Uzasadnienie
M. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z 29 stycznia 2020 r., nr [..]. W treści skargi podniesiono, że sprawa dotyczy działek położonych w M. W trakcie prac pomiarowych okazało się, że część należącej do skarżącej działki nr [..] została wydzielona pod drogę nr [..] z działek nr [..] (27 m2) oraz nr [..] (84 m2). W konsekwencji, skarżąca wystąpiła do Starosty o odszkodowanie, jednakże otrzymała decyzję odmowną, w której stwierdzono, że należało wystąpić o odszkodowanie w latach 2001 – 2005. Decyzją z 10 lutego 2021 r. Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie skargi wyjaśniając, że Zarząd Dróg Wojewódzkich, działający w imieniu Zarządu Województwa, wystąpił do Wojewody w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną o wydanie decyzji potwierdzającej przejście z mocy prawa na Województwo prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [..] i nr [..], położonych w obrębie M., gmina T., zajętych pod drogę nr [..].
Decyzją z 29 stycznia 2020 r., nr [..], Wojewoda orzekł o przejściu z mocy z prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Województwa ww. działek. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z 30 czerwca 2020 r., nr [..], Minister Rozwoju utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody. Pismem z 5 października 2020 r. Minister zwrócił Wojewodzie akta sprawy z informacją, że nie wpłynęła skarga na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a decyzja Wojewody została opatrzona klauzulą, iż stała się ostateczna 30 czerwca 2020 r.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 6 maja 2021 r. wezwano skarżącą do doprecyzowania skargi z 8 kwietnia 2021 r. poprzez wskazanie, której decyzji Wojewody dotyczy jej skarga – w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że skarga dotyczy decyzji nr [..]. W odpowiedzi wskazano, że skarga dotyczy decyzji "Wojewody z dnia 29 stycznia 2020 r. nr [..], sygnatura dokumentu G., dnia 10 lutego 2021 r. [..]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody z 29 stycznia 2020 r., nr [..], w której orzeczono o przejściu z mocy z prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Województwa działek nr [..] i nr [..], położonych w obrębie M., gmina T., zajętych pod drogę nr [..], na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Jak wynika z akt sprawy, pismem z 3 lutego 2020 r. skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji, a decyzją z 30 czerwca 2020 r. Minister Rozwoju utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody. Natomiast decyzja Ministra nie została poddana kontroli sądowoadministracyjnej.
Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2).
Z kolei w myśl art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Stosownie zaś do art. 13 § 2 p.p.s.a. do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Z powyższych przepisów wynika obowiązek poprzedzenia skargi do sądu środkiem odwoławczym, wynikającym z Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym. W konsekwencji, skarga będzie dopuszczalna jedynie wówczas, gdy zostanie wniesiona na akt wydany przez organ drugiej instancji, przy czym sytuacja ta nie dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak bowiem wskazano powyżej, skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Nie jest dopuszczalna samoistna kontrola sądowa aktu organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy strona nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, bądź też – wprawdzie je wyczerpała, jednak domaga się kontroli aktu wydanego przez organ pierwszej instancji z pominięciem aktu organu odwoławczego.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżąca wniosła skargę na decyzję Wojewody wydaną przez ten organ w pierwszej instancji, a zatem w świetle przytoczonych przepisów orzekanie o jej legalności przez sąd jest niedopuszczalne. W pierwszej kolejności bowiem należało wnieść odwołanie od tej decyzji, a następnie – w ustawowym terminie - skargę na decyzję wydaną przez organ odwoławczy. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że organem odwoławczym był Minister – właściwy miejscowo do rozpoznania skargi byłby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Jak wynika z akt, skarżąca skorzystała z możliwości wniesienia odwołania od decyzji Wojewody, w następstwie czego wydana została decyzja Ministra Rozwoju z 30 czerwca 2020 r. Jednocześnie skarżąca nie wykorzystała prawa do wniesienia skargi od tej ostatniej decyzji, co wyklucza zarazem możliwość zaskarżenia poprzedzającej ją decyzji Wojewody.
W konsekwencji, wniesienie skargi na decyzję organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy pozostająca w obrocie prawnym decyzja organu drugiej jest ostateczna i prawomocna, jest niedopuszczalne. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę w niniejszej sprawie.