Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2014 r. oddalono skargę J. D. na opisana wyżej decyzję Wojewody. Występująca w imieniu skarżącego, jako pełnomocnik, córka skarżącego A. P., została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy w dniu 27 grudnia 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 200 akt).
Pismem z dnia 24 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wskazanego wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że skarżący J. D. nie wiedział o terminie rozprawy. Zawiadomienie o terminie rozprawy zostało doręczone na adres pełnomocnika skarżącego. W czasie rozprawy pełnomocnik skarżącego przebywała w Chinach (w dniach od 15 do 22 stycznia 2014 r.) i nie wiedziała, "że na pierwszej rozprawie został wydany wyrok biorąc pod uwagę obszerność akt administracyjnych i stopień skomplikowania sprawy". Pierwszą wiadomość o wydaniu wyroku pełnomocnik skarżącego powzięła po powrocie z Chin w dniu 23 stycznia 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego, jako przyczynę uchybienia terminu wskazała swój pobyt poza granicami kraju, co w ocenie pełnomocnik uniemożliwiło jej złożenie w ustawowym terminie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie. Sam skarżący natomiast nie wiedział o terminie rozprawy.
W tym miejscu należy zważyć, że brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jej zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy przywrócenia terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05, Lex nr 192260).
Zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (w tym pełnomocników) w pełni ją obciążają, a to z kolei oznacza, że niezachowanie terminu przez jej pełnomocnika równoznaczne jest z zaniechaniem samej strony, która nie może twierdzić, że za jego działania nie ponosi odpowiedzialności (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2006 r., sygn. akt II FZ 386/06, LexPolonica nr 418132).
Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 roku, sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679).
W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącego - wbrew treści art. 87 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu, to jest nie wykazała aby po jej stronie wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.
Wskazać należy, że pełnomocnik skarżącego prawidłowo została zawiadomiona w dniu 27 grudnia 2013 r. o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 15 stycznia 2014 r. Zawiadomienie spełniało zatem wymóg doręczenia co najmniej na siedem dni przed posiedzeniem (art. 91 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W zawiadomieniu tym wskazano, że stawiennictwo jest nieobowiązkowe. Jednakże w zawiadomieniu tym zawarto równocześnie pouczenie o zasadach i trybie sporządzania uzasadnienia wyroku, w tym wyroku oddalającego skargę, (k. 171 akt). W pouczeniu tym wyraźnie zastrzeżono, że w sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłączenie na wniosek strony zgłoszono w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, a wniosek złożony po terminie jest czynnością bezskuteczną oraz że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia Sądu pierwszej instancji.
Pełnomocnik posiadała zatem wiedzę o terminie rozprawy, na którym rozpoznana zostanie skarga jej ojca, a także o trybie złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia. Jednak nie podjęła żadnych czynności mających na celu uzyskanie informacji, na jakim etapie jest zainicjowane skargą postępowanie sądowoadministracyjne oraz jakie zapadło w sprawie orzeczenie.
Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Przekonanie skarżącej, że na pierwszym posiedzeniu w niniejszej sprawie nie zapadnie orzeczenie kończące sprawę nie zwalniało jej od dochowania należytej staranności w uzyskaniu wiedzy o wyniku posiedzenia. Wbrew sugestiom skarżącej zarówno stopień skomplikowania sprawy, jak i obszerność akt administracyjnych, nie stanowił podstawy do odraczania terminu rozpoznania sprawy.
Z wniosku o przywrócenie terminu nie wynikało nawet, że podróż zagraniczna w dniach od 15 do 22 stycznia 2014 r. miała nagły, a nie planowany charakter i uniemożliwiała ewentualne uzyskanie informacji o wyniku posiedzenia sądowego drogą telefoniczna lub elektroniczną. Niewątpliwie taka możliwość co do zasady istnieje również podczas pobytu poza granicami kraju. Również nie jest wyłączona możliwość nadania przesyłki w polskim urzędzie konsularnym, co jest równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu (art. 83 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Pełnomocnik nie uprawdopodobniła też, że nie mogła się wyręczyć inną osobą w celu uzyskania informacji o wyniku posiedzenia i złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie. Sama podróż zagraniczna, również do krajów odległych, nie jest niczym nadzwyczajnym. Stanowi wręcz okoliczność, którą każda przezornie i racjonalnie działająca osoba, należycie dbająca o własne interesy (czy też o interesy swego mocodawcy), winna uwzględnić planując swoje działania.
Skoro zatem zarówno uzyskanie informacji o wyniku sprawy, jak i ewentualne złożenie wniosku o sporządzenie wniosku o uzasadnienie wyroku było możliwe przez cały okres biegu terminu do dokonania tej czynności to brak było podstaw, aby przyjąć, że pobyt pełnomocnik skarżącego poza granicami kraju stanowił przeszkodę w złożeniu wniosku. Uzyskanie przez pełnomocnik informacji o wyniku sprawy już po upływie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia zapadłego wyroku wskazuje jedynie na brak należytej staranności w podejmowaniu przez pełnomocnik istotnych czynności procesowych na rzecz skarżącego. Rzeczą strony i jej pełnomocnika jest ustanowienie takich zasad współdziałania w ramach łączącego ich stosunku pełnomocnictwa, aby istotne czynności procesowe dokonywać w sposób prawidłowy. Nie było przy tym przeszkód, a przynajmniej wniosek o przywrócenie terminu takich okoliczności nie przytacza, które uniemożliwiały podjęcie przez pełnomocnik skarżącego, która jest jego córką, stosownych czynności w celu zachowania terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.
Jak wynika z treści rozpoznawanego wniosku pełnomocnik nawet nie poinformowała samego skarżącego o wyznaczonym terminie rozprawy, mimo że najpóźniej w dniu jej przeprowadzenia wiedziała o planowanej podróży zagranicznej. Po pierwsze uniemożliwiło to samemu skarżącemu stawienie się osobiście na rozprawie, po drugie uniemożliwiło to skarżącemu uzyskanie we własnym zakresie informacji o wyniku sprawy i złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a po trzecie pozbawiony on został możliwości posłużenia się inną, niż ustanowiona pełnomocnikiem w sprawie córka, osobą przy dokonaniu tych czynności. Wniosek nie wskazywał żadnych okoliczności, z których wynikałyby jakiekolwiek przeszkody w przekazaniu przez pełnomocnik informacji o terminie rozprawy oraz trybie wystąpienia o uzasadnienie wyroku skarżącemu, jak również nie wskazywał na żadne okoliczności, które uniemożliwiałyby skarżącemu podjęcie wymaganych czynności osobiście lub przez inna osobę.
W tym miejscu należy dodać, że zawiadomienie o terminie rozprawy nie podlegało doręczeniu skarżącemu, ponieważ zgodnie z art. 67 § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom, zatem okoliczność, że zawiadomienie o terminie rozprawy zostało doręczone na adres pełnomocnik skarżącego nie stanowi okoliczności pozwalającej na uwzględnienie wniosku.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i z tej przyczyny, na podstawie art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jej wniosku o przywrócenie terminu nie uwzględnił, orzekając jak w sentencji postanowienia.