Uzasadnienie
Wójt Gminy decyzją z dnia 5 września 2007 r., na podstawie art. 36 ust 4 i art. 37 ust 3, 4 i 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), po rozpatrzeniu z urzędu sprawy o ustalenie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą nr IX/77/2003 Rady Gminy Luzino z dnia 15 października 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentów wsi Luzino - działka nr 1199/14 część (Dz. Urz. Woj. Pom. Nr 50, poz. 1005 z dnia 24.04.2004 r.) ustalił opłatę w wysokości 3.300 zł. dla A. B. w związku ze zbyciem niezabudowanej nieruchomości położonej we wsi L., gmina L., stanowiącej działkę nr [...], której wartość wzrosła w wyniku uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego Gminy.
Organ ustalił także, że przedmiotową kwotę należy wpłacić po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że nieruchomość rolna stanowiąca własność A. B., położona we wsi L., przeznaczona została w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z możliwością sytuowania usług nieuciążliwych. Przedmiotowa działka nr [...] powstała w wyniku podziału nieruchomości objętej opisanym wyżej planem zagospodarowania. Działka ta została następnie zbyta przez właścicielkę umową sprzedaży z dnia 15.06.2007 r. na rzecz A. i A. małżonków K. Zmiana przeznaczenia z celów rolnych na cele mieszkaniowe nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego spowodowała, że wartość zbywanej nieruchomości wzrosła o kwotę 11.000,00 zł., co potwierdza operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego z dnia 29 lipca 2007 roku, sporządzony na zlecenie Urzędu Gminy, przedłożony stronie w toku postępowania.
Wójt powołując się na przepis art. 36 cyt. wyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazał, że w wyniku wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu oraz zbycia nieruchomości w okresie krótszym niż 5 lat od dnia (9.05.2004 r.) w którym plan dotyczący przedmiotowej nieruchomości stał się obowiązujący, uzasadnione było naliczenie opłaty z tego tytułu.
A. B. wniosła odwołanie od tej decyzji wywodząc, że naruszono prawo materialne, a w szczególności art. 36 ust 4 i art. 37 ust 3, 4 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Podkreśliła również, że organ naruszył przepis art. 7, 8 i 9 k.p.a.
Odwołująca się wskazała, że nie została zapoznana z aktami, a zatem nieuprawnione jest twierdzenie, iż został jej przedstawiony operat szacunkowy. A. B. opisała, iż kilkakrotnie stawiała się w Urzędzie Gminy w celu zapoznania się z aktami, ale każdorazowo odmawiano jej z uwagi na brak osoby upoważnionej.
Nie uwzględniając powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11 lutego 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 7, 8, 9 i 110 k.p.a. oraz w związku z art. 36 ust 4, art. 37 ust 1, 3, 4 i 11 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz w związku z art. 150 ust 1 pkt1, ust 2 i ust 5, art. 151 ust 1 oraz art. 152, art. 153 ust 1 i art. 154 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie podzielając w całości zawartą w jego uzasadnieniu argumentację faktyczną i prawną.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił między innymi, że niezasadne są zarzuty odwołania dotyczące niemożliwości zapoznania się przez stronę z aktami sprawy, albowiem stanowczo zaprzeczył temu organ I instancji. SKO wskazało także, że strona miała na zapoznanie się z aktami miesiąc czasu, a więc nawet gdyby dwukrotnie odmówiono jej możliwości przejrzenia akt z uwagi na nieobecność pracownika, to powinna była zapoznać się z nimi w innym terminie.
Organ odwoławczy wskazał również, iż w chwili, gdy strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy istniał już kompletny materiał dowodowy.
W skardze do sądu A. B. ponowiła zarzuty odwołania. Podkreśliła, iż w toku postępowania nie doręczono jej operatu szacunkowego, będącego podstawą naliczenia renty planistycznej. Nie doręczano jej także innych pism organu, przez co uniemożliwiono jej czynny udział w sprawie.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie wskazując, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium w sposób szczegółowy wyjaśniło przesłanki rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Skargę należało uznać za uzasadnioną w całości, a jej zarzuty za słuszne w części dotyczącej naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wskazać należy, że zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie renty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego doręczono stronie skarżącej w dniu 10 sierpnia 2007 r. Tymczasem znajdujący się w aktach sprawy operat szacunkowy wartości przedmiotowej nieruchomości sporządzony został w dniu 29 lipca 2008 r., a więc przed wszczęciem przedmiotowego postępowania. Również sam organ administracji wskazał, iż w dniu zawiadomienia A. B. o wszczęciu postępowania "istniał już kompletny materiał dowodowy".
Stosownie do art. 61 § 1 Kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a na organie administracji ciąży obowiązek zawiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie o jego wszczęciu z urzędu (art. 61 § 4 Kpa). Z chwilą wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu na organie administracji ciąży również obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdej fazie tego postępowania w taki sposób, aby strona mogła uczestniczyć zarówno w zbieraniu materiału dowodowego jak i mieć możliwość zapoznania się z zebranymi dowodami. Szczególne znaczenie ma tutaj art. 10 § 1 Kpa, który nakłada na organy administracji obowiązek umożliwienia każdej stronie, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Odstępstwo od tej zasady możliwe jest tylko w szczególnych przypadkach, które w niniejszej sprawie nie występowały (por. art. 10 § 2 Kpa).
Wszczęcie postępowania zobowiązuje również organ do wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem sprawy.
Organy czuwają nad tym by strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (por. art. 9 Kpa).
Wyrażona w art. 7 Kpa zasada kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu oraz zasada prawdy obiektywnej zobowiązuje organy do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy zarówno przy uwzględnieniu interesu społecznego jak i słusznego interesu obywateli.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów postępowania administracyjnego oczywiste jest, że dopiero wszczęcie postępowania umożliwia przeprowadzenie i zbieranie dowodów. Nie jest zatem dopuszczalne prowadzenie postępowania dowodowego przed wszczęciem postępowania z urzędu. Wskazać w tym miejscu należy, że od czasu doręczenia stronie skarżącej w/w zawiadomienia o wszczęciu postępowania (10 sierpnia 2007 r.) do dnia wydania decyzji w pierwszej instancji (5 września 2007 r.) organ I instancji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego. Z akt sprawy wynika, że operat szacunkowy został sporządzony na dzień 29 lipca 2007 r., a więc przed wszczęciem postępowania w sprawie.
Zatem w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe było prowadzone przed wszczęciem postępowania z urzędu. Nadto organ przesyłając A. B. zawiadomienie o wszczęciu nie poinformował jej nawet o istnieniu operatu szacunkowego. Tym samym nie mógł być on uznany za pełnowartościowy dowód w sprawie.
Naruszenie opisanych wyżej zasad ogólnych Kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowiło samodzielną i wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.
Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonywane.