Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu postanowieniem z dnia 14 listopada 2000 r. na podstawie art. 123 § 2 w związku z art. 31 § 2 k.p.a. odmówił uznania skarżącego Stowarzyszenia A jako strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie - jak to określono -rozpoczęcia robót budowlanych przy Centrum Handlowym "B" przy ul. [...] w G..
W uzasadnieniu podniesiono, że skarżące Stowarzyszenia opiera swoje roszczenie na zapisie statutowym upoważniającym je do brania udziału w sprawach z zakresu ochrony środowiska, a postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego takiego postępowania nie prowadzą.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 grudnia 2000 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji w mocy, nie uwzględniając argumentów skarżącego zawartych w odwołaniu.
W skardze do Naczelnego Sądu Adininistracyjnego Stowarzyszenie A w G. wniosło o uchylenie przedmiotowego postanowienia. Skarżące Stowarzyszenie podtrzymało zarzut, że ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska (art. 100 ust.4) gwarantuje mu prawo uczestnictwa na prawach strony w sprawach związanych z ochroną środowiska.
Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że organizacje społeczne mogą brać udział w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, czy pozwolenia na budowę, ale nigdy przed organami nadzoru budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. Nr 153, poz. 1270).
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (D.U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, oraz uprawnione są do orzekania wychodząc poza granice skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - zwane dalej p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji dotknięte są wadą powodującą uwzględnienie skargi, gdyż doszło do naruszenia przepisu art. 28 k.p.a. w stopniu, jaki ma istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracyjne ograniczyły się do analizy przepisów ustawy o kształtowaniu i ochronie środowiska, nie zwracając w ogóle uwagi na stan faktyczny sprawy i na okoliczności, które tej sprawie towarzyszą.
Wskazany w postanowieniach przedmiot postępowania administracyjnego nie tylko, że nie jest adekwatny do zakresu postępowania, ale w ogóle mylący. Stąd też konieczne jest przedstawienie stanu faktycznego sprawy, który spowodował wszczęcie postępowania, do udziału w którym nie dopuszczono Stowarzyszenia.
Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Wojewódzkiego, w załączeniu do pisma z dnia 10 października 2000 r., nr [...] przekazał sprawę związaną z rozpoczęciem robót budowlanych przy budowie Centrum Handlowego "B" wraz z drogami wewnętrznymi, parkingiem, murami oporowymi, uzbrojeniem -położonym przy ul. [...] w G. oraz fragmentu drogi serwisowej na odcinku od ulicy [...] do wjazdu na teren "T.". W wymienionym piśmie organ drugiej instancji (architektoniczno-budowlany) wyraził opinię, że roboty budowlane są prowadzone na podstawie nieostatecznej decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 22 grudnia 1999 r., nr [...]. W toku postępowania Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Wojewódzkiego wydał decyzję z dnia 9 października 2000 r., nr [...], o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia 22 grudnia 1999 r. oraz postanowienie z dnia 9 października 2000 r., nr [...], o zawieszeniu postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniem D. W., od decyzji Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia 22 grudnia 1999 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę Centrum Handlowego "B" wraz z drogami wewnętrznymi, parkingiem, murami oporowymi, uzbrojeniem - położonego przy ul. [...] w G. oraz fragmentu drogi serwisowej na odcinku od ulicy Kieleckiej do wjazdu na teren "T.", do czasu wydania przez organ nadzoru budowlanego ostatecznej decyzji w sprawie przedmiotowej inwestycji. Jak wynika z pisma z dnia 3 listopada, nr [...] wyżej wymienione decyzja i postanowienie nie były ostateczne.
W dniu 11 października 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G. wszczął postępowanie w sprawie rozpoczęcia robót budowlanych przy budowie Centrum Handlowego "B" bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Jednakże w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu 3 listopada 2000r. na terenie budowy okazano decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 22 grudnia 1999 r.s w której na stronie 4 egzemplarza decyzji należącego do Inwestora znajduje się pieczątka z wpisem stwierdzającym ostateczność decyzji w dniu 26 stycznia 2000 r., co zostało potwierdzone pieczątką imienną i podpisem pracownika Wydziału Architektoniczno-Budowlanego Urzędu Miasta G.. W związku z czym, postępowanie zostało umorzone. Organ administracyjny nadzoru budowlanego odmawiając udziału skarżącemu Stowarzyszeniu w postępowaniu, jako stronie, nie uwzględnił, że miało ono prawo występować w charakterze strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę Domu Handlowego "B". Postępowanie dotyczące ewentualnego nakazu rozbiórki, rozpoczętej bez pozwolenia na budowę części zadania inwestycyjnego, wiąże się przynajmniej w zakresie skutków prawnych z postępowaniem o pozwolenie na budowę.
Nie bez znaczenia jest więc, jakie strony w tym postępowaniu (o nakaz rozbiórki) biorą udział, a na pewno interes prawny mają te strony postępowania, które w postępowaniu o pozwolenie na budowę brały udział (postępowanie to dotyczyło ich interesu prawnego, czy w przypadku organizacji społecznej, wynikało z jej zadań statutowych.) Zatem wprawdzie, co do zasady można się zgodzić z wykładnią organów administracji, iż w sprawach z zakresu nadzoru budowlanego nie zachodzi konieczność ochrony przed zagrożeniem dla środowiska, to jednak organ administracyjny badając legitymacje strony winien wziąć pod uwagę wszystkie podstawy i przesłanki.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracyjny będzie miał na względzie, że art. 28 § 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) stanowi, że w sprawach o pozwolenie na budowę nie stosuje się art. 31 k.p.a.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270), określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się, ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Skoro zatem zaskarżone do sądu administracyjnego postanowienie nie podlega wykonaniu, to całkowicie bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt wyżej ustawy.