Uzasadnienie
3 II SA/Gd 232/02
Uzasadnienie
Starosta działając na podstawie art. 37j ust. 1 pkt 2 i ust. 1a, art. 6 pkt 6 lit.b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) odmówił przyznania T. P. zasiłku przedemerytal-nego.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że T.P. zarejestrował się 03 grudnia 2001 r. jako osoba bezrobotna. Na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono okres uprawniający do zasiłku wynoszący 31 lat, 1 miesiąc i 7 dni oraz okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach wynoszący 13 lat 3 miesiące i 28 dni. Decyzją [...] przyznano mu zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 120% kwoty zasiłku podstawowego na okres 12 miesięcy. W dniu 4 grudnia 2001 r. T. P. wniósł o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego dostarczając zeznania świadków oraz karty wypłat na potwierdzenie zatrudnienia w szczególnych warunkach przez okres 8 lat i 11 dni w "A" w K. Organ pierwszej instancji odwołał się do art. 37j ust. 1a ustawy zezwalającego na uwzględnienie okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze określa, że do ustalenia okresów tej pracy uprawniony jest zakład pracy. Podstawą zaś do wydania pracownikowi świadectwa pracy jest dokumentacja będąca w posiadaniu zakładu pracy. Wobec braku odpowiednich dokumentów na potwierdzenie zatrudnienia w szczególnych warunkach nie było możliwe przyznanie zasiłku przedemerytalnego.
W odwołaniu od tej decyzji T. P. wniósł o przyznanie mu zasiłku przed-emerytalnego podnosząc, że nie może uzyskać stosownego zaświadczenia z "A" w K., ponieważ zakład ten uległ likwidacji. Powołał się na listy płac dotyczące okresu zatrudnienia oraz zeznania świadków.
Wojewoda decyzją z dnia 8 stycznia 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ drugiej instancji stwierdził, że sporny okres poświadczony zeznaniami świadków może być zaliczony do okresu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, jeżeli strona nie dysponuje dokumentem wymaganym przez § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. tj. świadectwem pracy stwierdzającym wprost, że była to praca wykonywana w szczególnych warunkach lub świadectwem wykonywania prac w szczególnych warunkach. T. P. nie przedłożył wymaganego orzeczenia sądu, wobec czego brak jest podstaw, aby zaliczyć okres pracy w "A" w K. do okresu pracy w szczególnych warunkach.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc, że nie ma możliwości przedłożenia świadectwa pracy z powodu likwidacji zakładu pracy.
Zarzucił, że organy administracji nie dokonały wnikliwej i starannej oceny materiału dowodowego, do czego zobowiązuje art. 107 § 3 K.p.a., a także nie uzasadniły decyzji w sposób przewidziany w tym przepisie.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W myśl art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § l cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej... pod wzglądem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 75 § l k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Reguły tej nie może ograniczać art. 37j ust. la ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.). Niniejszy przepis stanowi, że okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, są uwzględnianie po przedłożeniu dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Cytowany przepis nie stanowi jednakże, że organ uwzględnia wskazane w nim okresy pracy wyłącznie na podstawie określonych w jego treści dokumentów lub prawomocnych orzeczeń sądu. Wobec tego brak jest podstaw do uznania, że omawianym przepisem ograniczone zostało postępowanie dowodowe przed organem, którego zasady uregulowane zostały w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Przepis art. 37j ust. la cytowanej ustawy określa jedynie jakiego rodzaju dokumenty stanowią podstawę do zaliczenia wskazanych w nim okresów pracy jako pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze dla potrzeb ustalenia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Nadto dla uwzględnienia przez starostę okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wystarczy jedynie istnienie podstawy w postaci prawomocnego orzeczenia sądu.
Zatem z treści art. 37j ust. la ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wynika, że przewiduje on dwie formy wykazywania okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Jedną z nich jest postępowanie przed starostą, który stosownie do przepisu art. 37o ust. l ustawy ustala prawo do zasiłków przedemerytalnych i je przyznaje w oparciu o określonego rodzaju dokumenty oraz w wszelkie inne środki dowodowe (art. 75 § l k.p.a.). Drugą formę natomiast stanowi prawomocny wyrok sądu powszechnego wydany w sprawie o ustalenie faktu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Taki wyrok stanowi wówczas wystarczającą podstawę dla uwzględnienia wskazanego w nim okresu jako okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że nieposiadanie przez stronę wyroku sądu powszechnego ustalającego okresy pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze skutkuje tym, że organy administracji publicznej ustalają prawo do zasiłków przedemerytalnych i przyznają je po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym konieczne jest ustalenie istnienia wszystkich przesłanek niezbędnych dla przyznania tego prawa. Oznacza to, że w razie braku dokumentów, stanowiących podstawę do uznania okresów pracy jako okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, łącznie z przesłuchaniem wskazywanych przez stronę świadków. Okresy zatrudnienia nie muszą być dowodzone tylko za pomocą dokumentów. Zadaniem organu administracji jest przeprowadzenie w tym względzie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, w szczególności gdy strona podnosi takie argumenty. W przedmiotowej sprawie takie wszechstronne, pełne postępowanie przed organem odwoławczym nie zostało przeprowadzone.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji oraz odpowiedzi na skargę organ odwoławczy niezasadnie przyjął, że w świetle art. 37j ust. la ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu tylko przed sądem powszechnym możliwe jest ustalenie czy wykonywana przez stronę praca była pracą wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Wobec powyższego doszło do naruszenia przez organ przepisów art. 7, art. 75 § l i art. 77 § l k.p.a. Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnia to uchylenie decyzji organu II oraz organu I instancji, gdyż zachodzi w sprawie konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego co najmniej o dokonanie oceny zeznań świadków lub ponowne ich przesłuchanie oraz dokonania kompleksowej oceny pełnego materiału dowodowego, który będzie stanowił podstawę wydania decyzji w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Bytowskiego.