Uzasadnienie
Decyzją z dnia 21 stycznia 2000 r., nr [...], Zarząd Miasta ustalił skarżącemu R. S. - właścicielowi nieruchomości położonej w G. przy ul. L. [...], zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...], opłatę adiacencką w wysokości 1.970 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania sieci kanalizacji sanitarnej na tej ulicy. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ administracji wskazał, że ul. L. została uzbrojona w sieć kanalizacji sanitarnej przez Gminę Miasto G., a wzrost wartości nieruchomości określony został przez rzeczoznawcę majątkowego.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący wskazał, iż ul. L. była już w części skanalizowana, zaś nowa inwestycja polegała na wykonaniu kanalizacji w pozostałej jej części i modernizacji dotychczasowej. Z tego względu, zdaniem skarżącego, brak podstaw do ustalenia opłaty adiacenckiej, gdyż opłata ta może być ustalona jedynie w przypadku budowy nowych urządzeń umożliwiających podłączenie.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 stycznia 2002 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przed wydaniem decyzji organ odwoławczy zwrócił się do Zarządu Miasta o przedłożenie dokumentów umożliwiających stwierdzenie, kiedy zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości skarżącego do infrastruktury technicznej. Na skutek tego wystąpienia uzyskano kopię protokołu z dnia 10 kwietnia 1997 r. odbioru końcowego inwestycji oraz przekazania do użytku sieci kanalizacji sanitarnej z przykanalikami przy ul. L. oraz mapkę geodezyjną powykonawczą z naniesieniem trasy wybudowanej kanalizacji sanitarnej wraz z przykanalikami. W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się zaś do zarzutu odwołania i stwierdziło w związku z tym, że wybudowanie fragmentu instalacji kanalizacyjnej w pasie drogowym w sposób umożliwiający podłączenie nieruchomości graniczących z tym pasem drogowym, które nie posiadały wcześniej podłączenia z urządzeniami infrastruktury technicznej, odpowiada dyspozycji art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i może stanowić podstawę ustalenia opłaty adiacenckiej.
Stwierdzenie to poprzedzono ustaleniem, iż istniejąca dotychczas kanalizacja sanitarna przebiegała poza pasem drogowym ul. L. przez tereny prywatne i była w tak złym stanie technicznym, że nie mogła być dalej wykorzystywana, w związku z czym po wybudowaniu nowej kanalizacji została zaślepiona.
W skardze skarżący wykazywał, iż jego nieruchomość była podłączona do kanalizacji sanitarnej przed jej modernizacją, z powodu której naliczono mu opłatę adiacencką. W związku z tym złożył rachunek za odprowadzanie ścieków, umowę z przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym i mapę, o których twierdził, że zostały złożone w postępowaniu administracyjnym i zaginęły.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Podniesiono przy tym, iż nie był przedmiotem sporu fakt, iż w ul. L. istniała kanalizacja sanitarna. Z odpowiedzi na skargę wynika, iż w ocenie organu odwoławczego istotną kwestią jest, to czy kanalizacja ta była w złym stanie technicznym. W tym zakresie wskazano, że skarżący nie wykazał, aby ustalenie, iż kanalizacja ta była w złym stanie technicznym, jest nietrafne.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
W myśl art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji (Dz.U. z 2000 r. nr 46, poz. 543 ze zm.) ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia urządzenia lub modernizacji drogi albo od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Użycie we wskazanym przepisie sformułowania "ustalenie opłaty adiacenckiej" jest interpretowane jako wydanie ostatecznej decyzji. Tak przyjmowano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 29 maja 2000 r. II SA/Po 336/00, ONSA nr 3 z 2002, poz. 118 oraz wyrok NSA z 23 grudnia 2001 r. I SA 1278/00, System Informacji Prawnej Lex nr 80650) oraz w doktrynie prawa (np. G.Bieniek, A.Hopfer, Z.Marmaj, E.Mzyk, R.Żróbek, Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami, Zachodnie Centrum Organizacji Zielona Góra 2000, str. 212).
Zatem, istotnym faktem w sprawie opłaty adiacenckiej z tytułu stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury jest data stworzenia tych warunków. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji kwestią tą w ogóle się nie zajął. Natomiast organ drugiej instancji prowadził postępowanie wyjaśniające w tym zakresie, jednakże później wyraźnie nie wykorzystał dokonanych ustaleń. W uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji brak bowiem wyraźnego stwierdzenia kiedy stworzono warunki do podłączenia nieruchomości skarżącego do kanalizacji sanitarnej. Jedynie z jednego wtrąconego zdania, wypowiedzianego przy okazji omawiania treści odwołania skarżącego, wynika, iż było to w 1997 r. Tą datę potwierdzają też dokumenty złożone przez Gminę G. na skutek żądania Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z kopii protokołów odbioru końcowego inwestycji wynika bowiem, że istotnie inwestycję tą zakończono w 1997 r. Nadto należy podnieść, że w toku postępowania administracyjnego oraz przed sądem administracyjnym nie była w ogóle podnoszona kwestia daty wybudowania nowej kanalizacji w ul. L. Istnieją zatem podstawy do ustalenia, iż nową kanalizację sanitarną w ul. L. wybudowano w 1997 r. Ustalając zatem, że warunki do podłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej stworzono w 1997 r., można stwierdzić, bez konieczności dokonywania bardziej precyzyjnych ustaleń, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w chwili jej podjęcia, mianowicie po przekroczeniu trzyletniego terminu.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (według stanu prawnego obowiązującego w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji nie można było już wydać ostatecznej decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej), co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zauważyć też należy, że w postępowaniu administracyjnym pominięto podnoszoną przez skarżącego istotną kwestię, dotyczącą tego, czy jego nieruchomość była podłączona do kanalizacji sanitarnej przed wybudowaniem nowej. Jest to istotne dlatego, że zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Zatem fakt, iż nieruchomość skarżącego była już podłączona do kanalizacji sanitarnej mógł oznaczać brak podstaw do ustalenia opłaty adiacenckiej, gdyż w tej sytuacji budowa nowej kanalizacji mogła nie wpłynąć na wartość nieruchomości skarżącego. Pominięcie tej okoliczności oznacza naruszenie art. 7 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji również na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni przedstawioną wykładnię art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz wskazania, co do istotnych dla sprawy okoliczności.
Uwzględniając skargę Sąd na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.