Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 maja 2002 roku nr [...] Zarząd Miasta, na podstawie art. 98 ust. 4, art. 146 ust. 3, art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 46, poz. 543 ze zm.) oraz uchwały Rady Miasta z dnia 28 grudnia 2000 roku nr [...] w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej dla właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych podziałem, ustalił dla E. C. i Z. C. opłatę adiacencką w kwocie 15.030 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości objętej podziałem, położonej w G., przy ul. O., której E. C. i Z. C. są współwłaścicielami, stanowiącej przed podziałem działkę nr [...] o pow. 60.434 m 2 o wartości 4.396.300 zł, a po podziale działki nr [...], [...] i [...] o wartości 4.446.400 zł. Ww. decyzję odebrała dnia 23 maja 2002 roku pod adresem: G. ul. O. [...] E. C. Odwołanie od powyższej decyzji E. C. i Z. C. wnieśli dnia 7 czerwca 2002 roku żądając uchylenia zaskarżonej decyzji.
Dnia 3 lipca 2002 roku E. C. i Z. C. wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia powyższego odwołania. Wskazali, iż dnia 23 maja 2002 roku decyzję odebrała i pokwitowała jej odbiór ich córka, która nie zdawała sobie sprawy z wagi odebranego listu. Ponieważ córka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe list zawierający decyzję przekazała wnioskodawcy dopiero 25 maja 2002 roku, nie informując go o dacie pokwitowania odbioru listu. Tym samym wnioskodawcy faktycznie odebrali decyzję dnia 25 maja 2002 roku. E. C. i Z. C. wskazali nadto, iż o przekroczeniu terminu dowiedzieli się z pisma Urzędu Miejskiego z dnia 17 czerwca 2002 roku, które zostało do nich wysłane dnia 25 czerwca 2002 roku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 16 lipca 2002 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt [...] - na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 89, poz. 1071 ze zm.) - odmówiło wnioskodawcom E. C. i Z. C. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zarządu Miasta z dnia 14 maja 2002 roku nr [...].
W uzasadnieniu wskazało, iż wniosek E. C. i Z. C. nie zasługuje na uwzględnienie albowiem w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przywrócenia terminu wskazane w treści art. 58 k.p.a. Jak wskazał bowiem organ II instancji decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona stronom dnia 23 maja 2002 roku gdyż - zgodnie z art. 43 k.p.a. - w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, a w interesie wnioskodawców leżało uzyskanie informacji o dacie odbioru decyzji przez ich córkę. Kolegium wskazało ponadto, iż wniosek o przywrócenie terminu E. C. i Z. C. winni złożyć w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, a złożyli go dopiero 3 lipca 2002 roku, podczas gdy samo odwołanie już 7 czerwca 2002 roku.
W skardze na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lipca 2002 roku E. C. i Z. C. zakwestionowali zasadność odmówienia im przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zarządu Miasta z dnia 14 maja 2002 roku nr [...]. Podali, iż dnia 23 maja 2002 roku decyzja została doręczona członkowi ich rodziny, który jest z nimi skłócony. Osoba, która odebrała korespondencję, przekazała im decyzją z opóźnieniem działając złośliwie. Wskazali także, iż w ich rodzinie panują złe stosunki, czego wyrazem jest wyrok rozwodowy E. i Z. C. z 1997 roku oraz wyroki z 1990 i 1997 roku ograniczające władzę rodzicielską Z. C. nad małoletnimi dziećmi.
Skarżący stwierdzili także, iż wyrazem złych stosunków panujących w ich rodzinie jest fakt wykwaterowania Z. C. przez dorosłe dzieci z przyznanej mu sądownie izby do budynku gospodarczego. W tej sytuacji, która jest powszechnie znana, w ocenie skarżących, listonosz winien przekazać korespondencję stronie, a nie innemu członkowi rodziny, który zamieszkuje sąsiedni dom.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i zawartą w jego uzasadnieniu argumentację. Dodatkowo stwierdziło, iż na zwrotnym poświadczeniu odbioru decyzji organu I instancji brak jest adnotacji, że decyzję odebrała osoba trzecia. Wskazało także, iż - mimo twierdzeń skarżących o złych stosunkach panujących w rodzinie, skarżący zgodnie podpisali skargę.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżone postanowienie prawidłowo stwierdziło, że doręczenie decyzji Zarządu Miasta w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej do rąk E. C. w dniu 23 maja 2002 roku nie naruszyło treści art. 43 k.p.a. oraz że skarżący nie uprawdopodobnili braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od tej decyzji (art. 58 k.p.a.).
Zgodnie z treścią art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pismo doręcza się za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi; o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata.
E. C. - kwitując odbiór decyzji Zarządu Miasta w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej dnia 23 maja 2002 roku, była z pewnością osobą upoważnioną do odbioru korespondencji skarżących w myśl art. 43 k.p.a. - jako dorosły domownik adresatów.
