Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia 3 kwietnia 2009r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 145 § 1i art. 145a § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 17 października 2008r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku J. S. o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na syna A. S. na okres zasiłkowy 2007/2008.
Organ II instancji podał, że Prezydent Miasta wydał wyżej opisaną decyzję w uzasadnieniu, której wskazano, że w dniu 20 lipca 2007r. J. S. złożył u Komornika wniosek o przyznanie prawa do zaliczki alimentacyjnej. Wniosek o przyznanie zaliczki został pozostawiony bez rozpoznania na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia z dnia 17 października 2007r. Jednocześnie poinformowano Komornika o wycofaniu wniosku z uwagi na brak przesłanek jego pozytywnego załatwienia. W dniu 23 czerwca 2008r. Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim pomija on prawo do zaliczki alimentacyjnej osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem i ograniczają prawo do zaliczki osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim. W związku ze złożoną skargą o wznowienie postępowania organ stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia warunków wznowienia postępowania w sprawie, bowiem wniosek był pozostawiony bez rozpoznania. Skoro nie została wydana w sprawie decyzja administracyjna, nie zostały spełnione przesłanki z art. 145 §1 i art. 145a kpa.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. S. wskazał, że złożył wniosek o przyznanie mu zaliczki alimentacyjnej, jednakże po wezwaniu go do Urzędu Miasta został poinformowany, że zaliczka ta mu się nie należy, ponieważ w czerwcu 2007r. zawarł związek małżeński i przestał spełniać kryteria osoby samotnie wychowującej dziecko. W związku z tym podpisał zgodę na pozostawienie wniosku bez rozpoznania z powodu braku przesłanek przemawiających za jego pozytywnym rozpatrzeniem.
Rozpoznając sprawę organ II instancji wskazał, że wznowienie postępowania w przypadkach określonych w art. 145 §1 kpa umożliwia ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe między innymi, gdy zachodzi niedopuszczalność wznowienia, co ma miejsce wówczas, gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną, jak to ma miejsce rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 145a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
Organ II instancji wskazał, że bezspornym jest, iż wniosek J. S. o przyznanie zaliczki alimentacyjnej złożony w dniu 4 września 2007r. nie został rozpatrzony, gdyż jak wynika z akt sprawy i wyjaśnień odwołującego pod wpływem sugestii pracowników Urzędu Miasta wnioskodawca złożył wniosek o pozostawienie wniosku o bez rozpatrzenia.
Organ II instancji powołując się na przepis art. 64 kpa wskazał przypadki, w których dopuszczalne jest pozostawienie wniosku bez rozpoznania, które jednakże nie miały miejsca w rozpoznawanej sprawie. Nadto organ II instancji podkreślił, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie może być utożsamiane z wycofaniem wniosku. Organ I instancji nie wydał decyzji o umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 4 września 2007r. W konsekwencji powyższego organ II instancji ustalił, że w dalszym ciągu pozostaje do rozpatrzenia wniosek strony o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na okres zasiłkowy 2007/2008.
W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. S. wniósł o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie powołał się na okoliczności dotyczące podpisania zgody na pozostawienie wniosku o przyznanie zaliczki alimentacyjnej bez rozpoznania – po wezwaniu do Urzędu Miasta skarżący został poinformowany o braku uprawnień do tej zaliczki na tej podstawie, że zawarł związek małżeński.
Skarżący podał, że "w dniu 7 sierpnia 2008r. złożył skargę w Urzędzie Miasta odnośnie zaległej zaliczki, lecz niestety otrzymał decyzję odmowną, ponieważ nie posiada decyzji odmownej na piśmie sprzed roku".
Skarżący podał, że czuje się poszkodowany, albowiem przysługiwało mu prawo do zaliczki alimentacyjnej.
Na rozprawie przed Sądem w dniu 6 sierpnia swój udział w sprawie zgłosiła Prokurator Prokuratury Apelacyjnej B. K. Prokurator wniosła o oddalenie skargi wskazując, że skarżący wybrał niewłaściwą drogę dla rozpoznania swojego wniosku, co jednak nie oznacza, że organy prowadziły postępowanie prawidłowo.
W odpowiedzi na powyższą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 2 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Taka okoliczność zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem skarga wniesiona w sprawie podlegała uwzględnieniu z innej przyczyny niż zawarta w skardze.
W pierwszej kolejności wskazać jednak należy, że prawidłowe są ustalenia organów obu instancji, iż wznowienie postępowania dopuszczalne jest w sprawie zakończonej decyzją ostateczną / art. 145 §1 kpa/. Powyższa zasada dotyczy również przesłanki wznowienia określonej w art. 145a § 1 kpa, który stanowi, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Zgodnie z przepisem art. 145 § 2 kpa w powyższej sytuacji skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika, że wniosek skarżącego z 4 września 2007r o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na okres zasiłkowy 2007/2008 nie został rozpoznany. Skoro nie została wydana w sprawie rozpatrzenia powyższego wniosku decyzja ostateczna nie ma podstaw prawnych do wznowienia postępowania administracyjnego. Z akt administracyjnych nie wynika również, wbrew informacji udzielonej przez organ I instancji Komornikowi, aby w treści powyższego pisma skarżący złożył oświadczenie o wycofaniu swojego wniosku o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na okres 2007/2008.
Podzielając ustalenia dokonane przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji co do podstaw prawnych umożliwiających wznowienie postępowania Sąd zważył, że organ II instancji ustaleń tych dokonał w oparciu o niepełny materiał dowodowy sprawy. Skarżący powoływał się na swoje pismo z dnia 7 sierpnia 2008r. w którym, jak oświadczył " złożył skargę w Urzędzie Miasta odnośnie zaległej zaliczki, lecz niestety otrzymał decyzję odmowną, ponieważ nie posiadał decyzji odmownej na piśmie sprzed roku". W aktach postępowania administracyjnego brak jest wyżej powołanego pisma. Powyższe uniemożliwia Sądowi ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Nie można bowiem w sposób jednoznaczny ustalić jaka była treść pisma skarżącego z dnia 7 sierpnia 2008r., jaki był jego rzeczywisty charakter, a więc czy w istocie pismo stanowiło skargę o wznowienie postępowania w sprawie zaliczki alimentacyjnej na okres zasiłkowy 2007/2008. W tym stanie rzeczy rozpoznanie przez organ II instancji odwołania skarżącego stanowi o wadliwości postępowania, poprzez naruszenie zasad określonych w art. 7 i 77 §1 kpa nakładających na organy administracji publicznej obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Wskazane wyżej naruszenia prawa są istotne albowiem uniemożliwiają Sądowi ustalenie, czy ocena wniosku skarżącego z dnia 7 sierpnia 2008r. dokonana w zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem. Stwierdzenie powyższego naruszenia upoważniało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji winien wydać rozstrzygnięcie w oparciu o pełny materiał dowodowy sprawy, uzupełniając go o powoływane pismo skarżącego z dnia 7 sierpnia 2008r.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję.