Uzasadnienie
A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 16 marca 2016 r., nr [...]. Zaskarżoną decyzją umorzono postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty Powiatowego z dnia 29 maja 2015 r., nr [..], udzielającej B. pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków zawierających substancje niebezpieczne dla środowiska wodnego, z Zakładu Produkcyjnego w M., do kanalizacji sanitarnej Gminy C. Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Starosta decyzją z dnia 29 maja 2015 r., nr [..], udzielił B. pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego z Zakładu Produkcyjnego w M. do kanalizacji należącej do Gminy C., w ilości Qd.śr = 1 100 m3/dobę, Qmax.h. =60 m3/h, Qmaxr = 352 000 m3/rok. W decyzji tej ustalono szczegółowe warunki wprowadzania ścieków.
Odwołania od powyższej decyzji złożyli: J. Ł., M. P., A. oraz D. i J. J. J. Ł. w odwołaniu zarzucił, że wbrew zapisom art. 127 ustawy Prawo wodne został pozbawiony statusu strony postępowania w przedmiotowej sprawie., który przysługuje mu jako posiadaczowi aktualnego pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych na cele rybackie. Wszystkie instalacje B. usytuowane są przy rzece powyżej hodowli J. Ł., dlatego pozostaje on w zasięgu negatywnego oddziaływania (wycieki ścieków przemysłowych). Zarzucił, że kolektor przy obecnych rozmiarach nie jest w stanie odebrać wnioskowanej ilości ścieków.
M. P. zarzucił naruszenie art. 127 ust. 7 pkt 6 ustawy Prawo wodne, gdyż jako uprawniony do rybactwa jest stroną postępowania. Posiada stawy znajdujące się w odległości 2700 m od planowanego przyłącza, na których potrzeby pobiera wodę z cieków wodnych, do których mogą być odprowadzane zanieczyszczone ścieki. Według niego zaskarżone pozwolenie ma bezpośredni wpływ na jego sytuację prawą i realizowanie przez niego posiadanego pozwolenia wodnoprawnego w zakresie rybołówstwa. Nie zgodził się z twierdzeniem, że dla uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 10 ustawy Prawo wodne, wymagana jest zgoda jedynie właściciela działki obejmującej punkt włączenia urządzeń kanalizacyjnych spółki B. do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością Gminy C. Wskazał, że jego stawy były wielokrotnie zanieczyszczane ściekami wypływającymi z D. Jego zdaniem podczyszczalnia ścieków będąca na terenie Zakładu nie jest w stanie podczyścić wnioskowanej ilości ścieków, a umowa z gminą nie określa, jakie ilości ścieków przemysłowych i o jakim składzie chemicznym będą wprowadzane do kanalizacji Gminy.
Nie zbadano zaś zdolności odbioru ścieków w ilości 60 m3/godz. przez przedmiotowy kolektor. Według niego organ błędnie zinterpretował termin "wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych" zawarty w art. 122 ust. 1 pkt 10 ustawy Prawo wodne ogranicza się do jednej czynności przyłączenia instalacji wprowadzającej ścieki do instalacji do pierwszego urządzenia przyjmującego te ścieki. Zwrócił również uwagę na brak ustalenia właściciela kolektora, co powoduje, że Gmina nie będzie brała odpowiedzialności za stan kolektora. Uznał, że spór dotyczący prawa własności kolektora, do którego mają być wprowadzane ścieki, winien skutkować zawieszeniem postępowania.
Skarżący złożył wniosek do Sądu Rejonowego o stwierdzenie nabycia w drodze zasiedzenia prawa własności kolektora ściekowego od miejscowości M. do miejscowości R. (długość 4851 m), ale sprawa dotyczy również pozostałej części kolektora ściekowego, co do której nie ustalone zostało prawa własności.
A. wskazało, że posiada interes prawny, gdyż jest właścicielem kolektora ściekowego relacji [..], za pośrednictwem którego B. odprowadza ścieki objęte zaskarżonym pozwoleniem wodnoprawnym (umowa nabycia przedsiębiorstwa C. z dnia 30 kwietnia 2002 r.). Wobec tego skarżący jest stroną zgodnie z art. 127 ust. 7 pkt 3 ustawy Prawo wodne, jako właściciel urządzeń kanalizacyjnych, do których odprowadzane będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego. Według skarżącego należy ustalić prawa własności do pozostałej części kolektora ściekowego (ani wnioskodawca, ani Gmina nie roszczą sobie praw własności do odcinka kolektora na linii [..] o długości ok. 4000 m).
D. i J. J. zarzucili, że nie ustalono kręgu stron postępowania i nie ustalono właściciela urządzeń kanalizacyjnych. Tym samym wydając decyzję naruszono prawa osób trzecich, bowiem pozwolenie na wprowadzanie substancji niebezpiecznych do kanalizacji przebiegającej przez działkę skarżących uniemożliwia im prowadzenie działalności gospodarczej i budowę hali produkcyjnej.
Rozpoznając odwołania Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia 16 marca 2016 r. umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte złożonymi odwołaniami J. Ł., M. P., A. oraz D. i J. J. Organ odwoławczy zweryfikował interes prawny odwołujących się w świetle art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469) niezbędny do udziału w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego. Według organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie stronami postępowania powinni być: wnioskodawca oraz właściciel urządzenia kanalizacyjnego, do którego wprowadzane będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego. Z akt sprawy wynika, że miejscem wprowadzania wnioskowanych ścieków przemysłowych jest studzienka nr 1 zlokalizowana na działce nr [..] (własność Gminy).
A. w piśmie z dnia 22 grudnia 2015 r. podniosła, że podstawą nabycia przez nią rurociągu ściekowego relacji [..] była umowa o nabyciu przedsiębiorstwa C. z dnia 30 kwietnia 2002 r. Spółka twierdzi, że z mocy art. 49 Kodeksu cywilnego, rurociąg od momentu jego wybudowania oraz przyłączenia do nabytego przedsiębiorstwa, stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności i w tych okolicznościach nie jest istotne kto jest właścicielem nieruchomości, przez które przebiega rurociąg. Zgodnie z art. 49 § 1 K.c. urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Z aktu notarialnego rep. A nr [..] stanowiącego umowę sprzedaży przedsiębiorstwa C. firmie A. wynika, że C. była właścicielem przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 K.c. stanowiącego zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, a obejmującego wszystko co wchodzi w skład.
W dokumencie tym wymieniono, co m.in. wchodzi w skład przedsiębiorstwa, tj. zgodnie z załącznikiem nr 1 - kolektor ściekowy. Brak jest jednak opisu, z którego wynikałoby, o jaki odcinek kolektora chodzi i czy na pewno jest to całość kolektora relacji [..] (nie wskazano nawet roku budowy), a zatem, czy dotyczy to w ogóle kolektora przechodzącego przez działkę nr [..] (w 2002 r. była to część większej działki o nr [..]; obecnie własność Gminy, co wynika z księgi wieczystej [..]). Ze wskazanego aktu notarialnego wynika, że A. sprzedała prawo użytkowania wieczystego m.in. działki nr [..] wraz z prawem własności stanowiących odrębną nieruchomość wzniesionych na tym gruncie budynków i urządzeń, wśród których nie wymieniono kolektora ściekowego. Działka nr [..] w dniu 8 lutego 2005 r. stanowiąc jeszcze własność A., uległa podziałowi na działki nr [..]-[..].
Następnie w oparciu o umowę z dnia 25 października 2005 r. (akt notarialny rep. A nr [..]) spółka A. przeniosła na rzecz spółki D. m.in. prawo użytkowania wieczystego działek nr [..]-[..]. Działka nr [..] wraz z działkami nr [..] i [..] w dniu 12 czerwca 2006 r. uległy dalszemu podziałowi na działki nr [..]-[..]. Następnie w dniu 8 listopada 2011 r. działka nr [..], będąc już własnością Gminy, uległa podziałowi na działki nr [..] i [..]. Co do tego, że przez działkę nr [..] przebiega kolektor ściekowy, do którego będą włączone ścieki przemysłowe od spółki B. nie ma wątpliwości, na co wskazują zebrane dowody. Spółka A. podniosła, że w oparciu o umowę z dnia 25 października 2005 r. (akt notarialny rep. A nr [..]) nie zbyła na rzecz D. kolektora ściekowego położonego poza nieruchomościami stanowiącymi przedmiot sprzedaży. Jednak organ drugiej instancji zauważa, że przedmiotem sprzedaży na podstawie umowy z dnia 25 października 2005 r. była m.in. działka nr [..], a jej kilkukrotne podziały doprowadziły do powstania dzisiejszej działki nr [..], przez którą przebiega sporny kolektor ściekowy.
