Uzasadnienie
C. P. (dalej: strona, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej: Kolegium, organ odwoławczy) z dnia 11 lutego 2022 r. nr SKO.421.1392.2021 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Wnioskiem z dnia 18 listopada 2021 r. C. P. wniósł o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - matką J. P. J. P., ur. 20 marca 1937 r., legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Słupsku o uznaniu jej za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 1 lutego 2021 r. Daty powstania niepełnosprawności nie ustalono.
Decyzją z dnia 9 grudnia 2021 r. nr MOPR.VI-5211/30465/SP/12/2021/O Prezydent Miasta Słupska (dalej: organ I instancji) odmówił skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką J. P. Jako podstawę prawną wydania decyzji odmownej wskazano art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej jako "ustawa"), który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Organ I instancji stwierdził, że przepis ten ma zastosowanie w sprawie i uniemożliwia przyznanie skarżącemu wnioskowanego świadczenia, bowiem z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność J. P. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. jak również wskazując, że jego matka wymaga wsparcia w codziennym funkcjonowaniu – prowadzeniu gospodarstwa domowego, robieniu zakupów, pomocy w kontaktach z lekarzami.
Sytuacja zdrowotna J. P. jest ciężka, ma wstawioną endoprotezę biodra, z czym związane są problemy z poruszaniem się, ponadto wskutek nieudanego zabiegu krioterapii doszło do odmrożenia palca prawej ręki, skutkując dysfunkcją chwytu.
W wyniku rozpoznania odwołania strony, zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy prawa materialnego regulujące zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie wskazał, że mając świadomość, iż organy administracji publicznej zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa przychylił się do stanowiska sądów administracyjnych, które coraz częściej wskazują na konieczność stosowania art. 17 ust. 1b ustawy z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.
W ocenie Kolegium decyzję odmowną uzasadniał natomiast brak spełnienia przez skarżącego przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy. Kolegium nie podzieliło w tym względzie wniosków organu I instancji, że opieka nad matką uniemożliwia skarżącemu podjęcie zatrudnienia. Pomimo tego, że J. P. posiada znaczny stopień niepełnosprawności ze wskazaniem, że wymaga ona konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, nie sposób jednak przyjąć, aby skarżący z uwagi na zakres i rozmiar czynności, jakie wykonuje przy matce, rzeczywiście nie mógł, na tle stwierdzonej w wywiadzie środowiskowym samodzielności matki, podjąć żadnego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący nie mieszka razem z matką, przychodzi do niej dwa razy dziennie (czasem trzy razy).
Opieka sprawowana przez skarżącego nad matką sprowadza się do czynności wspierających, tj. robienia zakupów, wyprowadzania psa, mycia naczyń, przygotowania produktów na posiłki (typu obieranie warzyw), sprzątania, prania, opłacania rachunków, wykupywania leków, towarzyszenia matce w drodze do lekarza. Skarżący zgodnie ze swoim oświadczeniem czuwa nad matką, by ta się nie poślizgnęła i nie upadła. J. P. ma endoprotezę biodra i związane z tym problemy z poruszaniem się - poza domem porusza się o kulach. Ma ona również zwyrodnienie stawu kolanowego i stawów w rękach. W wywiadzie wskazano, że korzysta ona o własnych siłach z toalety i łazienki i wykonuje przy sobie zabiegi higieniczne. Zaznaczono, że nie lubi być osobą bezczynną i sama wykonuje pewne czynności w zakresie sprzątania swego domu.
W ocenie Kolegium powyższe ustalenia pozwalały na stwierdzenie, że czynności, jakie skarżący wykonuje przy matce mieszczą się bardziej w zakresie pomocy niż opieki. Przygotowywanie posiłków, zakupy, sprzątanie, pranie, prasowanie, opłacanie rachunków to zwyczajne, codzienne czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, a wspólne z osobą starszą wizyty u lekarza to z kolei pomoc świadczona często osobie starszej, nawet niebędącej osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Należy też zauważyć, że są to czynności wykonywane także przez osoby, które pracują zawodowo. Nie stwierdziwszy istnienia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją czy też niepodejmowaniem zatrudnienia przez stronę a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, Kolegium orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku C. P. opisał czynności, jakie wykonuje w ramach sprawowanej nad matką opieki i podkreślił, że nie jest w stanie podjąć zatrudnienia ponieważ jego matka wymaga wsparcia w różnych porach dnia i nie da się zaplanować tej opieki co do godziny.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd w pełni aprobuje stanowisko organu II instancji zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnośnie braku zastosowania w tej sprawie przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy, na którą powołał się organ I instancji, uzależniającej możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od daty powstania niepełnosprawności u osoby nad którą opieka jest sprawowana, znajduje ono bowiem oparcie w treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 38/13 oraz w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych.
W sprawie nie jest sporne, że na skarżącym ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki oraz że matka skarżącego posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istota sporu pomiędzy skarżącym a Kolegium koncentrowała się natomiast na istnieniu związku przyczynowo–skutkowego pomiędzy sprawowaniem przez skarżącego opieki nad matką a rezygnacją (niepodejmowaniem) przez niego z zatrudnienia.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięć organów obu instancji są przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 615) – zwanej dalej jak dotychczas ustawą.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Z przepisu art. 17 ust. 1 ustawy wynika, że osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. Oznacza to, że w każdej sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego istotna jest ocena, czy zakres i rozmiar sprawowanej przez wnioskodawcę opieki nad osobą niepełnosprawną wypełnia ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie tego uprawnienia oraz czy istnieje opisany wyżej związek przyczynowo - skutkowy.
Prawidłowo wskazało Kolegium, że świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawną osobą, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. Jest kompensacją strat materialnych.
Dla uznania opieki za spełniającą kryteria o jakich mowa w art. 17 ust. 1 ustawy istotny jest jej charakter, niezbędność oraz adekwatność do stanu zdrowia i niepełnosprawności osoby jej wymagającej, które z uwagi na swą intensywność wykluczają podjęcie przez opiekuna zajęcia zarobkowego (bądź zmuszają go do rezygnacji z niego). Konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oznacza, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez niewielką część doby. W tym znaczeniu opieka lub pomoc musi być tyle absorbująca czasowo w sensie krótkoterminowym (dobowym) jak i długoterminowym (miesięcy, lat), że podejmowane w ich ramach czynności warunkują egzystowanie osoby wymagającej opieki w warunkach odpowiadających godności człowieka, a jednocześnie ich wykonywanie bezwzględnie stoi na przeszkodzie wykonywaniu przez opiekuna pracy zarobkowej (bądź wymusza na nim rezygnację z takiej pracy).
Stała opieka powinna być rozumiana również jako pozostawanie przez opiekuna w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania faktycznych czynności opiekuńczych, wykazuje on realną gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy. Innymi słowy, art. 17 ust. 1 ustawy nie uzależnia otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od obowiązku sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę i nie utożsamia sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad inną osobą z koniecznością zamieszkiwania z tą osobą (por. m.in. wyroki WSA w Olsztynie z 3 marca 2022 r. II SA/Ol 128/22 i WSA w Gliwicach z 16 czerwca 2021 r. II SA/Gl 497/21). Codzienne wielogodzinne świadczenie pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego i sprawowanie opieki może stanowić przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o ile nie pozwala na podejmowanie pracy zarobkowej. Są to okoliczności, które wymagają każdorazowo dokładnego sprawdzenia i uzasadnienia (wyrok NSA z 7 sierpnia 2019 r., I OSK 4023/18).
Zdaniem Sądu, ocena dokonana przez Kolegium dotycząca sprawowanej przez skarżącego opieki i braku związku przyczynowo–skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a zakresem niezbędnej opieki i pomocy świadczonej niepełnosprawnej w stopniu znacznym matce, jest nieprawidłowa.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że J. P., urodzona w 1937 roku, jest wdową, posiada wydane na stałe orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z wydanego w dniu 8 marca 2021 r. orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności wynika, że przyczyną jego wydania jest upośledzenie narządu ruchu. Nadto, jak wynika z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 2 grudnia 2021 r., J. P. posiada wszczepioną endoprotezę biodra, ma problemy z poruszaniem się, poza domem porusza się o kulach. Cierpi również na zwyrodnienie stawu kolanowego, przez co noga jest wykrzywiona. Biodro po operacji pękło "i się kruszy". Cierpi również na zwyrodnienie stawów w rękach, co powoduje trudności z utrzymywaniem przedmiotów w rękach, choćby kubka. Zanikają jej mięśnie w palcach.
Ma też trudności z utrzymaniem sztućców. J. P. oświadczyła, że bez syna by sobie nie poradziła, gdy gorzej się czuje, syn zostaje na noc i jej pomaga. Z ustaleń pracownika socjalnego wynika, że C. P. przychodzi do matki 2, 3 razy dziennie, pomaga jej przygotowywać wszystkie posiłki, codziennie robi zakupy, pomaga w gotowaniu, zmywa naczynia, sprząta, wyprowadza psa, towarzyszy podczas wizyt u lekarza, wykupuje leki. J. P. o własnych siłach chodzi do toalety oraz łazienki, syn jednak jest w tym czasie obecny i pilnuje, aby się nie poślizgnęła lub nie zasłabła w łazience. Staż pracy skarżącego wynosi ponad 20 lat, pracował praktycznie nieprzerwanie do 2021 r., zrezygnował z pracy, by zająć się rodzicami. Otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad ojcem, który zmarł w dniu 28 października 2021 r.
Powyższe okoliczności wynikające z wywiadu środowiskowego nie były przez Kolegium kwestionowane, Kolegium jednak dokonało jedynie wybiórczej ich oceny, skupiając się i odnotowując w treści decyzji wyłącznie niektóre z nich, wywodząc wniosek o samodzielności matki skarżącego i związanej z tym możliwości podjęcia przez skarżącego zatrudnienia. I tak, Kolegium stwierdziło, że opieka sprawowana przez skarżącego sprowadza się do czynności wspierających, tj. robienia zakupów, wyprowadzania psa, mycia naczyń, przygotowania produktów na posiłki (typu obieranie warzyw), sprzątania, robienia prania, opłacania rachunków, wykupywania leków, towarzyszenia matce w drodze do lekarza. Zauważyło Kolegium, że matka skarżącego wskutek swoich schorzeń ma problemy z poruszaniem się, jednak o własnych siłach korzysta ona z toalety i łazienki i wykonuje przy sobie zabiegi higieniczne, jak również nie lubi być osobą bezczynną i sama wykonuje pewne czynności w zakresie sprzątania swego domu.
Pominęło jednak jednocześnie, że z wywiadu środowiskowego wynika oprócz powyższego, że matka skarżącego ma istotne problemy z poruszaniem się i utrzymywaniem przedmiotów w rękach wskutek zwyrodnień stawów, jak również że skarżący czuwa nad matką w ciągu dnia, służąc pomocą w razie gdyby się przewróciła, a w okresach pogorszenia się jej samopoczucia, czuwa również w nocy. Pominęło również Kolegium milczeniem wniosek pracownika socjalnego odnotowany w wywiadzie środowiskowym, że zakres wykonywanych przez skarżącego czynności utrudnia mu "wykonywanie pracy zawodowej, a nawet uniemożliwia, ponieważ musi być dyspozycyjny na każde zawołanie rodzica". Wniosek ten nie jest oczywiście dla organu orzekającego w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego wiążący, niemniej jednak skoro pracownik socjalny podkreślił ową dyspozycyjność skarżącego uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia, to Kolegium powinno się do tego odnieść, uwzględniając ją w stanie faktycznym lub przedstawiając stosowny przeciwdowód, jest to bowiem okoliczność istotna w świetle przedstawionej wyżej wykładni art. 17 ust. 1 ustawy.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że Kolegium nie zbadało należycie istotnych w tej sprawie okoliczności wskazujących na istnienie związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem przez skarżącego opieki nad matką a niepodejmowaniem przez niego zatrudnienia, naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021r., poz. 735), dalej "k.p.a.". Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nałożony na organy administracji publicznej, stanowi gwarancję realizacji zasady prawdy obiektywnej (materialnej) statuowanej przepisem art. 7 k.p.a. Organ administracji publicznej jest zatem zobowiązany do podjęcia czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i do rozpatrzenia zgromadzonego materiału (art. 77 § 1 k.p.a.). Realizacja powyższych obowiązków wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a następnie organ winien dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), a swoje stanowisko powinien przekonująco uzasadnić (art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a.). W ocenie Sądu przeprowadzone przez Kolegium w niniejszej sprawie postępowanie nie sprostało powyższym wymogom.
W ocenie Sądu z materiału dowodowego wynika, wbrew temu co przyjęło Kolegium, że zakres opieki sprawowanej przez skarżącego nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką jest szeroki i uniemożliwia podjęcie przez niego aktywności zawodowej nawet w częściowym zakresie, ze względu na stałą dyspozycyjność skarżącego związaną z potrzebami jego matki wynikającymi z jej schorzeń i stanu zdrowia. Nie można zgodzić się z oceną Kolegium, że J.P. jest samodzielna, ponieważ o własnych siłach chodzi do toalety i wykonuje zabiegi higieniczne, a nadto nie lubi być bezczynna i z dolnych półek ściera kurze sama, skoro jednocześnie ma problemy z poruszaniem się i utrzymywaniem przedmiotów w rękach wskutek zwyrodnień stawów, a syn pozostaje w stałej gotowości do świadczenia jej pomocy. Matka skarżącego niewątpliwie wymaga stałej opieki, a skarżący jej taką opiekę zapewnia.