Jak wynika bowiem z akt administracyjnych i oświadczenia skarżącego Z. C. złożonego na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2002 roku E. C. jest pełnoletnią córką E. C. i Z. C. i zamieszkuje pod tym samym adresem co ww. osoby. Skarżący nigdy tych okoliczności nie kwestionowali, wskazywali jedynie, iż córka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, a list oddała im z opóźnieniem ponieważ: w pierwszej wersji zdarzeń, wynikającej z treści wniosku o przywrócenie terminu: nie zdawała sobie sprawy z wagi odebranego listu, a w drugiej wersji zdarzeń, wynikającej ze skargi: jest skłócona z rodzicami. Podnosili także, iż skarżący Z. C. nie mieszka w budynku mieszkalnym, lecz w budynku gospodarczym, jednakże okoliczności tej w żaden sposób nie uprawdopodobnili.
Powyższe okoliczności wskazują, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do stwierdzenia, iż doręczenie decyzji w trybie art. 43 k.p.a. było nieskuteczne albowiem przesyłkę odebrał dorosły domownik skarżących, a skoro złożył podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, należy przyjąć, iż podjął się oddania decyzji adresatom (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 października 1997 roku, I SA/Gd 360/97, LEX nr 44241).
Sąd miał przy tym na uwadze, że skoro E. C. zamieszkuje ze skarżącymi pod tym samym adresem - posiada ona status "domownika" adresata pisma o jakim mówi art. 43 k.p.a. niezależnie od tego czy równocześnie prowadzi ze skarżącymi wspólne gospodarstwo domowe (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 listopada 1996 roku, III RN 27/96, OSNP 1997/11/187).
Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, jak to uczynił organ odwoławczy, iż decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącym dnia 23 maja 2002 roku. W takiej sytuacji termin do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji upłynął skarżącym w dniu 6 czerwca 2002 roku. Skoro skarżący złożyli odwołanie w dniu 7 czerwca 2002 roku, to dokonali tej czynności z uchybieniem terminu przewidzianego do złożenia odwołania.
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z przepisu tego zatem w sposób jednoznaczny wynika, że do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek:
- - uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku winy,
- - wniesienie przez zainteresowanego wniosku /prośby/ o przywrócenie terminu,
- - dochowanie nieprzywracalnego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu,
- - dopełnienie - wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu - czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie skarżący ww. przesłanek nie spełnili.
Nawet bowiem przyjmując, iż skarżący otrzymali od córki decyzję dopiero dnia 25 maja 2002 roku, nic nie stało na przeszkodzie, aby złożyli odwołanie w terminie tzn. do dnia 6 czerwca 2002 roku. Skarżący nie wskazali na żadne okoliczności uniemożliwiające im wniesienie odwołania w terminie przewidzianym do jego złożenia. Wskazali tylko na dwudniową zwłokę córki w oddaniu im przesyłki, przy czym także tej okoliczności w żaden sposób nie uprawdopodobnili. Brak jest bowiem jakichkolwiek dowodów pozwalających przyjąć, iż E. C. przekazała im przesyłkę po dwóch dniach od odbioru, a wyjaśnienia skarżących dotyczące przyczyn opóźnienia w przekazaniu przesyłki – inne we wniosku, a inne w skardze, są niewiarygodne. Słusznie przy tym wskazało w uzasadnieniu postanowienia Kolegium, iż w interesie wnioskodawców leżało uzyskanie informacji o dacie odbioru decyzji przez ich córkę, a skarżący w żaden sposób wiarygodnie nie wyjaśnili z jakich przyczyn nie uzyskali wiadomości o dacie odbioru przesyłki.
Zgodnie z treścią postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2001 roku (sygn. akt IV SA 279/00, nie publ.), którego pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, warunkiem przywrócenia terminu jest uwiarygodnienie przez wnioskodawcę stosowną argumentacją swojej staranności oraz faktu, że przeszkoda w zachowaniu terminu była od niego niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Przy czym brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 grudnia 2001 roku, sygn. akt II SA/Wr 1744/00, nie publ., zob. także: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2002 roku, sygn. akt I SA/Wr 2109/01, nie publ. oraz "Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz" pod red. B. Adamiak i J. Borkowski, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 328).
W niniejszej sprawie skarżący niewątpliwie nie wykazali, iż pomimo dochowania należytej staranności, nie byli w stanie wnieść odwołania w ustawowym terminie. Nie wskazali bowiem żadnych wiarygodnych przyczyn złożenia odwołania dopiero 7 czerwca 2002 roku, a jak to już wskazano powyżej – doręczenie przesyłki córce skarżących w żaden sposób nie uniemożliwiało im dochowania ustawowego terminu przewidzianego do jego wniesienia. Sąd miał przy tym na uwadze, iż stwierdzenia skarżących zawarte w skardze, zgodnie z którymi listonosz nie powinien oddawać przesyłki ich córce, ponieważ skonfliktowanie ich rodziny jest powszechnie znane, są niewiarygodne albowiem – jak wynika to z akt niniejszej sprawy – cały czas korespondencję kierowaną do skarżących odbiera ich córka – E. C., a skarżący nie poczynili żadnych kroków aby tę sytuację zmienić np. składając wniosek w urzędzie pocztowym o nie doręczanie kierowanej do niech korespondencji tej osobie.
Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.