Uzasadnienie
A. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę (nazwaną zażaleniem) w której zażądał uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o numerze [[...]] oraz uchylenia pisma Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nr [[...]] z 3 marca 2010 r. (nazwanego przez skarżącego decyzją).
Z przedłożonych przez organ akt sprawy administracyjnej związanej z wniesioną skargą wynikają następujące okoliczności:
Skarżący A. W. właściciel lokalu nr [[...]] w budynku położonym w G. przy ulicy P. we wrześniu 2008 r. powiadomił organ nadzoru budowlanego oraz Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ulicy P., że właściciele lokalu nr [[...]] popełnili samowolę budowlaną poprzez postawienie ściany i zamontowanie drzwi "na części wspólnej". Po przeprowadzonej również z udziałem skarżącego kontroli wskazanych robót organ nadzoru zawiadomił o wszczęciu postępowania A. i W. S. (właścicieli lokalu nr [[...]]) oraz Wspólnotę Mieszkaniową. W dniu 22 lipca 2009 r. organ wydał decyzję administracyjną w trybie art. 51 Prawa budowlanego nakładającą na inwestorów określone obowiązki. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone inwestorom i Wspólnocie. Podmioty te nie wniosły od niej odwołania. W dniu 24 sierpnia 2009 r. A. W. złożył w organie I instancji pismo w którym wniósł o uznanie go za stronę postępowania oraz doręczenie mu wydanych decyzji i postanowień w sprawie.
Organ pismem z 26 sierpnia 2009 r. udzielił skarżącemu wyjaśnień, że nie uznał go za stronę w sprawie i z tego względu nie może doręczyć mu podjętych rozstrzygnięć. Następnie pismem z 31 sierpnia 2009 r. skarżący zwrócił się do organu II instancji ze skargą na decyzję z 21 lipca 2009 r. oraz na pismo z 26 sierpnia 2009 r. nazywając je decyzją. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił skarżącemu wyjaśnień w tej kwestii pismem z 3 marca 2010 r. W tych okolicznościach skarżący złożył skargę do Sądu na decyzję organu I instancji oraz na pismo z 3 marca 2010 r. organu II instancji.
Skarga podlega odrzuceniu.
Na wstępie należy wyjaśnić, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej w sposób i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oznaczanej dalej jako p.p.s.a. Stosownie do w /w przepisów kontrola sądu administracyjnego obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wymienione w § 2 art. 3 wskazanej ustawy. W opisanej sprawie ani ostateczna decyzja organu I instancji z 22 lipca 2009 r., ani pismo organu II instancji skierowane do skarżącego nie mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Dla zaskarżenia decyzji podjętej przez organ I instancji wymagane jest przed wniesieniem skargi tzw. wyczerpanie środków zaskarżenia w efekcie czego skarga przysługuje na ostateczne rozstrzygnięcia organu II instancji. Stąd niedopuszczalne jest wniesienie skargi na rozstrzygnięcie organu I instancji (art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a).
Z kolei pismo z 3 marca 2010 r. organu II instancji nie mieści się w kategorii aktów i czynności podlegających zaskarżeniu, w szczególności pismo to nie jest decyzją administracyjną. Z tego względu skarga podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a
Sąd dostrzega oczywiście, że zamiarem i wolą skarżącego jest poddanie kontroli Sądu ustalenia organu I instancji i wyjaśnień organu II instancji, że nie przysługiwał mu przymiot strony w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym zainicjowanym w końcu z jego doniesienia. Kwestii tej jednak Sąd nie może rozstrzygnąć wskutek skargi na czynności, które nie mogą być skontrolowane. Podkreślić należy, że decyzja organu I instancji stała się ostateczna na skutek nie wniesienia od niej odwołania przez podmioty, którym organ doręczył decyzję. Zatem wniesione przez skarżącego pismo z żądaniem uznania za stronę i doręczenia wydanych w sprawie rozstrzygnięć nie stanowiło odwołania i nie mogło w żaden sposób uruchomić postępowania zwykłego odwoławczego. Stąd też wszelkie pisma informujące skarżącego o jego statusie w sprawie nie mogą mieć charakteru decyzji administracyjnej.
Natomiast pod rozwagę organu I instancji należy pozostawić ocenę charakteru żądania skarżącego zgłoszonego 24 sierpnia 2009 r. w odniesieniu do decyzji ostatecznej z 22 lipca 2009 r. w kontekście ewentualnego wniosku o wznowienie postępowania opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). W sytuacji bowiem gdy osoba, której organ nie doręczył decyzji nie uznając jej za stronę twierdzi, że powinna być stroną postępowania (zakończonego ostateczną decyzją), brać w nim udział i otrzymać wydane rozstrzygnięcia to prawną formą wypowiedzenia się organu w tej kwestii powinno być rozstrzygnięcie wydane po przeprowadzeniu postępowania uregulowanego w art. 145 i nast. kpa. Dopiero w ramach kontroli tego ostatniego rozstrzygnięcia Sąd mógłby wypowiedzieć się merytorycznie co do prawidłowości pominięcia skarżącego jako strony przeprowadzonego przez organ nadzoru budowlanego postępowania.