Uzasadnienie
B. M. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on trzyosobowe gospodarstwo domowe, wraz z matką i bratem. Źródłem ich utrzymania jest dochód z rent i emerytur każdego z członków rodziny, który łącznie wynosi 2 845,37 zł miesięcznie netto. Wnioskodawczyni wskazała, że zamieszkuje wraz z rodziną w stuletnim domu, który wymaga remontów, na które jej nie stać. Podała, że najmuje w tym domu lokal mieszkalny o powierzchni 52 m2. Nadto wskazała, że jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 1,73 ha. Według oświadczenia, wnioskodawczyni, poza powyższymi składnikami majątku, nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów wartościowych, czy pojazdów mechanicznych.
W związku z powziętymi wątpliwościami, co do możliwości płatniczych i sytuacji majątkowej skarżącej, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), pismem z dnia 9 czerwca 2009 r. (doręczonym w dniu 10 czerwca 2009 r.), wezwano ją do przedłożenia – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów źródłowych:
- - wyciągów wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię i członków jej rodziny osobistych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, ze szczególnym uwzględnieniem aktualnych sald rachunków i wysokości środków zgromadzonych na lokatach lub oświadczenia o ich nieposiadaniu,
- - dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez wnioskodawczynię miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania (opłaty za media),
- - ostatnich odcinków świadczeń wnioskodawczyni i jej rodziny, bądź innych dokumentów obrazujących ich wysokość,
- - oświadczenia w przedmiocie wysokości przysługujących wnioskodawcy dopłat bezpośrednich wraz z dokumentami, obrazującymi wysokość tego świadczenia,
- - oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych przez skarżącą lub członków jej rodziny pojazdów mechanicznych (podania marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości rynkowej).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni nadesłała oświadczenie i dokumenty, z których wynika, że ani ona, ani członkowie jej rodziny nie posiadają żadnych kont bankowych. Łączne opłaty za media (woda, gaz, energia, opał, telefon) oraz leki zamykają się w kwocie 900 zł miesięcznie. Wysokość dochodu zadeklarowana w formularzu PPF odpowiada rzeczywistym dochodom osiąganym przez członków rodziny skarżącej. Wnioskodawczyni nie otrzymuje dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych, nie posiada żadnych samochodów, ani żadnego innego majątku.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wskazane przepisy stanowią wyjątek o zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach.
W ocenie referendarza, wniosek skarżącej zasługuje na częściowe uwzględnienie, przez zwolnienie z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w tym m. in. wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Z przedłożonych dokumentów wynika, że dochód gospodarstwa domowego skarżącej kształtuje się na poziomie około 3 000 zł. Wydatki związane z pokryciem kosztów mediów, leków, podatku od nieruchomości zamykają się w kwocie około 900 zł. W tej sytuacji, brak jest podstaw by uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jakkolwiek jednak, wnioskodawczyni nie posiada dużego majątku, dochody jej rodziny są na średnim poziomie, co uprawnia do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, przez zwolnienie z kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.