W związku z tym, nie można mówić w tym przypadku o tym, że kolektor ściekowy przebiegał przez inne działki aniżeli te, które nabyła spółka D. Na podstawie zebranych dowodów organ nie mógł przyjąć twierdzeń A. dotyczących ich prawa własności do odcinka kolektora ściekowego przechodzącego przez działkę nr [..]. Z analizy księgi wieczystej nr [..] prowadzonej dla działki nr [..], będącej własnością Gminy nie wynika również, aby było ustanowione dla tej działki prawo służebności przesyłu dotyczące tego rurociągu, w związku z tym należy uznać, że Gmina jako właściciel działki nr [..] przez którą przebiega kolektor ściekowy ma pełne prawo (jak właściciel) wypowiadać się w kwestii zgody na odprowadzanie do tej części kanalizacji ścieków przemysłowych z Zakładu Produkcyjnego. Prawo własności spółki A. do odcinka kolektora ściekowego przechodzącego przez działkę nr [..] nie jest oczywiste i nie wynika z nadesłanych dokumentów.
Gmina w toku postępowania odwoławczego dołączyła dodatkowo kopie dokumentów z przekazania sieci wodnokanalizacyjnej znajdującej się w M. przy ulicach D., M., F., S., O., S., S., P., L. oraz K. Kolektor ściekowy przechodzący przez działkę nr [..] jest włączony do gminnej sieci kanalizacyjnej, a Gmina wykonuje swoje ustawowe zadania przy pomocy tego kolektora.
Wobec tego organ odwoławczy uznał, że obecnie ta część kolektora ściekowego, która przebiega przez działkę nr [..], jest częścią gminnej sieci kanalizacyjnej. A. nie wykazała z kolei powiązania funkcjonalnego odcinka kolektora ściekowego przechodzącego przez działkę nr [..] z przedsiębiorstwem, które ona prowadzi i składnikami majątku, które jeszcze posiada po C. Spółka ta nie przedstawiła żadnego powodu, z jakiego odcinek rzeczonego kolektora byłby niezbędny tej spółce. Spółka ta nie wykazała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie przesyłania i dystrybucji mediów. Z tego powodu organ odmówił A. posiadania interesu prawnego legitymizującego jej udział w przedmiotowym postępowaniu.
Organ wyjaśnił, że wnioskodawca ma zamiar odprowadzać ścieki przemysłowe do kanalizacji, która przechodzi przez działkę nr [..], będącą własnością Gminy, którą są odprowadzane ścieki komunalne z okolicznych terenów. Kanalizacja gminna włączona jest na dalszym odcinku do części kanalizacji, której Gmina nie jest już właścicielem, jednakże nie ma to znaczenia w przedmiotowej sprawie, gdyż ścieki przemysłowe włączone do kanalizacji gminnej po połączeniu ze ściekami komunalnymi odprowadzanymi tą kanalizacją stają się ściekami komunalnymi, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 16 ustawy Prawo wodne.
Kolektor w dalszej części, której właścicielem nie jest Gmina, nie prowadzi już ścieków przemysłowych, a ścieki komunalne. Ustawodawca nie przewidział, aby odprowadzanie ścieków komunalnych do kanalizacji będącej własnością innych podmiotów wymagało udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Przepis art. 122 ust. 1 pkt 10 ustawy Prawo wodne wskazuje jedynie na wymóg uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, a nie ścieków komunalnych.
W związku z tym za strony postępowania organ odwoławczy uznał wyłącznie B. jako wnioskodawcę oraz Gminę jako właściciela urządzenia kanalizacyjnego, do którego wprowadzane będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego. Mimo że Gmina jest właścicielem tylko tej części kanalizacji, do której włącza się Zakład Produkcyjny B. i odprowadza ścieki przemysłowe, to wystarczy aby tylko Gminie przyznać status strony postępowania (poza wnioskodawcą).
Według organu spór o własność do części kolektora ściekowego (niedotyczący części będącej własnością Gminy, do której włączone zostaną ścieki przemysłowe) nie dotyczy przedmiotowego postępowania i nie ma znaczenia dla jego rozstrzygnięcia. W związku z tym, nie ma również przesłanek do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. do czasu rozstrzygnięcia sporu o własność części kolektora ściekowego przed sądem powszechnym.
