Uzasadnienie
Decyzją z dnia 22 maja 2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swą decyzję z dnia 25 października 2000 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania W. Cz. uprawnień kombatanckich, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.). Z uzasadnienia decyzji wynika, że W. Cz. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po ustawowym terminie wynikającym z art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który upłynął z dniem 31 grudnia 1998 r.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. Cz. podnosząc,że czuje się skrzywdzona zaskarżoną decyzją, wydaną z naruszeniem zasad współżycia społecznego, w sytuacji gdy nie mogła dotrzymać wskazanego terminu, gdyż stosowny dokument uzyskała z Archiwum Państwowego dopiero w czerwcu 1999 r.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270).
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przepis art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o kombatantach istotnie określał ostateczny termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich przez osoby zamieszkałe w Polsce na dzień 31 grudnia 1998 r.
Jednak Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 (publ. D.U. 72 poz. 658) uznał określenie terminu do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich zawarte w przywołanym przepisie ustawy o kombatantach za niezgodne z art. 2 i 32 Konstytucji RP. Przepis art. 22 u. 3 ustawy o kombatantach tym samym utracił moc obowiązującą z dniem 29 kwietnia 2003 r.
Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Przepisem art. 82 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643) wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego artykuł 145a stanowiący, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1). Ponieważ stosownie do art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. 153 poz. 1270) decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to należy przyjąć zasadę, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji (podobnie NSA w wyrokach z dnia 2 września 1999 r. IV SA 1360/97 oraz z 25 października 1999 r. sygn. akt II SA 1294/99).
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej był zaś oczywiście obok innych przepisów także art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Skoro zatem podstawą do wydania obu decyzji był przepis, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, to uznać należało, że zachodzą podstawy do wznowienia postępowania w sprawie i zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1b oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. 153 poz. 1270), określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Skoro zatem zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich nie nadaje się w żadnej mierze do wykonania, to całkowicie bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponieważ art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej na podstawie art. 55 u. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (D. U. 74 poz. 368 z późn. zmianami).