Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 sierpnia 2000r. Nr [...] podjętą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) wydał decyzję nakazującą R. K. inwestorowi budynku warsztatu elektryki samochodowej z dwoma garażami na działce nr [...] przy ul. [...] w I. doprowadzenie powyższej budowy do stanu zgodnego z prawem przez:
- 1) dokonanie rozbiórki murowanej ściany szczytowej budowanego obiektu oddalonej ok. 1 m od granicy z działką przy ul. [...],
- 2) sporządzenie projektu budowlanego uwzględniającego dokonane i projektowane odstępstwa od projektu zatwierdzonego w administracji architektoniczno-budowlanej, oraz z aktualnymi opisami i uzgodnieniami wymaganymi przepisami prawa i decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym uzyskać pisemną zgodę właścicieli sąsiedniej działki przy zabudowie w granicy bądź w odległości mniejszej niż 3 m lecz nie mniejszej niż 1,5 m.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku była wydana decyzja Prezydenta Miasta z dnia 31 grudnia 1999r. znak [...] o pozwoleniu na budowę, która później w związku z niezgodnym z projektem budowlanym wykonaniem prac budowlanych na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego decyzją Prezydenta Miasta z dnia 31 sierpnia 2000r. została uchylona. Zdaniem organu I instancji przesłanki te uzasadniały prowadzenie postępowania w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego oraz do nałożenia określonych w decyzji obowiązków.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła B. P. podnosząc, że w jej przekonaniu R. K. dopuścił się samowoli budowlanej, że obiekt ten nie ma nic wspólnego z tym, na który się zgodziła. Odwołująca się podniosła również, że nie brała udziału w postępowaniu w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę oraz podniosła, że w bezpośrednim sąsiedztwie występują już zakłady usługowe stanowiące źródło uciążliwości.
Rozpatrując to odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 października 2000r. nr [...] podjętą na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodnie z art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego, a w oparciu o art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi wykonanie określonych czynności, polegających na:
- 1. dokonaniu rozbiórki murowanej ściany szczytowej budowanego obiektu oddalonej ok. 1,0 m od granicy z działką przy ul. [...] w I.,
- 2. opracowaniu projektu budowlanego, uwzględniającego dokonane odstępstwa od zatwierdzonego projektu pierwotnego.
Termin wykonania tych czynności określono na dzień 30.09.2000r.
Działanie organu nadzoru budowlanego jest zgodne z procedurami określonymi w obowiązującym prawie budowlanym.
Odnosząc się do wniesionego odwołania uznano je za bezzasadne. Przyjęto, że bezspornym faktem jest, że inwestor R. K. rażąco naruszył ustalenia decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał, po wstrzymaniu robót budowlanych, doprowadzenie budynku warsztatu do stanu zgodnego z prawem. Nakaz ten nie jest jeszcze decyzją o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych.
Prowadzona inwestycja zdaniem organu odwoławczego jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W obrębie w którym zlokalizowany jest przedmiotowy warsztat, oznaczonym symbolem F1MN, przewiduje się: zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, usługi podstawowe: szkołę podstawową, przedszkole, żłobek, usługi handlowe i rzemiosło nieuciążliwe. Warsztat elektryki samochodowej należy uznać za usługi nieuciążliwe.
Jednocześnie podkreślono, że skarżąca wyraziła na piśmie w dniu 10.12.1999 r. zgodę na budowę przedmiotowego warsztatu w odległości 1,0 m od swojej granicy.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła B. P. podnosząc, że w jej przekonaniu uchylenie pozwolenia na budowę zmienia diametralnie sytuację, a decyzje organów nadzoru budowlanego nakazujące wykonanie określonych obowiązków zdaniem skarżącej w przypadku uchylenia pozwolenia na budowę nie są uzasadnione. W skardze podkreślono również, że wybudowanie warsztatu elektryki samochodowej będzie następną uciążliwością dla skarżącej i jej męża, gdyż w bezpośrednim sąsiedztwie funkcjonują już dwa warsztaty samochodowe oraz ciastkarnia stanowiące źródło dużych uciążliwości.
