Uzasadnienie
3 II SA/Gd 2337/02
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 19 sierpnia 2002 r. Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U.
z 2001 r. Nr 87, poz. 960) po rozpatrzeniu odwołania Z.B. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 11 marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania W. i Z. B., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że właścicielką lokalu Nr [...]przy ul. [...] w G. jest B.D.
Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 28.10.1999 r., sygn. akt IC 780/99, orzeczono eksmisję Z.B. wraz z rodziną z przedmiotowego lokalu. Wyrok ten stał się prawomocny, bowiem w dniu 22.02.2000 r. Sąd Okręgowy oddalił apelacje pozwanego – Z.B., a orzeczenie w zakresie dotyczącym eksmisji i kosztów postępowania otrzymały klauzulę wykonalności.
W dniu 13.04.2001 r. komornik sądowy wykonał eksmisję rodziny B.. Obecnie Z.B. zamieszkuje wraz z rodziną w lokalu znajdującym się w G. przy ul. [...].
Przesłanki warunkujące wymeldowanie z pobytu stałego w drodze decyzji administracyjnej sformułowane są w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazany artykuł stanowi, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która:
- - utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu, którego dotyczy postępowanie albo lokal ten opuściła bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się z niego, lub
- - bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres co najmniej 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
W niniejszej sprawie zastosowano część I wyżej wskazanego artykułu, gdyż znane było miejsce pobytu W. i Z. B. i ich pełnoletnich synów S. i W.. Z tej części artykułu wynika, iż w postępowaniu wyjaśniającym należy dokonać oceny uprawnień do przebywania w lokalu oraz jego opuszczenia. Jednak co do oceny pierwszej przesłanki, a więc uprawnień do zamieszkiwania w lokalu, sytuacja zmieniła się z dniem 19.06.2002 r., kiedy to opublikowano orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz.U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716). Zgodnie z tym orzeczeniem badanie posiadania bądź utraty tych uprawnień nie może mieć wpływu na zameldowanie bądź wymeldowanie, ponieważ jest niezgodne z Konstytucją RP. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjny (rejestracja stanu faktycznego), a więc powinna odzwierciedlać faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu, a nie rodzić uprawnienia do tego lokalu (rejestracja stanu prawnego). Dlatego też z dniem publikacji przytoczonego orzeczenia przy rozpatrywaniu spraw meldunkowych bada się jedynie przesłankę zamieszkiwania w lokalu.
Do podjęcia zatem decyzji o wymeldowaniu W. i Z. B. i ich pełnoletnich synów – S i W. pobytu stałego z lokalu Nr [...] przy ul. [...] w G. konieczne było ustalenie, czy osoby te opuściły omawiany lokal.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący wraz z rodziną nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu wskutek wykonania przez komornika wyroku sądowego, orzekającego eksmisję z przedmiotowego lokalu. Okoliczność ta jest niesporna, bowiem wskazały na nią obie strony postępowania. Tym samym spełniona została przesłanka wymeldowania.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Z.B. podnosząc, że wyrok stanowiący podstawę do przeprowadzenia eksmisji prawomocny był jedynie w części. Ponadto skarżący stwierdził, że przysługuje mu prawo do lokalu zamiennego, a zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego w tej kategorii spraw wyłączona została właściwość sądów powszechnych. Argumentem przemawiającym za zasadnością jego zarzutów jest odmowa zameldowania pod aktualnym adresem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr 32/84, poz. 174 z późn. zm.) w dacie orzekania przez organy administracji stanowił, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Organ administracji wszczął postępowanie oparte na wymienionym wyżej przepisie, gdyż wpłynęło do niego pismo kwestionujące przysługujące skarżącemu uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym został zameldowany. Podstawy zameldowania określał jednak art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, który w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały czy czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie.
Wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01 publ. OTK-A 2002/3), Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis ten jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskutek tego orzeczenia art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. i w konsekwencji potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu nie może być uznane za okoliczność istotną dla czynności zameldowania.
Dlatego też w sprawach o wymeldowanie od tej daty przestał być istotny fakt utraty prawa przebywania w konkretnym lokalu mieszkalnym. Istotna natomiast pozostała jedynie kwestia faktycznego w nim pobytu. W rozpatrywanym przypadku faktem bezspornym jest, że Z.B. nie przebywał w mieszkaniu, z którego został wymeldowany, gdyż został z niego wyeksmitowany. Po wejściu w życie przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego bezprzedmiotowe byłoby ustalenie, czy opuszczenie lokalu było związane z utratą tytułu prawnego do przebywania w nim czy też nie, przesłanka ta przestała być bowiem istotna.
Dlatego też w tym stanie prawnym postępowanie organów administracji należało uznać za w pełni prawidłowe.
Zarzuty podnoszone przez skarżącego odnoszące się do prawidłowości przebiegu postępowania przed sądami powszechnymi oraz co do przebiegu postępowania egzekucyjnego nie mogą być wzięte pod uwagę w tym postępowaniu, z uwagi na to, że podejmowane były w innych sprawach.
Dlatego też Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
AW