Uzasadnienie
II SA/Gd. 2534/00
R. R. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Wojewody z dnia 6 września 2000 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 31 lipca 2000 r.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy:
Postanowieniem z dnia 9 maja 2000 r. na wniosek skarżącej Prezydent Miasta wznowił postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, które na skutek przeniesienia z decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta z 5 sierpnia 1998 r. posiadało "A" dotyczyło I etapu budowy zespołu domów mieszkalnych wielorodzinnych z usługami na działce nr 125 i 126 obr. 192 przy ul. [...] w B. wraz z inwestycjami towarzyszącymi.
Podstawę wznowienia stanowił art. 145 § 1 ust. 4 kpa w związku z ustaleniem, że skarżąca będąc stroną bez własnej winy nie brała udziału w w/w postępowaniu.
W dniu 31 lipca 2000 r. Prezydent Miasta na podstawie art. 151 § 2 kpa w związku z art. 146 § 2 kpa wydał decyzję, którą odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej, tj. decyzji Prezydenta Miasta z dnia 5 sierpnia 1998 r. W uzasadnieniu podano, że w trakcie przeprowadzonego postępowania wznowieniowego stwierdzono, że brak udziału strony w postępowaniu nie wywarł żadnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, ponieważ decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę inwestycji "I etap budowy zespołu domów mieszkalnych wielorodzinnych z usługami na działce nr [...] i [...] obr. 192 przy ul. [...] w B." została wydana zgodnie z wymaganiami decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, przepisami techniczno-budowlanymi, obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego, jak również przepisami wykonawczymi do tej ustawy. Zgodnie z powołanym w podstawie prawnej decyzji art. 146 § 2 kpa, nie uchyla się decyzji w przypadku jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Od w/w decyzji odwołała się do Wojewody R. R. W odwołaniu podniosła, iż wydana w postępowaniu wzniowieniowym przez organ I instancji narusza prawo. Wskazała, że budynek mieszkalny, którego dotyczy pozwolenie na budowę ma wysokość 17 m, a jedna z jego ścian wzniesiona jest w odległości 6,3 m od granicy działki, której jest współwłaścicielką. Ten fakt zmniejsza walory użytkowe i wartość działki, a wysokość budynku uniemożliwi wybudowanie domu mieszkalnego na tejże działce w odległości 4 m od granicy. Zdaniem odwołującej się strony został naruszony § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Niewątpliwym bowiem jest, że blok, na którego budowę wydano pozwolenie w stosunku do działki odwołującej się jest obiektem przesłaniającym i w takiej sytuacji budynek mieszkalny na tej działce mógłby być wybudowany w odległości nie mniejszej od bloku niż jego wysokość, czyli w odległości 17 m. Jeżeli odjąć od tej odległości 6,3 m, czyli odległości bloku od granicy z działką, to z tego wynika, że budynek na działce odwołującej się mógłby być usytuowany w odległości 10,7 m od granicy.
Jest to sprzeczne z § 12 cyt. rozporządzenia. R. R. podniosła nadto, że zabudowa działki sąsiedniej przysparzając wartość tejże działce zdecydowanie obniża wartość działki, której jest współwłaścicielką.
Wojewoda w zaskarżonej decyzji z dnia 6 września 2000 r. podzielił stanowisko organu 1 instancji. W jej uzasadnieniu stwierdza, iż żądania lub zarzuty R. R. można oceniać wyłącznie w zakresie, w jakim odnoszą się one do ochrony uzasadnionych interesów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego. Takie naruszenie występuje tylko wtedy, gdy pozwolenie na budowę obiektu budowlanego na sąsiedniej działce narusza przepisy techniczno-budowlane. Zdaniem organu II instancji warunki techniczno-budowlane zostały przez inwestora zachowane (budynek usytuowano w odległości 6,5 m od granicy działki skarżącej). Spełnione też zostały wymagania w zakresie zachowania odległości "pożarowej" między projektowanymi budynkami, a granicą sąsiedniej nieruchomości (> 5,0 m).
W ocenie organu nie został naruszony również § 13 rozporządzenia, gdyż nie ma on zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem dotyczy zapewnienia właściwych warunków oświetlenia naturalnego pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Działka przy ul. [...], której współwłaścicielką jest R. R. jest zabudowana już budynkiem mieszkalnym, który znajduje się ok. 32 m od projektowanego budynku nr [...], natomiast budynek omawiany w odwołaniu ma ewentualnie dopiero powstać w przyszłości, jako drugi na tej działce.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca ponownie podniosła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącej Wojewoda nie rozważył czy wydana decyzja nie wywoła też w przyszłości skutku sprzecznego z prawem, wskazała, że wybudowany budynek nie powinien uniemożliwić właścicielom sąsiadujących działek skorzystania z ich prawa do "wybudowania się" na swoich działkach w odległości 3 lub 4 m od granicy działki. Zarzuciła, że wydane decyzje arbitralnie takiego prawa ją pozbawiły. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02.153.1271 z późn. Zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153 poz. 1270).
W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie decyzja organu 1 instancji wydana została w trybie wzniowieniowym, a podstawą wznowienia było to, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Wznowienie postępowania wywiera między innymi ten skutek, że postępowanie administracyjne toczy się od początku i podlega tym samym regułom zawartym w k.p.a. co postępowanie w trybie "zwykłym". W takiej sytuacji organ winien rozważyć zarzuty strony w aspekcie przepisów prawa materialnego po dokonaniu stosownych ustaleń w zakresie stanu faktycznego. Ustaleń takich w sprawie brak, a organ I instancji ograniczył się w uzasadnieniu decyzji wyłącznie do stwierdzenia, że nie uczestniczenie skarżącej w charakterze strony nie wywarło żadnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcia.
Również organ II instancji w motywach zaskarżonej decyzji arbitralnie stwierdza, że powołane przepisy prawa budowlanego oraz wykonawcze do tej ustawy nie zostały naruszone. Tymczasem zarzuty, tak podniesione w odwołaniu, jak i następnie ponownie zgłoszone w skardze do sądu nakazywały przeprowadzenie postępowania dowodowego, które by w sposób jednoznaczny określiło, czy są one słuszne, czy też bezzasadne.
Należy w tym miejscu wskazać na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 19 grudnia 1991 r. - IV SA 1129/91 (ONSA 1993/1/11), który jakkolwiek wyrażony na gruncie Prawa budowlanego z 1974 r., w ocenie składu orzekającego zachowuje nadal swą aktualność. Zgodnie ze stanowiskiem tam wyrażonym, projektowana zabudowa działki musi uwzględniać uzasadniony interes właścicieli sąsiednich nieruchomości (art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane - Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). a w tym przede wszystkim warunek takiego usytuowania obiektów budowlanych, aby nie umożliwiały one prawidłowej i optymalnej zabudowy nieruchomości sąsiednich, także w bliżej nieokreślonej perspektywie czasu.
Jeżeli zatem nieruchomość, której współwłaścicielką jest skarżąca w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest pod zabudowę należało ustalić, jakiego rodzaju jest to zabudowa i czy projektowana budowa na działce sąsiedniej nie koliduje z "prawidłową i optymalną" zabudową działki skarżącej w przyszłości. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że aktualnie nie została wydzielona na nieruchomości dodatkowa działka budowlana skoro z ustaleń będzie wynikało, że takie wydzielenie jest możliwe.
W świetle przedstawionych wyżej okoliczności sprawy przyjąć należało za uzasadnione zarzuty skargi, co spowodowało, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając iż w rozpoznawanej sprawie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na jej wynik na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające (Dz.U. Nr 153 poz. 271 ze zm.).