Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 września 2002 r. Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez Z. J. odwołania od decyzji Burmistrza Miasta z dnia 1 sierpnia 2002 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. B. i D. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i garażu na działce Nr [...] w J. G. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Z. J. otrzymał decyzję organu I instancji w dniu 2 sierpnia 2002 r., a odwołanie złożono w dniu 23 sierpnia 2002 r. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. strona mogła złożyć odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, Z. J. uchybił zatem terminowi do złożenia odwołania.
Z. J. wniósł skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazał on, że początkowo nie wniósł zastrzeżeń do wydanej decyzji z uwagi na brak wiedzy o objęciu nią garażu usytuowanego 1,5 m od granicy z jego nieruchomością. Skarżący wskazał, iż o zbliżeniu obiektu do granicy dowiedział się w momencie rozpoczęcia robót budowlanych w dniu 21 sierpnia 2002 r.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 129 § 2 k.p.a., zgodnie z którym, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji. W przypadku uchybienia terminu do złożenia takiego wniosku, zgodnie z art. 134 k.p.a. organ administracji stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu.
Z. J. niewątpliwie uchybił terminowi do złożenia odwołania, czego w skardze nie kwestionował. Skarżący powołał się natomiast na okoliczności związane z przyczyną uchybienia terminu. Skarżący w odwołaniu złożył oświadczenie spełniające, w ocenie Sądu, wymogi wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania. W odwołaniu wskazał on, że składa odwołanie po terminie z uwagi na fakt, że w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przewidziany był jedynie budynek jednorodzinny a w decyzji o pozwoleniu na budowę dodatkowo garaż, a wątpliwości w tym zakresie nasunął skarżącemu fakt wykonania wykopu w bezpośredniej bliskości jego nieruchomości. Interpretując treść oświadczenia strony, składanego w toku postępowania administracyjnego, organ administracyjny winien mieć na uwadze cel wynikający z treści tego oświadczenia. Nie budzi wątpliwości, że skarżący wskazał na uchybienie terminu i przytoczył okoliczności wskazujące na przyczyny uchybienia terminu w celu rozpoznania sprawy przez organ administracji mimo złożenia odwołania po terminie.
Oświadczenie skarżącego stanowiło zatem w istocie wniosek o przewrócenie terminu, mimo, iż nie zawierało ono wyraźnego sformułowania "wnoszę o przywrócenie terminu", lecz wniosek o rozpatrzenie sprawy mimo uchybienia terminu, ze wskazaniem przyczyn tego uchybienia. (vide: teza 2 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 1999 r. w sprawie sygn. akt IV SA 166/98 Lex Nr 47261)
Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej. Art. 58 § 1 i 2 k.p.a., stanowi, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin. W przypadku złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu, organ administracji obowiązany jest rozpoznać zgłoszony wniosek, a postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania nie może być wydane przed rozstrzygnięciem wniosku o przywrócenie terminu. Od rozstrzygnięcia tego zależy bowiem czy czynność została dokonana w terminie, który to termin został stronie przywrócony, czy też po jego upływie - w przypadku nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu.
Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu jest niezgodne z prawem. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 1999 r. sygn. akt SAlSz 306/98 cyt. za B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz., Wydawnictwo C.H. Beck 2003, str. 578)
Wniosek o przywrócenie terminu złożony przez skarżącego nie został przez organ administracji rozpoznany. W toku postępowania doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania - art. 58 k.p.a. i art. 134 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy winien dokonać oceny złożonego wniosku o przywrócenie terminu z punktu widzenia spełnienia przesłanek art. art. 58 § 1 i 2 k.p.a. i dopiero po rozpoznaniu wniosku, w zależności od treści postanowienia w tym przedmiocie, podjąć dalsze czynności zmierzające do rozpatrzenia odwołania lub wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia odwołania.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne jedynie w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżona i uchylona decyzja dotyczyła stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.