Analiza zebranej w sprawie dokumentacji pozwoliła stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie J. Ł. (ze względu na posiadane przez niego pozwolenie wodnoprawne na pobór wód na cele rybackie czuje się stroną jako uprawniony do rybactwa, współwłaściciel działek nr [..]-[..] obr. M.), M. P. (właściciel działek nr [..] i [..] w miejscowości M., w miejscowości C., przez które przebiega część kolektora ściekowego), A. (czuje się właścicielem części kolektora ściekowego przechodzącego przez działkę nr [..]) oraz J. J. i J. D. (współwłaściciele działek nr [..] obr. M.), nie posiadają legitymacji do złożenia odwołań, gdyż nie posiadają statusu stron przedmiotowego postępowania.
W skardze A. zarzuciła naruszenie:
- 1. art. 77 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy,
- 2. art. 127 ust.7 pkt. 3 Prawa wodnego poprzez uznanie że skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie,
- 3. art. 131 ust. 3 Prawa wodnego poprzez uznanie że na wprowadzanie ścieków szczególnie szkodliwych wymagana jest jedynie zgoda właściciela urządzenia kanalizacyjnego, do którego podłączana jest instalacja za pośrednictwem której wnioskodawca odprowadza ścieki szczególnie szkodliwe
W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz o obciążenie strony przeciwnej kosztami postępowania w sprawie, w tym kosztami zastępstwa procesowego.
Z uzasadnienia skargi wynika, że według spółki jest ona właścicielem kolektora ściekowego relacji [..], za pośrednictwem którego odprowadzane są ścieki wprowadzane przez zakład wnioskodawcy. Kolektor ten został nabyty przez skarżącego wraz z nabyciem przedsiębiorstwa C. i stanowi część tego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 49 K.c. Skarżący mapami zilustrowali przebieg rurociągu i wykazali, że przebiega również przez obecną działkę nr [..], która stanowi część działki pierwotnie oznaczonej nr [..]. Działka ta została zbyta przez skarżącego na rzecz D., a ta z kolei na rzecz Gminy. Jednak umowa zbycia działki nr [..] nie obejmowała kolektora ściekowego znajdującego się na tej działce. Skoro zatem przez działkę nr [..] przebiegał kolektor ściekowy podłączony do przedsiębiorstwa C. to dzielił on losy tego przedsiębiorstwa i tym samym wraz z jego sprzedażą przeszedł na własność skarżącego. Tym samym nie można uznać, że Gmina wraz z działką nr [..] nabyła część rurociągu ściekowego przez nią przebiegającego i jest jego właścicielem mogącym brać udział w niniejszym postępowaniu.
Podkreślono, że zgodnie z art. 127 ust.7 pkt 3 ustawy Prawo wodne stroną postępowania może być właściciel urządzeń kanalizacyjnych, a nie jednego urządzenia, jak to wynika z zaskarżonej decyzji. W tych okolicznościach wyrażenie zgody na wprowadzanie ścieków przez wnioskodawcę przez właściciela studzienki jest niewystarczające. Nadto, skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem, że ścieki przemysłowe wprowadzane do kanalizacji odprowadzającej ścieki komunalne stają się komunalne.
Skargi na powyższą decyzję wnieśli również M. P. (sygn. akt II SA/Gd 280/16) i J. Ł. (sygn. akt II SA/Gd 279/16).
W odpowiedzi na wszystkie trzy skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. sąd, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., połączył sprawy o sygnaturach akt II SA/Gd 278/16, II SA/Gd 279/16 i II SA/Gd 280/16 w celu ich łącznego rozpoznania ograniczonego do przeprowadzenia wspólnej rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a poprzedzające ją postępowanie administracyjne nie ujawniło uchybień, które miałyby wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej umarzająca postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniami skarżącego –A. oraz M. P. i J. Ł. od decyzji Starosty udzielającej B. pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków zawierających substancje niebezpieczne dla środowiska wodnego z Zakładu Produkcyjnego do kanalizacji sanitarnej Gminy na określonych w tej decyzji warunkach.
Sąd poddał kontroli legalności zaskarżoną decyzję rozstrzygając jednak odrębnie co do każdego ze skarżących, albowiem pomimo wspólnego substratu zaskarżenia w postaci decyzji o umorzeniu postępowania, przesłanki materialnoprawne takiego rozstrzygnięcia będącego wynikiem analizy interesu prawnego poszczególnych skarżących podmiotów w postępowaniu o udzielenie B. pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków zawierających substancje niebezpieczne do kanalizacji sanitarnej, są inne dla każdego z nich.
