiając udostępnienia wnioskodawcy informacji objętej pismem o przytoczonej wyżej treści, złożonym w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, organy oparły rozstrzygnięcie podjęte w formie decyzji na ustaleniu, że żądana informacja publiczna nie jest w posiadaniu organu. Podzielając stanowisko organów obu instancji co do charakteru żądanej informacji, Sąd nie może zaaprobować wydanych w sprawie rozstrzygnięć, ponieważ zaskarżone decyzje nie są zgodne z prawem.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 16 ust. 1 przewiduje możliwość odmowy udostępnienia informacji publicznej (oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2), zastrzegając dla odmowy (oraz umorzenia) formę decyzji administracyjnej. Przepis ten ma zastosowanie tylko wówczas, gdy należy odmówić udzielenia informacji publicznej (lub umorzyć postępowanie), nadto informacja ma charakter publiczny, a adresat wniosku jest zobowiązany do jej udzielenia. Forma decyzji administracyjnej jest zastrzeżona wyłącznie dla informacji publicznej, zatem jeżeli żądanie nie dotyczy informacji publicznej, lub organ nie dysponuje zadaną informacją organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem, sporządzonym z zachowaniem przewidzianych terminów. Tak więc zastosowanie w przedmiotowym przypadku formy decyzji oznacza nie wynika z treści stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Organ pierwszej instancji uznając, że zgłoszone żądanie udzielenia określonych informacji nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy nie powinien był wydawać decyzji administracyjnej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że jeżeli organy orzekające w sprawie uznały, że informacja, której żąda wnioskodawca, jest informacją publiczną, lecz nie jest w posiadaniu organu powinny pisemnie poinformować o tym skarżącego, a nie wydawać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 4 lutego 2013 r., zostały wydane bez podstawy prawnej, co skutkuje ich nieważnością z mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.
Na podstawie art. 200 tej ustawy sąd orzekł o kosztach postępowania ustalając, że na zasądzone koszty składa się wpis sądowy w wysokości 200 zł.