Uzasadnienie
Spółka A wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 listopada 2013 r. nr [...].
W dniu 30 stycznia 2014 r. skarżąca złożył w Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym wniosku skarżąca wskazała, że w chwili obecnej z uwagi na trwające od dłuższego czasu załamanie na rynku nieruchomości nie posiada dostatecznych środków na uiszczenie wpisu sądowego. Spółka nie posiada gotówki i środków na rachunkach bankowych a posiadane nieruchomości obciążone są hipotekami banków kredytujących, co dodatkowo uniemożliwia zaciąganie dalszych kredytów. Skarżąca oświadczyła, że wartość posiadanych przez nią środków trwałych wynosi 5 894,31 zł a wysokość strat za ostatni rok obrotowy to kwota – 365 647,50 zł.
Celem usunięcia wątpliwości co do możliwości płatniczych wnioskującej referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, zarządzeniem z dnia 4 lutego 2014 r., wezwał skarżącą do nadesłania dodatkowych dokumentów źródłowych i oświadczeń a następnie, postanowieniem z dnia 12 marca 2014 r., odmówił przyznania spółce prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że skarżąca nie odpowiadając na wezwanie o przedstawienie dokumentów źródłowych nie dała możliwości oceny w jakiej faktycznie sytuacji finansowej się znajduje.
Na skutek wniesionego przez skarżącą sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2014 r., oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wyjaśniając, że skarżąca nie wykazała, że nie posiada środków, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie powstałych na obecnym etapie postępowania kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 6 czerwca 2014 r., oddalił zażalenie wniesione na to postanowienie.
Wyrokiem z dnia 17 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 listopada 2013 r. nr [...].
W dniu 5 listopada 2014 r. skarżąca złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. W nowo złożonym wniosku skarżąca oświadczyła, że wartość posiadanych przez nią środków trwałych wynosi 5697,82 zł a wysokość start za ostatni rok obrotowy to kwota 291 505,06 zł.
Celem usunięcia wątpliwości co do możliwości płatniczych wnioskującej referendarz sądowy, zarządzeniem z 13 listopada 2014 r., wezwał spółkę do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz do przedłożenia dodatkowych dokumentów.: rachunku zysków i strat z załącznikiem w postaci zestawienia środków pieniężnych na rachunkach bankowych oraz w kasie z okresu ostatnich 3 miesięcy; udokumentowania aktualnego stanu zadłużenia wobec kontrahentów, ZUSu, Urzędu Skarbowego, itp.; wyciągów wszystkich posiadanych przez spółkę rachunków bankowych dla prowadzonej działalności gospodarczej z ostatnich trzech miesięcy, ze szczególnym uwzględnieniem aktualnych sald rachunków i wysokości środków na nich zgromadzonych; sprawozdania finansowego (bilansu rachunku zysków i strat wraz z informacją dodatkową) za 2013 rok; dokumentów księgowych obrazujących wysokość uzyskanych przez spółkę przychodów (dochodów) i poniesionych kosztów w okresie ostatnich 3 miesięcy; danych obrazujących czynności przeprowadzone przez spółkę w ramach restrukturyzacji, na którą spółka powołuje się we wniosku PPPr; zeznania rocznego (CIT) za ubiegły rok.
W odpowiedzi na to wezwanie, przy piśmie z dnia 27 listopada 2014 r., skarżąca przedłożyła sprawozdanie finansowe za rok obrotowy od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. a także wyciągi z rachunków bankowych w MBanku oraz w BPH.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, postanowieniem z dnia 4 grudnia 2014 r. r. odmówił przyznania spółce prawa pomocy przez zwolnienie z kosztów sądowych wyjaśniając, że skarżąca nie przedstawiając wszystkich dokumentów, do których złożenia została wezwana, nie dała możliwości oceny w jakiej faktycznie sytuacji finansowej się znajduje. Sprawozdanie finansowe zostało przedstawione fragmentarycznie bez danych liczbowych i nie nadaje się do oceny. Wyciąg z rachunku bankowego MBanku wykazuje saldo ujemne w poziomie 500 tys. zł. Na rachunku bankowym w BPH saldo także jest ujemne na poziomie 24 tys. zł (w dniu 8 września br. spółka dokonała spłaty kredytu w wysokości 20 tys. zł).
Od postanowienia referendarza sądowego skarżąca spółka wniosła sprzeciw podnosząc, że w pouczeniu zawartym w piśmie z dnia 14 listopada 2014 r. brak jest jakichkolwiek informacji, że nieprzedstawienie żądanych dokumentów powodować będzie negatywne konsekwencje po stronie spółki a z przedstawionych przez spółkę wyciągów bankowych wynika, że zawierają saldo ujemne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Ponieważ, zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2012 r. poz. 270), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym, Sąd uczynił przedmiotem niniejszej sprawy rozpoznanie wniosku Spółki A o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Z przedstawionego wyżej stanu faktycznego wynika, że sprawa z wniosku skarżącej spółki o udzielenie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2014 r., mocą którego odmówiono przyznania spółce prawa pomocy.
Ponieważ jednak postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowanie w sprawie, to zgodnie z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może ono zostać uchylone lub zmienione wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby było zaskarżone, a nawet prawomocne.
Zmiana okoliczności sprawy, uzasadniającą zmianę stanowiska w przedmiocie braku podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy wynikającego z wydanego w sprawie prawomocnego postanowienia, winna dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Wystąpienie tych okoliczności po wydaniu postanowienia winno wpływać na odmienną sytuacji skarżącego i jego możliwości w zakresie pokrycia kosztów postępowania. W świetle powyższego, ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne, a przyznanie prawa pomocy może nastąpić tylko wówczas, gdy strona wnioskująca wykaże, że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w porównaniu z tą, jaka była podstawą odmowy udzielenia prawa pomocy.
Ponieważ skarżąca spółka ponownie nie przedstawiła wymaganych oświadczeń i dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego Sąd uznał, że nie nastąpiła od czasu wydania postanowienia z dnia 7 kwietnia 2014 r., zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę stanowiska wyrażonego w tym postanowieniu. Skarżąca nadal nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postepowania a zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Sąd pragnie w tym miejscu wyjaśnić, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Informacje na temat możliwości płatniczych powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. W przypadku, gdy sąd, w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy, wzywa go do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, tj. korzysta z trybu przewidzianego w art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnioskodawca powinien uczynić zadość takiemu wezwaniu, a nie może go realizować wybiórczo czy w sposób niedokładny, a tym bardziej ignorować. Uchylając się od pełnej współpracy z sądem w wyjaśnianiu niejasności związanych z rzeczywistymi możliwościami finansowymi, wnioskodawca powinien mieć świadomość, że ponosi w ten sposób ryzyko stwierdzenia przez sąd, że nie wykazał spełniania przesłanek przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II GZ 393/14, Lex nr 1495223).
Niedopełnienie - nawet w części - obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 539/14, Lex nr 1494750).
Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uwzględnienia po raz kolejny złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy i dlatego też, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.