Zaskarżoną decyzję podjęto w następstwie rozpoznania odwołania A. od decyzji udzielającej B. pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków zawierających substancje szkodliwe dla środowiska do kanalizacji sanitarnej Gminy. Organ odwoławczy analizując legitymację procesową tej spółki w przedmiotowym postępowaniu uznał, że nie przysługuje jej interes prawny wynikający z normy prawa materialnego uzasadniający jej udział w sprawie jako strony.
Sąd analizując prawidłowość oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego podzielił stanowisko organu odwoławczego uznając je za słuszne.
Analizę uprawnień materialnoprawnych spółki do występowania w sprawie w charakterze strony prawidłowo przeprowadzono w świetle przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469), zwanej dalej Prawem wodnym, w brzmieniu obowiązującym dla procedowania sprawy przedmiotowego wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska, na podstawie art. 5 noweli z dnia 16 grudnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 2295). Zgodnie z przepisem art. 122 ust. 1 pkt 10 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45a ust.
1. W toku instancji przepis art. 122 uległ zmianie poprzez to, że brzmieniu dotychczasowego pkt 10 nadano numer 11, bez jakiejkolwiek zmiany jego treści, niemniej procedowanie z uwzględnieniem tej samej treści lecz zawartej w pkt 10 było prawidłowe.
O uzyskanie tego pozwolenia wodnoprawnego ubiegała się B. i decyzją starosty z dnia 29 maja 2015 r. pozwolenie to uzyskała. Obejmowało ono wprowadzanie ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, pochodzących z produkcji drożdży prowadzonej przez Zakład Produkcyjny Spółki zlokalizowany w M., do kanalizacji sanitarnej Gminy. Z akt sprawy wynika, że miejscem wprowadzania ścieków z Zakładu B. miała być studzienka nr 1 zlokalizowana na działce nr [..] stanowiącej własność Gminy, ujawnionej w księdze wieczystej nr KW [..].
Przepis art. 127 ust. 7 Prawa wodnego określa zamknięty krąg stron postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, stanowiąc, że stroną takiego postępowania jest:
- 1) wnioskodawca ubiegający się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego;
- 2) właściciel wody w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych;
- 3) właściciel urządzeń kanalizacyjnych, do których będą wprowadzane ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego;
- 4) właściciel istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych;
- 5) właściciel powierzchni ziemi położonej w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych;
- 6) uprawniony do korzystania oraz uprawniony do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych.
Przepis ten ma charakter proceduralny i jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a., który ustala enumeratywnie wszystkie strony postępowania o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, co potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne, między innymi wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 548/10 (dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponieważ katalog stron ma charakter zamknięty, inne podmioty nie mają w tym postępowaniu charakteru strony, nawet jeżeli wykażą interes prawny w tym postępowaniu.
Wobec powyższego organ prawidłowo analizując okoliczności przedmiotowej sprawy, w tym charakter wprowadzanych ścieków przemysłowych oraz własność nieruchomości, na której znajduje się studzienka nr 1, do której, zgodnie z pozwoleniem miało następować wprowadzanie ścieków uznał, że przymiot strony w postępowaniu mającym za przedmiot udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków przysługuje wyłącznie wnioskodawcy – B., zgodnie z art. 127 ust. 7 pkt 1 Prawa wodnego oraz Gminie, jako właścicielowi urządzenia kanalizacyjnego, do którego będą wprowadzane ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, zgodnie z treścią art. 127 ust. 7 pkt 3 Prawa wodnego. Według stanu na dzień orzekania przez organy administracji w niniejszej sprawie, wynikającego z wpisów w księdze wieczystej prowadzonej dla działki nr [..], na której zlokalizowana jest studzienka kanalizacyjna nr 1, nieruchomość ta stanowi własność Gminy.
Status ten dzieli również studzienka kanalizacyjna nr 1 (kolektor ściekowy), włączony do gminnej sieci kanalizacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 48 Kodeksu cywilnego, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych. W tej sytuacji takie urządzenia kanalizacyjne, jak kolektor ściekowy przebiegający przez działkę stanowi jej część składową, chyba że zastosowanie znajdzie wyjątek określony w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego odnoszący się do części składowych przedsiębiorstwa przesyłowego. Przepis art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi bowiem, że urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.
Skarżaca A. starała się wykazać, że jest właścicielem kolektora ściekowego nr 1 na działce nr [..], gdyż kolektor ten był częścią przedsiębiorstwa, które zostało nabyte przez spółkę w 2002 r. Innymi słowy legitymację procesową skarżąca wywodziła z faktu, że jest właścicielem kolektora ściekowego, do którego mają być wprowadzane ścieki. Skarżąca spółka nie zdołała jednak wykazać, że na zasadzie art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego kolektor ściekowy nr 1 wchodzi w skład przedsiębiorstwa spółki i tym samym nie stanowi części składowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..], w konsekwencji nie jest własnością Gminy. Nie wykazała skarżąca spółka jak trafnie uznał organ odwoławczy, że kolektor ściekowy nr 1 przechodzący przez działkę nr [..] jest funkcjonalnie powiązany z prowadzonym przez skarżącą spółkę zakładem produkcyjnym i składnikami jego majątku, które jeszcze posiada po C. Skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu, który potwierdzałby przydatność kolektora nr 1 w działalności spółki.
Tymczasem Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2014 r., w sprawie o sygnaturze akt IV CSK 442/13 (LEX nr 1477455) podkreślił, że wymóg powiązania funkcjonalnego przedsiębiorstwa z danym rurociągiem jest istotny dla uznania, że stanowi on odrębny od gruntu przedmiot własności wchodząc w skład przedsiębiorstwa przesyłowego.
Z dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym z aktu notarialnego rep. A nr [..] stanowiącego umowę sprzedaży przedsiębiorstwa C. A. wynika, że C. była właścicielem przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 K.c. stanowiącego zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, a obejmującego wszystko co wchodzi w skład. Pomimo tego, że w umowie sprzedaży wymieniono, co m.in. wchodzi w skład przedsiębiorstwa, tj. zgodnie z załącznikiem nr 1 - kolektor ściekowy, to jednak z powodu braku jego szczegółowego opisu, w tym wskazania jego przebiegu, nie sposób ustalić, czy na spółkę przeszedł cały kolektor relacji [..], czy w skład nabywanego wówczas przedsiębiorstwa wchodziła tylko części tego kolektora i to jaka część, czy również ta część przechodząca przez obecną działkę nr [..], gdyż na dzień sprzedaży działka ta była częścią większej działki o nr [..].
Z mocy wskazanej umowy sprzedaży na A. przeszło prawo użytkowania wieczystego m.in. działki nr [..] wraz z prawem własności stanowiących odrębną nieruchomość wzniesionych na tym gruncie budynków i wskazanych konkretnie urządzeń, wśród których nie wymieniono kolektora ściekowego. Te wątpliwości co do twierdzeń skarżącej spółki potęgują niejasności wynikające ze zmian gruntowych i własnościowych, którym podlegały działki gruntu będące w dyspozycji A. Działki te podlegały bowiem wielorakim podziałom ewidencyjnym, które w efekcie doprowadziły do powstania między innymi działki nr [..]. Następnie powstałe działki były również zbywane na rzecz innych podmiotów, w tym spółki D. i Gminy.
W ustalonych przez organ odwoławczy okolicznościach faktycznych sąd podzielił ocenę wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza stanowiska skarżącej spółki. Trafnie uznał organ administracji, że nie zostało wykazane, jakoby kolektor ściekowy zlokalizowany na działce nr [..] stanowiącej własność Gminy odrywa się od tej nieruchomości w sensie prawnym i stanowi odrębny od niej przedmiot własności wchodząc w skład przedsiębiorstwa spółki. Wobec tego organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że kolektor ściekowy przechodzący przez działkę nr [..] jest częścią gminnej sieci kanalizacyjnej, a Gmina wykonuje swoje ustawowe zadania przy pomocy tego kolektora.
W konsekwencji organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że skarżącej spółce nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzenie ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych.
Powyższe ustalenia wypełniały hipotezę art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. uprawniając Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej do umorzenia postępowania odwoławczego w stosunku do A. z przyczyn podmiotowych.
Sąd uznał zaskarżone rozstrzygnięcie za zgodne z prawem. Nie ma podstaw do przypisania organowi odwoławczemu uchybień procesowych, w tym odnoszących się do postępowania wyjaśniającego, które miałyby istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) oddalił skargę jako bezzasadną.