Niezależnie od powyższego, skarżący wykonuje szereg innych czynności związanych z opieką nad matką, opisanych przez organ, takich jak pomoc w czynnościach dnia codziennego, podawaniu leków, przygotowaniu posiłków. Charakter tych czynności nie pozostawia wątpliwości, że są one dokonywane stale, całodobowo i praktycznie we wszystkich sferach życia chorej. Czynności te w tej konkretnej sprawie wyczerpują zatem pojęcie opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy. Jak już wskazywano w orzecznictwie WSA w Gdańsku pod pojęciem "sprawowania opieki" użytym w art. 17 ustawy nie sposób rozumieć wyłącznie czynności związanych bezpośrednio z troską o fizyczny dobrostan bliskiej osoby niepełnosprawnej (w niniejszej sprawie matki). Pielęgnacja w sensie medycznym i higienicznym nie wyczerpuje bynajmniej treści tego pojęcia. Także wyręczenie matki od jej normalnych, codziennych czynności życiowych, którym nie może sprostać z uwagi na swą niepełnosprawność, stanowi przejaw opieki nad nią.
Ograniczenie form opieki nad osobą niepełnosprawną do czynności pielęgnacyjnych sensu stricto z pominięciem innych, szerzej rozumianych czynności opiekuńczych prowadziłoby do zdeformowania znaczenia pojęcia opieki, a co za tym idzie naruszałoby istotę świadczenia pielęgnacyjnego. Istotą tą jest bowiem udzielenie wsparcia osobom, które poświęcając się w pełnym wymiarze opiece nad najbliższą osobą niepełnosprawną nie mogą pracować zarobkowo, by zaspokoić potrzeby życiowe swoje i swojej rodziny.
Konfrontacja potwierdzonego w orzeczeniu znacznego stopnia niepełnosprawności matki skarżącego wymagającej stałej lub długotrwałej opieki innej osoby w związku ze stwierdzoną znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji ze wskazanymi czynnościami opiekuńczymi świadczonymi jej w sposób ciągły i stały przez skarżącego, nie pozostawia, w ocenie Sądu, wątpliwości, że zakres tej opieki i pomocy uniemożliwia skarżącemu podjęcie zatrudnienia w jakimkolwiek wymiarze.
Przy tym, organ nie przedstawił żadnych przekonujących argumentów przemawiających za możliwością pogodzenia niezbędnej opieki nad matką z określonym zajęciem zarobkowym. Już tylko fakt znacznie ograniczonej, potwierdzonej przez właściwy organ, możliwości matki skarżącego do samodzielnej egzystencji, spowodowany obciążającymi ją licznymi i poważnymi schorzeniami, wyznacza zakres niezbędnej pomocy innej osoby, którą wypełniają czynności opiekuńcze i inne czynności życia codziennego wykonywane przez skarżącego, których niezbędności nie zdołały poważyć organy. Wszystkie wskazane czynności są konieczne, aby zapewnić osobie ograniczonej w możliwościach samodzielnej egzystencji właściwe warunki życia i zadbać o jej dobrostan adekwatnie do wieku i stopnia niepełnosprawności. Z zakresu tych czynności nie można wykluczyć zwykłych czynności życia codziennego, takich jak sprzątanie, gotowanie, robienie zakupów, którym osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności nie może sprostać ze względu na swoje ograniczenia zdrowotne.
Nadto, fakt zamieszkiwania w oddzielnym mieszkaniu, nie jest przeszkodą do sprawowania opieki uzasadniającej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Z żadnego przepisu ustawy nie wynika, aby warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego było wspólne zamieszkiwanie z osobą, nad którą sprawowana jest opieka.
W konsekwencji Sąd uznał, że organ dokonał wadliwej oceny materiału dowodowego w świetle nieprawidłowo interpretowanych przepisów art. 17 ust. 1 ustawy, wydając decyzję naruszającą w konsekwencji zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy postępowania administracyjnego. Uchybienie organu polega przede wszystkim na niewłaściwej ocenie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy zatrudnieniem a opieką sprawowaną przez skarżącego. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające pozwoliło na zgromadzenie materiałów, których analiza umożliwia dokonanie właściwego rozstrzygnięcia merytorycznego przez organ.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy. Kolegium posiada bowiem kompetencje merytoryczno-reformacyjne umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zgodnego z wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w niniejszym wyroku.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 p.p.s.a., z uwagi na wniosek organu i brak sprzeciwu ze strony skarżącego.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).