Uzasadnienie
Decyzją z dnia 8 sierpnia 2002 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...], powołując się na art.104 k.p.a., art. 2 ust.2 pkt 3, art. 45 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. Nr 5 poz. 18 ze zm.), § 3 ust.1 pkt 2 w związku z § 4 i § 6 ust. 2 pkt 5 oraz § 7 ust.1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000 r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz.U. Nr 65 poz. 770) odmówił przyznania kmdr por. E. H. nagrody rocznej za 2002 rok. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że żołnierzowi nie można przyznać nagrody rocznej wypłacanej w 2002 r. albowiem w dniu 11 września 2001 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu wydał prawomocny wyrok w sprawie o sygn. akt So 54/01, skazujący E. H. za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Orzeczenie to uprawomocniło się z dniem 19 września 2001 r.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł E. H. wskazując, że w myśl § 3 ust.1 pkt 2 cytowanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000 r., nagrodę roczną przyznaje się żołnierzowi, który nie został w ostatnim roku skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.
Wyrok w jego sprawie zapadł w dniu 11 września 2001 r., natomiast nagroda roczna, jak stanowi § 4 cyt. rozporządzenia jest przyznawana za okres roku kalendarzowego. Skoro więc w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2002 r. odwołujący nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, podjęte rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące. Odwołujący podniósł również, iż został skazany za występek, który w jego ocenie nie jest przestępstwem.
Decyzją z dnia 23 sierpnia 2002 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 3 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000 r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz.U. Nr 65 poz. 770) Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] po rozpatrzeniu odwołania E. H. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał w szczególności, że z przepisu § 3 ust.1 pkt 2 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000 r. wynika, iż nagrodę przyznaje się żołnierzowi, który nie został w ostatnim roku (a nie roku kalendarzowym) skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Odwołujący został skazany za takie przestępstwo po dacie nagród przyznawanych za 2001 r., a przed datą nagród za 2002 r.
Odnosząc się do twierdzenia strony, iż występek nie jest przestępstwem, organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 7 § 1 kodeksu karnego pogląd ten nie znajduje uzasadnienia.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. H. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] jako niezgodnej z prawem. Jego zdaniem, nagroda roczna jest przyznawana za okres roku kalendarzowego (2002 r.), w którym jest wypłacana. Jeżeli więc skarżący został skazany w 2001 r. za przestępstwo, o którym mowa w § 3 ust.1 pkt 2 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000 r., to nie ma podstaw do odmowy przyznania mu nagrody rocznej za 2002 r.
Ponadto organ orzekający w I instancji, wbrew § 12 ust.1 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000 r. zajął stanowisko w kwestii nagrody rocznej nie posiadając takich uprawnień względem swoich zastępców (jednym z nich był E. H.). Jego zdaniem, w tej sytuacji organem I instancji właściwym do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie nagrody rocznej jest przełożony dowódcy skarżącego.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...], powołując co do zasady argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wskazał m.in., iż zarzut skarżącego dotyczący braku uprawnień do działania dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] jako organu I instancji jest trafny, aczkolwiek niemający znaczenia w niniejszej sprawie. Niezależnie bowiem od naruszenia § 12 ust.1 cyt. rozporządzenia, E. H. został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, co skutkuje brakiem materialnych przesłanek do otrzymania nagrody rocznej.
W dniu 17 listopada 2004 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Z uwagi na to, iż organ II instancji w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego (art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (jednolity tekst Dz.U. z 2002 r. Nr 76 poz.693 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji, żołnierze w czynnej służbie wojskowej otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne według zasad określonych w ustawie. Jak wynika z art. 2 ust.1 ustawy, uposażenie żołnierzy składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków. Natomiast inne należności pieniężne obejmują: zasiłek na zagospodarowanie w związku z powołaniem do zawodowej służby wojskowej (pkt 1), zasiłki na utrzymanie członków rodziny, określone w przepisach o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 2), nagrody roczne i zapomogi (pkt 3), nagrody pieniężne w formie wyróżnienia, określone w przepisach o dyscyplinie wojskowej (pkt 3a), nagrody jubileuszowe (pkt 4), należności za podróże i przeniesienia służbowe (pkt 5), gratyfikację urlopową (pkt 5a), należności w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej (pkt 6) oraz należności pośmiertne (pkt 7) – art. 2 ust. 2 ustawy.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 45 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 20 lipca 2000 r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz.U. Nr 65 poz. 770).
Powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji § 3 ust.1 pkt 2 cytowanego rozporządzenia stanowił, że nagrodę roczną przyznaje się żołnierzowi, który nie został w ostatnim roku skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.
Co do zasady, nagroda roczna jest przyznawana za okres roku kalendarzowego, w którym jest wypłacana, i wypłaca się ją w miesiącu sierpniu przed dniem Święta Wojska Polskiego, (§ 4 cyt. rozporządzenia).
Zdaniem Sądu, z powołanych przepisów wynika, że przy badaniu materialnoprawnej przesłanki przyznania żołnierzowi nagrody rocznej za 2002 r., o której mowa w § 3 ust.1 pkt 2 rozporządzenia, należy mieć na względzie okres ostatniego roku, rozumianego nie jako rok kalendarzowy – jak podnosi skarżący, lecz okres od dnia następującego po dniu, w którym wypłacono nagrodę pieniężną za 2001 r., (lub w którym wypłata ta, w myśl § 4 cyt. rozporządzenia powinna nastąpić) do dnia wypłaty nagrody rocznej za 2002 r.
Za prezentowanym poglądem przemawia to, iż rozporządzeniem z dnia 6 sierpnia 2002 r. Minister Obrony Narodowej zmienił rozporządzenie w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz.U. Nr 134 poz. 1131). § 6a dodanego przez § 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia z dnia 6 sierpnia 2002 r. stanowi, że w przypadkach, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-4 i § 6 ust. 1, przy podejmowaniu decyzji w sprawie nagrody rocznej uwzględnia się zdarzenia zaistniałe w okresie od ostatniego terminu wypłaty takiej nagrody.
Wprawdzie powyższa zmiana weszła w życie z dniem 11 września 2002 r., tj. po wydaniu zaskarżonej decyzji, niemniej jednak jej wprowadzenie spowodowało doprecyzowanie jednej z materialnoprawnych przesłanek przyznania żołnierzowi nagród rocznych oraz usunięcie wątpliwości interpretacyjnych w tym zakresie.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo, o którym mowa w § 3 ust.1 pkt 2 rozporządzenia. Powyższe orzeczenie uprawomocniło się z dniem 19 września 2001 r., to jest po upływie terminu wypłaty nagrody rocznej za 2001 rok. Prawidłowo zatem organy administracji odmówiły przyznania skarżącemu nagrody rocznej za 2002 rok.
W ocenie Sądu, nie jest trafny pogląd prezentowany przez E. H. w odwołaniu od decyzji organu I instancji, iż występek z art. 272 kodeksu karnego, za który został skazany prawomocnym wyrokiem sądu nie jest przestępstwem.
Przestępstwa są klasyfikowane według różnych kryteriów. Podstawowy podział jest dokonywany według kryterium wagi przestępstwa. Zgodnie bowiem z art. 7 § 1 k.k. przestępstwa dzieli się na zbrodnie i występki.
Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji przez organ I instancji z naruszeniem przepisów o właściwości, Sąd zauważa, iż przepis art. 19 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.
Właściwość rzeczową organu administracji publicznej, w myśl art. 20 k.p.a. ustala się według przepisów o zakresie jego działania. Oznacza to, że tożsamość organu administracyjnego podejmującego decyzję w pierwszej instancji jest oceniana na podstawie przepisów określających właściwość organów do podejmowania decyzji.
W niniejszej sprawie kwestię właściwości rzeczowej organu I instancji reguluje § 7 ust.1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000 r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz.U. Nr 65 poz. 770). Przepis ten stanowi, iż decyzję w sprawie nagrody rocznej podejmuje dowódca jednostki wojskowej, będący przełożonym żołnierza i zajmujący stanowisko służbowe co najmniej dowódcy batalionu lub jemu równorzędne.
Podkreślić należy, że w piśmie nr [...] z 29 grudnia 2004 r. stanowiącym uzupełnienie odpowiedzi na skargę, pełnomocnik Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] podał, że organ, który wydał decyzję w I instancji – Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] zajmuje stanowisko służbowe, przewidziane w § 7 ust.1 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000 r., natomiast skarżący nie zakwestionował danych zawartych w powołanym piśmie.
Uwzględniwszy powyższe, zarzut skarżącego, iż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem § 12 ust.1 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000 r. należy uznać za bezzasadny, albowiem powołane przez niego przepisy dotyczą właściwości rzeczowej w zakresie przyznawania nagród pieniężnych, będących innymi świadczeniami, aniżeli nagrody roczne.
Z powyższych względów Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.