Ustosunkowując się do tej skargi organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Dla oceny jej zasadności zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, który w chwili orzekania przez organy nadzoru budowlanego stanowił, że przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4 właściwy organ wydaje decyzję:
- 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu albo jego część, albo
- 2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności.
Rozpatrując ten przepis w związku z postanowieniami art. 48 Prawa budowlanego określającym podstawy do usunięcia samowoli budowlanej oraz art. 50 Prawa budowlanego określającym przesłanki do wstrzymania robót budowlanych, należy stwierdzić, że w rozpatrywanym przypadku przepis ten mógł znajdować zastosowanie w sprawie, bowiem wydane pozwolenie na budowę, które stało się ostateczne.
Nie jest natomiast istotne, czy w chwili orzekania przez organy nadzoru budowlanego figurowało ono jeszcze w obrocie prawnym, czy też nie.
Dlatego też w tym zakresie zarzuty zawarte w skardze o uchyleniu pozwolenia na budowę nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z przedstawionym poglądem organy nadzoru budowlanego miały podstawy prawne do podjęcia kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Rozważenia natomiast wymaga określenie zakresu postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Niewątpliwie decyzje podejmowane w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego nie mogą prowadzić do obejścia obowiązujących przepisów prawa. W związku z tym w ramach prowadzonego postępowania organy nadzoru powinny badać legalność wszystkich zaproponowanych rozwiązań, poczynając od zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym, a kończąc na warunkach technicznych realizowanych obiektów budowlanych.
Szczególnego znaczenia nabiera w tym zakresie ustalenie jak głęboko organy nadzoru budowlanego mają badać zgodność realizowanego przedsięwzięcia z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, zwłaszcza że dopiero ustalenie zgodności realizowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego uzasadnia podjęcie decyzji na podstawie art. 51 Prawa budowlanego nakładającego na inwestora określone obowiązki.
W stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego realizacja obiektu budowlanego wymagała ustalenia w formie decyzji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, które określały zgodność planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania.
Decyzja ta wymagana była jednak jedynie na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Nie była ona natomiast wymagana w postępowaniu mającym doprowadzić realizację określonego obiektu do stanu zgodnego z prawem (art. 51 Prawa budowlanego). W związku z tym należy stwierdzić, że w ramach prowadzonego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego postępowania organ nadzoru budowlanego sam dokonuje badania zgodności realizowanego obiektu z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, wydane w sprawie pozwolenie na budowę w pewnym zakresie pochłonęło bowiem wydaną wcześniej decyzję określającą warunki budowy.
W rozpatrywanym przypadku przesłanka zgodności realizowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego stanowiła przedmiot rozważań organu odwoławczego. Ograniczył się on jednak do stwierdzenia, że teren na którym realizowane jest przedsięwzięcie w planie zagospodarowania przestrzennego oznaczony jest symbolem F1MN, dopuszczającym zabudowę mieszkaniową, jednorodzinną, usługi podstawowe: szkołę podstawową, przedszkole, żłobek, usługi handlowe i rzemiosło nieuciążliwe, a warsztat elektryki samochodowej potraktowany został jako rodzaj usługi nieuciążliwej.
W rozpatrywanym przypadku organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły jednak na jakiej podstawie przyjęły, że przedmiotowy zakład elektryki samochodowej nie ma charakteru uciążliwego.
Okoliczność ta jest zagadnieniem wstępnym przesądzającym o możliwości prowadzenia dalszego postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Brak dokonania ustaleń, czy przedmiotowy zakład elektryki samochodowej w tej części miasta będzie miał charakter uciążliwy stanowi istotne naruszenie postanowień art. 7 i 77 K.p.a., które zobowiązują organy administracji do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego.
Dlatego też w ramach ponownie prowadzonego postępowania organy nadzoru budowlanego powinny w pierwszej kolejności rozstrzygnąć o zgodności realizacji obiektu z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego. Zagadnienie to ma bowiem charakter wstępny, a ewentualne ustalenia w tym zakresie powinny znajdować się swoje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W związku z tym, że skarga została uwzględniona Sąd na podstawie art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane w całości.
Ponieważ art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zmianami).