Uzasadnienie
Decyzją z dnia 6 listopada 2000r. Nr [[...]] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonania i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku usługowo-mieszkalnego na posesji przy ul. P. w B. i postępowanie administracyjne w związku z jednoznacznymi ustaleniami ekspertyzy technicznej w sprawie nie występującego niebezpieczeństwa zagrożenia życia i mienia w budynku na posesji przy ww. ulicy. Decyzję oparto na podstawie art. 105 § 1 Kpa i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r.
W uzasadnieniu wskazano, że na skutek przeprowadzonych oględzin w dniu 26 lipca 2000r. stwierdzono, że na posesji przy ul. P. w B. znajduje się budynek usługowo-mieszkalny, który został zaadaptowany ze starego magazynu zbożowego na lokale handlowo-usługowe na parterze budynku oraz lokale mieszkalne na II i III kondygnacji. Początek zasiedlenia budynku miał miejsce w 1994r. W kwestii stanu technicznego obiektu w tym czasie odnotowano pracujące (rozszerzające się) rysy ścian wewnętrznych (przy słupie wewnętrznym), rysy na antresoli na ścianie zewnętrznej oraz spękania na wylewce betonowej ułożonej na belkach stropowych nad parterem. Powyższe spękania i rysy występowały tylko na części schodowej na II i III kondygnacji oraz antresoli.
Decyzją z dnia 27 lipca 2000r. organ nakazał zarządcy nieruchomości - A. dostarczenie ekspertyzy stanu technicznego budynku. W przedłożonej organowi ekspertyzie zostało stwierdzone, że uszkodzenia elementów wbudowanych w obiekt budowlany nadają się do naprawy lub wymiany i nie grożą katastrofą budowlaną. Sformułowane w ekspertyzie zalecenia zabezpieczeń technicznych budynku nie pogarszają stanu konstrukcji w żadnym z zakresów sposobów jej pracy, niezależnie od tego, która z możliwych przyczyn uszkodzeń w rzeczywistości wystąpiła. Usterki w całym budynku sprowadzają się do dwóch lokali mieszkalnych - nr [[...]] i [[...]]. Lokatorzy tych lokali prowadzą cywilne postępowanie sądowe mające na celu w oparciu o usterki i wady budowlane obniżenie wkładu budowlanego do A. W ekspertyzie podniesiono, że gdyby mieszkania były faktycznie zagrożone od strony bezpieczeństwa w użytkowaniu, to niewątpliwie lokatorzy przystąpiliby na dwukrotną propozycję ze strony A. na zmianę lokali mieszkalnych w nowo wybudowanych budynkach.
R. J. i A. F. w odwołaniu od powyższej decyzji wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i nadanie sprawie dalszego biegu. Zarzucili, że zaskarżona decyzja nie została doręczona ich pełnomocnikowi. Zakwestionowali wiarygodność opinii inż. Z. Z., który występował wcześniej jako biegły w sprawie sądowej, skutkiem czego sporządzona przez niego ekspertyza nie stanowi dowodu nie budzącego wątpliwości. Odwołujący się podnieśli, iż w opinii biegłego W. K. sporządzającego ekspertyzę dla postępowania sądowego, usterki zakwalifikowane zostały jako stanowiące zagrożenie dla życia i mienia.
Decyzją z dnia 15 grudnia 2000r. Nr [[...]] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wykonania i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku usługowo-mieszkalnego na posesji przy ul. P. w B. w związku z jednoznacznymi ustaleniami ekspertyzy technicznej w sprawie niewystępującego niebezpieczeństwa zagrożenia życia i mienia i przekazał w tym zakresie sprawę do ponownego rozpatrzenia oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części umarzającej postępowanie w sprawie wykonania i przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego budynku. Decyzję oparto na art. 138 § 1 pkt 2 Kpa i art. 81 ust. 1 pkt 2 i art.83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r.
W uzasadnieniu wskazano, że nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego przedmiotowego budynku ekspertyza stanowiąca o braku zagrożenia podczas gdy organ nie ustosunkował się do zagrożenia pożarowego spowodowanego przez użytkownika lokalu nr [[...]]. Organ drugiej instancji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie umorzenia postępowania w zakresie sporządzenia ekspertyzy w sytuacji, gdy obowiązek przedłożenia tej ekspertyzy został wykonany. W związku bowiem z wykonaniem decyzji z dnia 27 lipca 2000r. sprawa w zakresie wykonania ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego budynku stała się bezprzedmiotowa zgodnie z art. 105 § 1 Kpa.
Ponadto organ drugiej instancji wskazał, iż decyzja zawiera uchybienie art. 40 § 1 i 2 Kpa, tzn. nie została doręczona pełnomocnikowi stron. Przedmiotowy budynek wpisany jest do rejestru zabytków, w związku z tym Wojewódzki Konserwator Zabytków winien być informowany o podejmowanych działaniach przez organ nadzoru budowlanego, a także działanie organu nadzoru budowlanego winno odbywać się w porozumieniu ze służbami konserwatorskimi, gdyż w odniesieniu do obiektów wpisanych do rejestru zabytków Wojewódzki Konserwator Zabytków prowadzi postępowanie główne. Wykonanie robót budowlanych w obiekcie tego typu wymaga nakazu konserwatorskiego na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o ochronie dóbr kultury po uzgodnieniu z powiatowym inspektorem nadzoru budowlanego.
R. J. i A. F. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie wykonania i przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego budynku. Skarżący zarzucili, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie art. 40 oraz art. 7 i 77 Kpa gdyż oparta została na ustaleniach dokonanych w oparciu o nasuwającą wątpliwości co do bezstronności i rzetelności ekspertyzę biegłego Z. Z. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę. - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego.
Zgodnie z treścią art. 62 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., nr 106, poz 1126 ze zm.) prawa budowlanego właściwy organ może - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, środowiska - nakazać przeprowadzenie, w każdym terminie, kontroli, o których mowa w ust. 1, a także zażądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.
Obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego stanowi jedynie element innego postępowania, a mianowicie postępowania toczącego się w przedmiocie stanu technicznego obiektu budowlanego i ma wyłącznie charakter dowodowy. Nie stanowi zatem samodzielnej sprawy administracyjnej. Na marginesie jedynie wskazać należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nałożenie obowiązku przedstawienia ekspertyzy powinno nastąpić z formie postanowienia.
W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 62 ust 3 i art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 141 z późno zm.) decyzją z dnia 27 lipca 2000r. organ nakazał zarządcy nieruchomości - A. dostarczenie ekspertyzy stanu technicznego budynku.
Bezsporne jest, że obowiązek ten został wykonany. Brak było jednakże postaw do umorzenia postępowania, skoro nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy nie stanowiło odrębnego postępowania. Zgodnie natomiast z treścią art. 105 § 1 Kpa postępowanie podlega umorzeniu jeżeli stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania administracyjnego stanowi więc niemerytoryczne zakończenie postępowania w sprawie.
Z tych względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne jedynie w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca dotyczyły umorzenia postępowania i nie podlegały wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było zatem bezprzedmiotowe.
Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżących wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego.