Uzasadnienie
3 II SA/Gd 3139/02
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 27 września 2001 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny uchylił decyzję z dnia 19 kwietnia 200l r. o niestwierdzeniu choroby zawodowej u K. L., jednocześnie stwierdzając u niej chorobę zawodową - zespół cieśni nadgarstka prawego - wymienioną pod pozycją 13 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294, ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wydał pozytywne rozstrzygnięcie dotyczące choroby zawodowej u K. L., opierając się na orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. z dnia 4 czerwca 2001 r. Orzeczenie to, w przeciwieństwie do wcześniejszego orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. z dnia 27 marca 2001 r., zawierało rozpoznanie choroby zawodowej u K. L. Zważywszy zatem na fakt, że ww. była szwaczką, wykonującą w pracy ruchy zginania i prostowania nadgarstka z przeciążeniem ścięgien i nerwów tkanek okołostawowych (elementy pracy monotypowej), w ocenie organu pierwszej instancji, spełnione zostały wszystkie warunki, pozwalające uznać schorzenie K. L. za chorobę zawodową.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł ostatni pracodawca K. L., w którym była ona narażona na działanie czynników wywołujących chorobę zawodową Spółdzielnia Inwalidów [...] w S. G., domagając się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji o stwierdzeniu choroby zawodowej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że organ pierwszej instancji, wydając zaskarżoną decyzję, oparł się na orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G., nie wyjaśniając powodów, dla których odmówił wiarygodności opinii lekarskiej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. Nadto, odwołujący zakwestionował rzetelność przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego podnosząc, że regularnie przeprowadzane w zakładzie pracy badania środowiska pracy nie wykazały występowania czynników szkodliwych dla zdrowia pracowników.
Jednocześnie podał, że K. L., pracując w charakterze szwaczki formalnie w okresie od 1994 do 2000 roku, przez okres ponad roku łącznie przebywała na zwolnieniach lekarskich. Odwołujący wskazał, iż jako zakład pracy chronionej, zatrudnia szwaczki ze stażem pracy ponad dwudziestoletnim, u których nie stwierdza się choroby zawodowej zespołu cieśni nadgarstków. W ocenie odwołującego, nie wyjaśniono, czy ewentualna choroba zawodowa K. L. nie pozostaje w związku przyczynowym z wcześniej wykonywaną przez nią pracą kucharza.
Rozpoznając odwołanie, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 15 listopada 2002 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i nie stwierdził choroby zawodowej. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż - aby wyjaśnić wątpliwości nakreślone w odwołaniu - zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o wydanie opinii w niniejszej sprawie. Jednocześnie, uzupełnił wywiad środowiskowy, w szczególności o opis wykonywanych czynności i chronometraż pracy K. L. oraz dokonał wizytacji jej stanowiska pracy i zebrał dokumentację, będącą w posiadaniu zainteresowanej i zakładu pracy. Tak uzupełniona dokumentacja stała się przedmiotem oceny pod kątem istnienia choroby zawodowej przez Instytut Medycyny Pracy w Ł., który w wydanej opinii nie stwierdził choroby zawodowej z powodu braku narażenia na ruchy monotypowe. Organ odwoławczy podkreślił, iż odmówił wiarygodności pozytywnemu orzeczeniu Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G., gdyż wydane ono zostało w oparciu o niepełną dokumentację, dotyczącą narażenia zawodowego.
Na powyższą decyzję skargę wniosła K. L. podnosząc, że jest ona dla niej krzywdząca. Wskazała, że choroba nadgarstków, na którą niewątpliwie cierpi, powstała dopiero w okresie jej zatrudnienia w Spółdzielni Inwalidów [...]. Zatem, zupełnie chybione jest wiązanie powyższego schorzenia przez pracodawcę z pracą w charakterze kucharza, którą skarżąca wykonywała do roku 1978. Podkreśliła również, że w jej ocenie nie okres zatrudnienia ma wpływ na powstanie powyższej choroby, lecz indywidualne predyspozycje pracownika i jego wrażliwość na fakt wykonywania pewnych monotypowych czynności, które u jednych w ogóle nie skutkują powstaniem choroby zawodowej, a u innych powodują jej powstanie po krótkim czasie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację powołaną w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.7.2002 r. (Dz.U Nr 153, poz. 1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...) pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 ust. 1). Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji publicznej.
Zgodnie z art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W przedmiotowej sprawie niesporne jest, iż jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznania chorób zawodowych rozpoznały u skarżącej zespół cieśni nadgarstka prawego, natomiast sporne jest czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy istnieją podstawy do uznania powyższego schorzenia za chorobę zawodową na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. W sprawie chorób zawodowych (Dz.U Nr 65, poz. 294 ze zm.).
Tak więc słusznie celem wyjaśnienia sprawy wobec odmiennych stanowisk zawartych w orzeczeniach lekarskich organ odwoławczy zwrócił się o opinię w tym zakresie do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje zgodnie, że orzeczenie lekarskie mające być podstawą rozstrzygnięcia szczególnie w sprawach spornych musi nosić cechy opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § l K.p.a.
Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest właśnie taką opinią. Bez tej opinii organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych wart. 80 K.p.a. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej nie zawierającej przekonywującego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 15.03.1994 r. SA/Wr 147/94; wyrok NSA z 18.08.1998 r. I SA 823/98; wyrok NSA z 05.11.1998 r. I SA 1200/98; wyrok NSA z 15.06.1999 r. IV SA 1061/97).
Orzeczenia lekarskie, jak wyżej wskazano, w sprawie choroby zawodowej mają walor opinii biegłych. Muszą zatem być sporządzone w sposób zrozumiały zarówno dla organu, jak i stron, a także sądu, który dokonuje oceny legalności decyzji. Winno być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący. W ocenie Sądu orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy z dnia 16.09.2002 r. (k. 57 i 58 akt administracyjnych) nie spełnia wymagań określonych przepisem art. 84 § l K.p.a. jako zbyt lakoniczne w swoim uzasadnieniu nie odnoszącym się w żaden sposób do zebranych w dokumentacji danych dotyczących higienicznej oceny środowiska pracy, a ustalonych przez organ odwoławczy na skutek szczegółowego zobowiązania tego Instytutu zawartego w piśmie z dnia 13 listopada 200l r. (k. 34 akt). Brak rzetelnej i wnikliwej oceny stanowiska pracy skarżącej w kontekście rozpoznanego schorzenia uniemożliwia Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie uzupełnienie opinii przez zobowiązanie biegłych do oceny danych zebranych na skutek uwag zawartych w piśmie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia 13 listopada 2001 r. (k. 34 akt) celem ustalenia czy rozpoznane schorzenie pozostaje w związku przyczynowym z charakterem pracy wykonywanej przez skarżącą u ostatniego pracodawcy, czy okres wykonywania tej pracy ma znaczenie przy powstaniu tego typu schorzenia, a w szczególności czy stosunkowo krótki okres zatrudnienia skarżącej w charakterze szwaczki wyklucza prawdopodobieństwo wystąpienia tej choroby jako związanej z narażeniem zawodowym.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na mocy art. 145 § l pkt lc ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na podstawie art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem, zdaniem Sądu, obligatoryjne tylko wówczas, gdy zaskarżona decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania. Decyzja nie stwierdzająca choroby zawodowej nie nadaje się zaś do wykonania, wobec powyższego zbędne było orzekanie w tym zakresie.