Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 września 1998 r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) zobowiązał E. i W. P. do wystąpienia w terminie do 15 października 1998 r. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej, zlokalizowanego na działce nr [...] w m. M. z przedłożeniem następujących dokumentów:
- 1) projektu budowlanego - inwentaryzacji budowlanej obiektu,
- 2) inwentaryzacji geodezyjnej obiektu,
- 3) orzeczenia osoby uprawnionej o stanie konstrukcji obiektu oraz o możliwość jego bezpiecznego użytkowania,
- 4) opinii Wójta o zgodności inwestycji z planem miejscowym oraz możliwości usytuowania budynku przy granicy z działką nr [...],
- 5) dowodu władania terenem dla celów budowlanych oraz udokumentowanie faktu wybudowania obiektu w latach 1993-94.
Następnie E. P. w dniu 23 października 1998 r. skierował do Kierownika Urzędu Rejonowego wniosek, w którym zwracał się o zalegalizowanie użytkowania baraku drewnianego o pow. 50 m2 bez fundamentów na działce nr [...] w miejscowości M. Pismo to zostało potraktowane jako odwołanie od opisanej wyżej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego i przekazane do organu odwoławczego. Rozpatrując je Wojewoda decyzją z dnia 12 listopada 1998 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono między innymi, że nie spełnienie wymagań określonych w kwestionowanym rozstrzygnięciu spowoduje, że skarżący nie uzyska pozwolenia na użytkowanie obiektu i w konsekwencji obiekt będzie podlegał rozbiórce.
Następnie na wniosek E. P. Starosta na podstawie art. 155 Kpa decyzją z dnia 8 stycznia 1999 r. Nr [...] za zgodą stron zmienił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego nr [...], w ten sposób, że określono nowy termin wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie na 15 października 1999 r.
Po upływie tego terminu Starosta w dniu 12 kwietnia 2000 r. wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do E. i W. P. mające na celu wykonanie opisanych wyżej decyzji zobowiązujących do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, jednocześnie doręczając upomnienie egzekucyjne.
Po otrzymaniu upomnienia E. P. pismem z dnia 17 kwietnia 2000 r. wystąpił o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej na działce nr [...] w M. Nie rozpatrując tego wniosku Starosta postanowieniem z dnia 2 listopada 2000 r.
Nr [...] nałożył na E. i W. P. grzywnę w wysokości 2500 zł w celu przymuszenia.
W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że grzywna została nałożona w związku z niewykonaniem obowiązku wynikającego z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 30 września 1998 r. Nr [...].
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł E. P. wnosząc o uchylenie postanowienia i umorzenie nałożonej na niego grzywny. W uzasadnieniu stwierdzając, że już dwukrotnie to jest w dniu 23 października 1998 r. oraz w kwietniu 2000 r. występował do Starosty z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Ponadto E. P. opisał swoje problemy związane z własnością nieruchomości, na której znajduje się budynek stanowiący przedmiot postępowania administracyjnego.
Rozpatrując to zażalenie Wojewoda postanowieniem z dnia 14 grudnia 2000 r. Nr [...] wydanym na podstawie art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art.18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że obowiązek nie uległ przedawnieniu, a zgodnie z postanowieniami art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 36 poz. 161 z późn. zm.) postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu jedynie wówczas, gdy – obowiązek został wykonany przed wszczęciem tego postępowania; jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie zaistniał; jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa lub gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego.
W związku z tym, że zdaniem organu odwoławczego takie przesłanki nie zaszły w rozpatrywanej sprawie orzeczono jak w sentencji.
Na powyższe postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł E. P. wnosząc o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi ponownie opisano przebieg dotychczasowego postępowania oraz opisano stosunki sąsiedzkie, które zdaniem skarżącego są źródłem wszystkich jego problemów.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270).
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracyjnej publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Dla oceny prawidłowości postępowania organów administracji niezbędne staje się przedstawienie przebiegu postępowania egzekucyjnego w administracji.
Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszczyna się je na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela, którego odpis zaopatrzony w klauzulę wykonalności na podstawie art. 32 § 1 tego aktu prawnego powinien być doręczony zobowiązanemu wraz z pouczeniem o możliwości zgłoszenia w terminie 7 dni do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W rozpatrywanym przypadku pierwszą czynnością podjętą przez organ egzekucyjny było doręczenie skarżącemu upomnienia egzekucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r. Następną natomiast wydanie postanowienia z dnia 2 listopada 2000 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Nie doręczono zatem E. P. ani tytułu wykonawczego, ani nie pouczono o możliwości wniesienia zarzutów.
Takie postępowanie organu egzekucyjnego stanowiło istotne naruszenie postanowień art. 26 § 1 i art. 32 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
W związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ egzekucyjny w pierwszej kolejności powinien wywiązać się z ciążących na nim obowiązków wynikających z art. 26 § 1 i art. 31 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji mogą wywołać poważne skutki prawne, Sąd na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty z dnia 2 listopada 2000 r. nr [...] nie mogą być wykonane.
Ponieważ art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 368 z późn. zmianami).